Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1092 K.2023/1555

... ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

... İş Mahkemesi

SAYISI

2021/552 E., 2022/376 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Belediye vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; davacının 1999-2014 yılları arasında her yıl Nisan-Aralık ayları arasında davalı belediye nezdinde mevsimlik işçi olarak çalıştığının tespitine ve bu süre içerisinde yatırılmayan primlerin davalı belediye tarafından ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, davacının taleplerinin yasal dayanağı olmadığını ve davacının taleplerinin bir kısmının zamanaşımına uğradığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kurumda 1986 yılında 25 günlük kaydının bulunduğunu, davacının sicil dosyasında başkaca kayıt veya belgenin bulunmadığını, ilgili mevzuat uyarınca, çalışmanın oluşabilmesi için hizmet akdine tabi gerçekleşmiş olmasının şart olduğunu ve taraflar arasındaki hizmet akdinin varlığının araştırılması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile;

Davalı işverenden davacının iş yeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneği ile işçilere maaşların ne şekilde ödendiği, davacıya yapılan ödemeleri gösterir ücret bordrosu ve ödeme yapıldığını gösterir gider pusulası vb. belgeler ile ayrıca ihtilaflı dönem olan 01.01.1994-30.04.2014 tarihleri arasında belediye bünyesinde bir denetim yapılıp yapılmadığının araştırılarak ilgili evrakların gönderilmesi ve 01.01.1994-30.04.2014 tarihleri arasındaki dönemde çalışmış şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişiler tespit edilerek açık kimlik bilgilerinin gönderilmesi istenilmiş olup,

davalı belediye tarafından gönderilen cevabi yazıda davacı adına herhangi bir kayda rastlanılmadığı, davacının çalışmış olduğu dönemde belediyede bulunan çalışanların isimlerinin ... ve ... olduğunun belirtildiği simleri bildirilen çalışanların dinlenildiği; dosya kapsamında yer alan tahsilat makbuzları ve dinlenilen tanık beyanları doğrultusunda davacının davalı belediyede merav olarak tabir edilen unvanla sulama dönemleri olan 15 Nisan-14 Ekim aralığında mevsimlik işçi olarak çalıştığı gerekçesiyle;

Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile,

Davacının 15 Nisan 2001-14 Ekim 2013 tarihleri arasında her yıl 15 Nisan-14 Ekim tarihleri arasında 6 ay (180 gün) ve toplam 2340 gün davalı ... Belediye Başkanlığına ait 1.7712.01.01.0015685.068.07-95 sicil sayılı iş yerinde 506 ve 5510 sayılı Kanun kapsamında iş sözleşmesine dayalı asgari ücretle çalıştığının tespitine,

Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar vermiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

1.Davalı Belediye Vekilinin İstinaf Sebepleri

Yerel Mahkemece karara dayanak yapılan bilirkişi raporunun karara elverişli olmadığını, bilirkişi raporunun dosyada daha önce aldırılan bilirkişi raporuyla çeliştiğini, bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, bu yöndeki itirazlarına rağmen, mahkemece dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden HMK’ya aykırı bir şekilde karar verildiğini, kamu tanıklarının beyanlarında, davacının çalışma saatlerinin tarlası sulanan çiftçiler tarafından belirlendiğini beyan ettiklerini, belediyenin emrinde ve gözetiminde çalışmadığının ispatı olduğunu, Mahkemece kamu tanıklarının beyanlarına dikkat edilmeden karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı belediye vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

Davalı kurum vekili; salt tanık beyanlarıyla davanın ispatlanamayacağını ve kurumun fer'i müdahil olduğunu beyanla temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının 1999-2014 yılları arasında her yıl Nisan-Aralık ayları arasında davalı belediye nezdinde mevsimlik işçi olarak tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanunun 79 uncu maddenin 10 uncu fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddenin 9 uncu fıkrası hükümleri olup; 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

3.Değerlendirme Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri Belediye Başkanlığı olup bir kamu kuruluşudur. Bu nedenle, davalı işyerinde resmi kayıtlara dayanılması ve ücretlerin yazılı belge ile ödenmesi esastır. Kuruma bildirilmeyen dönemlerdeki ücret belgeleri ve bu dönemde davacıya ücret ödenip ödenmediği, ödeme yapılmışsa kim tarafından ödendiğinin davalı iş yerindeki resmi kayıtlar ile araştırılması gerekir. Mahkemece dosya kapsamında yer alan tahsilat makbuzları ve dinlenilen tanık beyanları doğrultusunda karar verilmiş ise de; bu kapsamda yapılan araştırma sonucu elde edilen deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2023 gününde oybirliğiyle karar verildi.

...