Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11060 K.2023/9915

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı belediyede 1994 yerel seçimleri ile 01.08.1996 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, işe giriş bildirgelerinin sigortalının imzasını taşıdığını, davacının hangi tarihte işe girdiğini bildiğini, davacının aynı iş yerinde çalışmayı sürdürmesinin hak düşürücü süreyi kesmeyeceğini ve durdurmayacağını, davacının belirtilen tarihte, davalı ... başkanlığında çalışmasının olmadığını belirterek, davanın öncelikle hak düşürücü süre nedeniyle reddine, aksi takdirde esastan reddine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.10.2019 tarihli ve 2019/22-2019/153 sayılı kararıyla davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2021 tarihli ve 2020/534-2021/1709 sayılı kararıyla Mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Daire kararında; davanın esasına girilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davacının hizmet dökümünden davalı işverenlikte sigortalılık başlangıç tarihinin 01/08/1996 olduğu, tanıkların davacının ...

Belediyesi'nde 1994 yılında çalışmaya başladığını konusunda ittifak ettikleri, ancak 1994 yılının hangi ayında çalışmaya başladığının tanık beyanlarıyla duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilemediği, yine bir kısım tanık beyanlarının davacının bahse konu tarihler arasında sürekli ve düzenli çalıştığı yönünde olduğu, davalı ...

Belediyesi'nde davacının özlük dosyasının bulunmadığı, davacı vekilinin 30/06/2022 havale tarihli dilekçesi ekinde davacıya bir takım ücret ödemeleri yapılmasına ilişkin ... Belediyesi Encümen kararı tutanaklarını dosyaya ibraz ettiği, davacının ... belediyesinde çalışma tarihinin tanık beyanlarından net olarak tespit edilememesi üzerine söz konusu encümen tutanaklarından en eski tarihli olan 17/11/1994 tarihli tutanak tarihinin, ...

Belediyesinde sigortalılık başlangıç tarihi kabul edilmesi gerektiği kanaatiyle davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle "1-Açılan davanın kabulü ile, davacının Mülga ... Belediyesine ait iş yerinde 17/11/1994 tarihinden bildirim tarihi olan 01/08/1996 tarihine kadar asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine," karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde, eksik araştırmaya dayalı hüküm kurulduğunu, encümen kararlarının doğruluğunun araştırılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde, eksik araştırma yapıldığını, kısmi çalışmanın söz konusu olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, tanık beyanlarına göre çalışmanın mümkün olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 ncu maddesi

3. Değerlendirme

1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Diğer taraftan çalışmaların geçtiği ileri sürülen işyerinin resmi bir işyeri olması ve kamu kuruluşlarında çalışanların kayıtlara geçirilmesi ile ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır.

3.Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde mahkemece her ne kadar dinlenen tanık beyanları ve belediye encümen kararları doğrultusunda karar verilmiş ise de kamu işyerinde geçen çalışmalar yönünden yazılı delillere itibar edilmesi gerektiğinden, dosya kapsamına sunulan belediye encümen kararlarında belirtilen süreler kadar hizmet tespitine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz bulunmuştur.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR