Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11053 K.2024/2889

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davalı ...Ş. yönünden davanın reddine, diğer davalı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 19.03.2024 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı ... adına Avukat ... ile davalı ...Ş. adına Av. ... geldiler. Davacı adına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; meydana gelen iş kazasından dolayı müvekkilinin iş göremezliğe uğrayacak şekilde yaralandığı, kazanın oluşumunda davalıların kusurlu olduklarından bahisle geçici iş göremezlik dönem zararı için 1.445,08 TL, bu geçici iş göremezlik dönemine ilişkin olarak bakıcı gideri zararı için 1.252,61 TL ve sürekli iş göremezlik dönem zararı için 356.289,85 TL olmak üzere toplam 358.987,54 TL maddi, 40.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri özetle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile iş kazasından dolayı davacının %41,20 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, kazadanın meydana gelişinde davacının %20, davalı ...'ın %80 oranında kusurlu oldukları, diğer davalı ...Ş.'nin kusursuz olduğu, adı geçen davalının anahtar teslimi sözleşme ile iş verdiği, asıl işveren olmadığı, bu nedenle sorumluluğu bulunmadığı kabulünden hareketle davalı ...Ş. yönünden davanın reddine, diğer davalı ... yönünden davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 15.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davalı İlbank'ın işbu davada üst işveren konumunda olduğunu, asıl işverenin kusurunun olmadığı yönündeki kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, tazminat hesaplamasında bakıcı giderinin eksik hesaplandığını, müvekkilinin kazadan sonra 2 yıl yatağa bağımlı yaşadığını, bu süre zarfında bakıma muhtaç olduğunu, müvekkilinin gelir miktarının düşük hesaplandığını, gerek tanık beyanlarında gerekse esnaf odası gerekse diğer kurumlardan gelen yazlar dikkate alındığında müvekkilinin aylık kazancının ortalama asgari ücretin 3 katı kadar olduğunu,

alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin kazancının asgari ücretin 2,278 katı olduğunun belirtildiği halde hesaplamada asgari ücret dikkate alınarak müvekkilinin zararının gerçeğinin 1/3 ü kadar düşük bir zarar hesaplandığını belirterek mahkeme kararının kaldırılması talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle, müvekkili ...'in iş yerinde bir iş kazası meydana gelmediğini, iş yerinde iş kazası olduğuna dair bir delil bulunmadığını, söz konusu işyerinde işveren davalı müvekkilinin gerekli tüm tedbirleri almasına rağmen işçinin alınan tedbir ve önlemlere uymadığını, olayın davacının tamamen kendi tedbirsizliği ve dikkatsizliğinden kaynaklanması nedeni ile müvekkili İrfan aleyhine çok yüksek miktarda tazminata hükmedildiğini, davacıya iş güvenliği mevzuatına uygun olarak gerekli eğitimin verildiğini, mevzuat uyarınca yapılması gereken denetimlerin yapıldığını, iş için gereken uygun teçhizatın seçildiğini,

davacının SGK kayıtları itibari ile tespit edildiği üzere fiili çalışmalarına son verilmesi karşısında bir sakatlığının bulunmadığı gibi çalışamamasından kaynaklı oluşmuş hiçbir zarar ve ziyanın bulunmadığını, davada karara esas alınan kusur raporunda kendilerine atfedilmiş olan kusur oranının gerçeği yansıtmadığını, davacının maluliyetinin olmadığını, bilirkişi tarafından raporda belirtildiği üzere dosyada davacının geçici işgöremezlik süresine ilişkin herhangi bir tespit veya durumu ispatlayan bir rapor bulunmadığını, ATK tarafından tespit edilen maluliyet oranının gerçeği yansıtmadığını,

kabul edilen davacı ücretinin yanlış olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, müvekkiline ait iş yerinde davacının iddia ettiği gibi bir iş kazası meydana gelmediğini, dava konusu olaydaki gibi bir kaza gerçekleştiği bir an düşünülse dahi müvekkili İrfan'ın işyerinde gerekli tüm önlemleri aldığını, davacı kazazedenin ağır kusuru ile sebebiyet vermiş olduğu kazada müvekkilinin bir kusuru bulunmadığını, davacının bir sakatlığının bulunmadığı gibi çalışamamasından kaynaklı oluşmuş hiçbir zarar ve ziyanının da bulunmadığını, müvekkiline atfedilen %80 oranındaki kusurun gerçeği yansıtmdığını, davacının kazadan kaynaklı olarak maluliyetinin oluştuğunu ispat edemediğini,

bilirkişi tarafından raporda belirtildiği üzere dosyada davacının geçici işgöremezlik süresine ilişkin herhangi bir tespit veya durumu ispatlayan bir rapor bulunmadığını, davacı 2 yıl çalışamadığını ve yatarak bakıldığını iddia etmiş olsa da, SGK kayıtlarından davacı adına 15.6.2013 tarihinden itibaren çalışma bildirildiği, ayrıca 31.10.2013 tarihinden itibaren farklı işyerlerinde çalıştığının görüldüğü, davacı ...'ın bir yandan 48 günlük geçici iş göremez durumda olup ardından bakıma muhtaç olmadığına dair rapor sunulmuşken; bir yandan da 2 yıl boyunca yatalak konumda bulunması;

