Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/10967 K.2023/11963

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurumun 05.03.2019 tarih ve 2/6269850 sayılı yersiz ödeme konulu işleminin iptaline ve müvekkilinin 08.01.2013 - 21.07.2013 tarihleri arasındaki sürelerde kesintisiz bir şekilde, davalı ... adına kayıtlı işletmede çalıştığının tespitine, 506 sayılı Kanun'a tabi olarak yaşlılık aylığının devamına ve ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle birlikte ödenmesini, davalı Kurumca tahakkuk ettirilen 62.487,66 TL'lik borcun iptaline (10.07.2019 tarihi itibariyle toplam borç tutarları 73.107,59 TL + 2.178,75 TL) ve borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davacı ile müvekkili adına kayıtlı işyeri arasında hiçbir zaman hizmet ilişkisi kurulmadığını, ... İnşaat Emlak Turizm Taşımacılık Ltd. Şti.'nin fiili hizmeti bulunmamasına rağmen davacının sigortalı olarak gösterildiğinin Sosyal Güvenlik Denetmenlerince tespit edildiğini, öncelikle işbu davanın ... İnşaat Emlak Turizm Taşımacılık Ltd. Şti.'ye ihbar edilmesi gerektiğini, davacının iddialarının asılsız olduğunu, ... İnşaat Emlak Turizm Taşımacılık Ltd. Şti. ile ... arasındaki ticari ilişkinin hizmet ve mal alım - satım ilişkisine dayandığını, davacının müvekkiline ait işyerinde fiili olarak çalışmasının bulunmadığını, 5510 sayılı Kanun uyarınca hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının iddiasını ispat etmesi gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı SGK Başkanlığı vekili, Kurum tarafından yapılan araştırmanın hukuka uygun olup tespit edilen fiili durumun gerçek olduğunu, davacının fiili çalışmalarının bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra sigorta denetmeni tarafından davacının ... Tur. Taşıma Ltd. Şti.'deki 08.01.2013-21.07.2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının fiili çalışma olmadığının belirlenmiş olması nedeniyle yaşlılık aylığı bağlanması kararı iptal edilerek yersiz ödemeler davacıdan talep edilmiştir.

Talep, iptal edilen bu çalışmalar gerçekte davalı ...'a ait iş yerinde olduğunun tespiti, yani hizmet tespiti olduğundan davanın niteliği gereği davacı tanıkları yanında resen dönem bordrosu tanıkları dinlenmiş, komşu iş yeri çalışan ve işverenleri belirlenerek bulunabilenlerin beyanları alınmış, tanık beyanları ile yapılan araştırma sonunda çalışmaları iptal edilen ... Ltd. Şti.

İle ... arasında bir kısım marangozluk ürünleri alım satımının yapılmış olması bu çalışmaların gerçekte ...'a ait iş yerinde olduğunu göstermeyeceğinden ve özellikle de tarafsız dönem bordrosu tanığı ... iddia edilen dönemde davalı yanında çalıştığı halde davacının çalıştığına dair bilgisi olmadığını beyan ettiğinden mahkememizce davanın sabit olmadığı, hizmet tespiti talebi sabit oladığına göre de kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla ..."gerekçesine dayalı olarak "davanın reddine " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin sadece bordro tanığı ...'in beyanlarını hükme esas aldığını, bilirkişi incelemesi taleplerinin dikkate alınmayarak bilirkişi incelemesi yapılmamış olmasının usul ve yasaya aykırılık oluşturduğunu beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; " Muğla 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi'nin 23.03.2021 tarih, 2019/395 Esas ve 2021/144 Karar sayılı kararına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine, " karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 08.01.2013-21.07.2013 tarihleri arasında davalı ... yanında hizmet akdiyle çalıştığının tespiti ile kesilen yaşlılık aylığının tekrar bağlanarak ödenmesi, Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,