Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10823 K.2023/11275

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkiline 01.10.2008 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığını, bilahare müvekkilinin 2004 yılında Lüleburgaz Belediyesi'nden ihale ile iş alan müteahhit ... ünvanlı işyerindeki çalışmalarının denetim raporuna istinaden iptal edilmesi sebebiyle aylık koşullarını kaybettiğinden bahisle aylığının iptal edildiğini, kurum işleminin hatalı olduğunu, eksilen gün sayısı kadar borçlanması sağlanarak aylığının iptal edilmemesi gerektiğini, yine 15 yıl sigortalılık 3600 prim günü ve 55 yaş şartının da yerine geldiğini, beyanla kurum işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili; davacının 01.10.2008 tarihinden bağlanan aylığının 2014/MA/165 sayılı denetim raporuna istinaden bir kısım hizmetlerinin iptal edilmesi sebebiyle aylığının iptal edildiğini, davacının iptal edilen işyerinde fiilen çalışmadığını bildiğini, iyi niyetinden söz edilemeyeceğini, sahte bildirimle emeklilik hakkı elde ettiğini bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.11.2019 tarihli ve 2019/168-2019/703 sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.02.2022 tarihli ve 2020/512-2022/337 sayılı kararıyla; Mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; şarta bağlı hüküm kurulamayacağını, ne var ki davacının, iptal edilen 39 günlük sürede fiilen çalışmasının olmadığı dikkate alınarak kısmi yaşlılık aylığı bağlanmasına yönelik tahsis istemi yönünden mevcut hizmetleri değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının 05/08/2009-18/09/2009 tarihleri arasını kapsayan 45 günlük SGDP tabi çalışmasının emekli olma hakkı bulunmadığından tüm sigorta kollarına tabi çalışma olarak düzeltilmesi,

05/08/2009-18/09/2009 tarihleri arasını kapsayan 45 günlük hizmetle birlikte davacının yaşlılık aylığı alma şartı olan 5000 gün prim ödemesi oluştuğundan, aylık alma şartının yerine geldiği tarih olan 18/09/2009 tarihini takip eden aybaşı olan 01/10/2009 tarihinden geçerli olmak üzere aylık başvuru şartı aranmaksızın,

davalıya aylık bağlanması gerekmekte ise de bozma ilamında davacının kısmi yaşlılık aylığı bağlanmasına yönelik tahsis istemi doğrultusunda mevcut hizmetleri değerlendirilip karar verilmesi gerektiğine değinilmiş ve önceki yargılamada davacı tarafça yukarıda açıklanan şekilde hesaplama yapılıp aylık başlangıç tarihinin belirlenmesine yönelik beyan ve talepte bulunulmadığı, önceki aşamada düzenlenen bilirkişi raporuna itiraz edilmediği ve gerekçeli kararı bu yönde istinaf etmediği gözetilerek, davalı yan lehine oluşmuş usuli kazanılmış hak dikkate alınarak;

davacı hakkında bozma ilamında belirtilen kısmi yaşlılık aylığı bağlanmasına yönelik şartlar değerlendirilerek; davacının 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ve 55 yaş şartından her üç şartın da sağlandığı tarihin 03/02/2011 tarihi olduğu,

506, geçici m.81/C hükmüne göre davacının 15 yıl sigorta 3600 gün prim şartlarından yaşlılık aylığına hak kazanması için 58 yaşını tamamlaması gerekeceği, davacının bu kapsamdan yaşlılık aylığına hak kazanma tarihi 58 yaşının sağlandığı 03/02/2014 tarihi olacağından davacıya 01/03/2014 tarihinden geçerli olmak üzere aylık bağlanmasına hükmedilmesi gerekeceği kanaatine varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle

" 1-Davanın kabulü ile davalı Kurumun 12/02/2018 tarihli aylık kesme işleminin iptaline, davacıya 01/03/2014 tarihinden itibaren aylık bağlanması gerektiğinin ve davacıya aylık kesme işlemi nedeniyle ödenmemiş olan aylıklarının ödenmesi gerektiğinin tespitine, davalı Kurumun aylık işleminin iptali nedeniyle yapmış olduğu tahakkuk işleminin iptaline," dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, eksik araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının yaşlılık aylığına hak kazanıp kazanamadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 506 sayılı Kanun'un Geçici 81 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bentler dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.01.10.2008 tarihinde bağlanan yaşlılık aylığının bir kısım hizmetlerin iptal edilmesi nedeniyle baştan itibaren iptal edildiği ve 2008/10-2017/8 dönemleri arası yaşlılık aylıklarının geri istenildiği, tahakkuk işlemine itirazın reddine ilişkin kurum işleminin iptali, kesildiği tarihten itibaren aylığın geri bağlanması, icra dosyasından yapılan kesintilerin durdurulması talepli açılan işbu davada, davacıya 01.03.2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması kararı yerinde görülmüş ise de, diğer talepler yönünden hükmün yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmıştır.

3.Davacı 01.03.2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığını hak ettiğinden, davalı Kurumun tahakkuk işlemi dikkate alındığında, 2008/10-01.03.2014 tarihleri arasındaki aylıkların yersiz olduğu, bu tarih sonrasına ilişkin tahakkuk işleminin ise yerinde olmadığı belirgindir.

4.Mahkemece yukarıda belirtilen hususlar nazarında davanın kısmen kabulüne karar verilmesi ve alacakların buna göre hesaplanması gerektiğinin gözetilmemesi isabetsiz bulunmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,