bir yandan da SGK giriş kayıtlarının bulunuyor olmasının makul ve akla uygun olmadığını, mahkemenin bu çelişkiyi görmezden geldiğini, davacının çalışma gücünü kaybettiği iddiasının asılsız ve müvekkili aleyhine hükmedilen miktarın hakkaniyete aykırı olduğunu, dosya kapsamında aldırılan ATK raporuna yapmış oldukları hiçbir somut itirazlarının değerlendirilmediğini, tespit edilen sözde maluliyetin bu kazadan kaynaklanıp-kaynaklanmadığı,

iyileşme durumunun olup olamayacağının raporda açıkça tespit edilmediğini, yine hükme esas alınan adli tıp raporunda tespit edilen bu maluliyetin müvekkili davalı ... nezdindeki çalışması esnasında oluşan iş kazasından kaynaklanıp-kaynaklanmadığı yönünde bir tespit bulunmadığını, maluliyet ile iddia edilen kaza arasında herhangi bir illiyetin olup-olmadığının belirlenmediğini, yerel mahekemece davacının daha önceden herhangi bir maluliyetinin olup olmadığının araştırılmadığını, SGK Başkanlıği Sağlık Kurulunun 21.03.2019 tarihli raporunda, Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit işlemleri Yönetmeliğine göre,

davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının % 41,2 olduğu ve sürekli bakima muhtaç olmadığı tespitinin de gerçeği yansıtmadığını, çalışma gücü kaybı miktarı % 41,2 iken davacı için 48 gün iyileşme süresi gözetildiğinin raporlarla sabit olduğunu, davacının sürekli bakıma muhtaç olmadığının da ortada olduğunu, hükme esas alınan ücretin hatalı olduğunu, hesaplanan maddi zarar tutarından müvekkili lehine hakkaniyet indirimi de yapılmadığını, tespit edilen sürekli iş göremezlik oranının fazla olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 417 inci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16 ve 20 inci maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanun'un 77 inci maddesi, 492 sayılı Harçlar Kanunun 8 inci ve 31 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelerle temyiz edenin sıfatına temyizin kapsam ve nedenlerine göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamından Kurum Sağlık Kurulu, Yüksek Sağlık Kurulu, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi raporlarının tümünde yargılamaya konu iş kazasından dolayı davacının %41,20 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığının tespit edildiği, ayrıca raporlarda davacının başkasının sürekli bakımına muhtaç olmadığının belirtildiği, yine bu raporlarda davacının geçici iş göremezlik döneminde bakıma muhtaç olduğuna dair bir tespit de yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacının geçici iş göremezlik döneminde bir başkasının bakımına muhtaç olduğuna dair herhangi bir rapor bulunmadığı halde davacı lehine bakıcı giderine hükmedilmiş olması yerinde görülmemiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370'inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının;

a.Gerekçe kısmının son paragrafında yer alan " davacının davalı ...’e yönelik davasını ispatladığı anlaşılarak maddi tazminata yönelik davasının kabulüne, manevi tazminata yönelik davasının olayın oluş şekli, tarafların kusurlar, ülkenin ekonomik koşulları, paranın satın alma gücü gözetilerek kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." ibarelerinin silinerek yerlerine geçmek üzere " davacının davalı ...’e yönelik davasını geçici ve sürekli iş göremezlik zararı yönünden ispatladığı,

geçici iş göremezlik dönemine ilişkin bakıcı gideri yönünden ispatlayamadığı anlaşıldığından maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, manevi tazminat istemi yönünden olayın oluş şekli, tarafların kusur durumu, ülkenin ekonomik koşulları, paranın satın alma gücü gözetilerek manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." ibarelerinin yazılması,

b.Hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine geçmek üzere,

"HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1- Davanın kısmen kabulüne,

2- Davanın davalı ... yönünden reddine,

3- 1.445,08TL geçici iş göremezlik ve 356.289,85TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 357.734,93 TL maddi tazminatın 25.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’den alınarak davacıya verilmesine, geçici iş göremezlik dönemine ilişkin 1.252,61 TL bakıcı gideri talebinin reddine,

4- 15.000,00TL manevi tazminatın 25.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’den alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,

5-Alınması gerekli 25.461,52 TL karar ve ilam harcı ile 29,20 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 25.490,72 TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Davacının adli yardım talebi kabul edildiğinden suçüstü ödeneğinden karşılanan tebligat-e tebligat gideri ücreti 187,00-TL, posta gideri 129,90-TL, bilirkişi ücreti 1.250,00-TL, ATK fatura gideri 800,00-TL olmak üzere toplam 2.366,90-TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranı (kabul: %93,42) 2.211,15 TL’nin davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına, bakiye 155,75 TL'lik kısmın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hüküm altına alınan maddi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan 33.491,44 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettiğinden manevi tazminat yönünden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

9-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat isteminin reddedilen kısmı üzerinden AAÜT'ne göre belirlenen 1.252,61 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'e verilmesine,

10-Davalı İlbank Genel Müdürlüğü kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat yönünden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 2.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak İlbank Genel Müdürlüğü’ne verilmesine,

11-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiklerinden manevi tazminat yönünden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 6.000,00TL vekâlet ücretinden 750,00TL’sinin davacıdan alınarak İlbank Genel Müdürlüğü’ne; 5.250,00-TL’sinin davacıdan alınarak davalılara eşit olarak verilmesine,

Mahkememizin bu kararına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde (HMK 345/1) Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesinde incelenmek üzere tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20.05.2022" ibarelerinin yazılması suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalı ...'e iadesine,

Davalı ...'in Avukat yararına takdir edilen 17.100,00TL duruşma Avukatlık parasının davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,