Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1063 K.2023/1201

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında esnaf Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili tarafından verilen 23.12.2015 havale tarihli dilekçesi ile; 15.09.1998- 31.07.2008 tarihleri arasında kesintisiz olarak esnaflık faaliyeti gerçekleştirmiş olduğu belirtilerek anılan tarihler arasında Bağ-Kur sigortalılığının tespiti talep ve dava edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili Mahkememize verdiği cevap layihasında özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Dairemizin 17.04.2019 tarihli 2016/13136 Esas 2019/3599 Karar sayılı ilk bozma sonrasında İlk Derece Mahkemesinin 11.11.2020 tarihli 2019/573 Esas 2020/529 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile, davacının 04.10.2000- 31.07.2008 tarihleri arasında 2817 gün hizmet süresi ile 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 22.12.2021 tarihli 2021/11087 Esas 2021/16403

Karar sayılı ilamı ile; 5510 sayılı Kanun’un geçici 8 inci maddesi uyarınca davacının anılan kanunun yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihine kadar sigortalılık niteliği taşıdığı halde kayıt ve tescilini yaptırmamış olması halinde sigortalılık hak ve yükümlülüğünün 01.10.2008 tarihinden itibaren başlayabileceği, başka bir deyişle şayet davacının 01.10.2008 tarihine kadar 1479 sayılı Kanun kapsamında işe girişi yoksa önceki hizmetlerini talep edemeyeceği gözetilerek, davacının bu kapsamda bir başvurusunun olup olmadığı açıklığa kavuşturulmalı, elde edilecek sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak 09.06.2022 tarihli 2022/122 Esas 2022/506 Karar sayılı kararı ile; davacının 5510 sayılı Kanun’un geçici 8 inci maddesi uyarınca kanunun yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihine kadar sigortalılık niteliği taşıdığı halde kayıt ve tescilini yaptırmamış olması halinde sigortalılık hak ve yükümlülüğünün 01.10.2008 tarihinden itibaren başlayabileceği, başka bir deyişle şayet davacının 01.10.2008 tarihine kadar 1479 sayılı Kanun kapsamında işe girişi yoksa önceki hizmetlerini talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

III. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Aynur Eser vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkeme değerlendirmesinin hakkın özüne aykırı ve Anayasada güvence altına alınan Sosyal Güvenlik Hakkının ve de Anayasa ve AİHS ile güvence altına alınan Adil Yargılanma Hakkı ve Mülkiyet Hakkının da ihlali sebebi olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 15.09.1998- 31.07.2008 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında esnaf Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 1479 sayılı Kanun’un ilgili ve 5510 sayılı Kanun’un geçici 18 inci maddeleridir

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, tüm dosya kapsamına göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

IV. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...