Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11040 K.2023/11333

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, davacıların yarı yarıya ortağı oldukları ... İnş. Teks. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nde bildirimi bulunan 17 çalışanın denetmen raporu ile sigortalılık sürelerinin iptal edildiğini, Kurumca iptal edilen kişilere ilişkin sigorta primlerinin davacılar tarafından ödendiğini, davacıların kusuru olmadığından ödemenin de yersiz olduğunu, Kurum işleminin yerinde olmadığını beyanla, şimdilik 2.000,00 TL'nin primlerin yatırıldığı ayı takip eden ay başından yasal faiziyle davalı Kurumdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.11.2019 tarihli ve 2019/3- 2019/451 Karar sayılı kararıyla; “dava konusunun sahtecilik yönünden sigortalılık olup, dava konusu sigortalılık süresi için ödenen para iadeye tabi olmadığı gibi Kurum nezdinde davacı lehine de kullanılamayacağı, bu haliyle sahte olduğu gerekçesiyle iptal edilen kişiler için Kuruma ödenen primlerin iadesinin mümkün olmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili, istinaf dilekçesinde özetle; davacıların kusurları olmamasına rağmen yersiz prim ödediğini, davalı Kurum tarafından sebepsiz zenginleşme olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, ayrıca davacıların şirket ortağı olduklarını kendi şirketlerindeki kendi sigortalılıklarının da haksız şekilde iptal edildiğini, Mahkemece itirazların dikkate alınmadığını, davanın kabulü gerektiğini, kararın usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu belirterek kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.04.2021 tarihli ve 2019/2780-2021/773 Karar sayılı kararıyla; istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairenin 06.12.2021 tarih ve 2021/7506-2021/15477 sayılı kararında. "Mahkemece öncelikle davacılara tam olarak talepleri açıklattırılmalı, 16.01.2017 tarih 2017/RS/2 sayılı denetmen raporu ile dava dışı ... sicil nolu ... Mef. İnş. Teks. San. Tic. Ltd.

Şti. işyerinden 2011/01 döneminden sonra bildirimi bulunan davacılar ... ve ... dahil olmak üzere toplam 17 kişinin bildirimlerinin iptal edilmesi karşısında, davacıların isteminin, kendi sigortalılıklarının iptal edilmesi nedeniyle sigortalı hissesi mi yoksa ortağı oldukları şirket sigortalılarının bildirimlerinin iptali nedeniyle şirketin ödediği işveren hissesi mi olduğu hususu açıklattırılmalı, bu açıklamadan sonra şirket tüzel kişiliğinin devam edip etmediği tespit edilmek suretiyle, usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlanıp sağlanmadığı denetlenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir." gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacıların çalışmalarının eylemli ve gerçek olmadığının açık olduğu, davacıların aynı zamanda şirket ortağı oldukları, sahte bildirimlerden haberdar oldukları, hukuka aykırı şekilde yaptıkları sigortalı prim ödemesinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılarak bu talep yönünden davanın reddi gerektiği, işveren hissesi yönünden yapılan değerlendirmede. Herçeşit Mef. İnş, Teks. San. Tic. Ltd.

Şti'nin ticaret sicili kayıtlarına göre halen aktif olduğu, işveren şirket adına prim ödemesinin yapıldığı, dava şirket tüzel kişiliğinin hak alanını ilgilendirdiği, bu şirketin davacı dilekçesinde taraf olarak gösterilmediği, taraf teşkili sağlanmadan talep edilen işveren hissesi yönünden davanın usulden reddi gerektiği" gerekçesiyle

"Davacıların sigortalı hissesi talebi yönünden davanın reddine, Davacıların işveren hissesi talebi yönünden taraf teşkili sağlanmadığından davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili, temyiz dilekçesinde özetle; davacıların dava konusu primleri yatırdıkları şirketin sahibi ve çalıştıranları olduklarını, sahte bir çalışma gösterilmesi gibi bir durumun söz konusu olamayacağını, kendi şirketlerinde çalıştıklarının zaten belirgin olduğunu, şirket aktif olarak görülmekte ise Yerel Mahkemece taraf teşkili sağlanması için süre verilerek şirkete tebligat çıkarılması gerektiğini, istisna tutulan Türk Borçlar Kanunu m.65 şartlarının davacılar yönünden oluşmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortalılıkları iptal edilen sigortalılar için ödenmiş olan primlerin iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve Kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,