Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1112 K.2023/1598

... HÜKÜM/KARAR : Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ

... 3. İş Mahkemesi

SAYISI

2018/307 E., 2020/361 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve feri müdahil kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait iş yerinde 01.09.2009 tarihinden 20.02.2014 tarihine kadar şöfor olarak çalıştığını, ancak çalışmasının SGK ya bildirilmemiş olduğunu, ... 1 İş mahkemesinin 2014/219 esas sayılı dosyası ile davalı iş veren hakkında alacak davası açıldığını, davanın derdest olduğunu, müvekkilinin işten ayrıldığı tarihte net 1.200 TL aylık ücret ve 40 TL günlük harcırah almakta olduğunu beyanla, müvekkilinin davalıya ait iş yerinde 01.09.2009 - 20.02.2014 tarihleri arasında hizmet akdiyle ve gerçek ücreti üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Feri Müdahil vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı şirkete ait iş yerinde 03.12.2011 - 12.10.2013 tarihlerinde işe giriş belgesi verildiğini, başkaca çalışmasına rastlanılmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davanın kısmen kabulü ile davacının 01.09.2009 - 20.02.2014 tarihleri arası dönem çalışma bildirimi yapılmayan ve dava şirketler bünyesinde sigortalı çalışma bildirimi dışında 01.09.2009 - 02.12.2011, 31.03.2012 - 10.06.2012, 27.06.2012 - 26.06.2013, 01.08.2013 - 11.10.2013, 22.10.2013 - 20.02.2014 tarihleri arası dönemde hizmet akdine istinaden günün asgari ücreti ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve feri müdahil kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyadaki banka kayıtlarının yazılı delil başlangıcı olduğunu,bu nedenle ücretin tanıkla ispat edilebileceğini, müvekkilinin tır şöförü olduğundan asgari ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek, mahkeme kararının toplanan deliller doğrultusunda kararın kaldırılarak müvekkilinin net 1200 ücret,günlük 40 TL harcırah ile çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece eksik inceleme ve eksik değerlendirme ile hüküm kurulduğu, Çalışıldığı iddia edilen hizmete ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği, kurumca tespit edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurusunun reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Feri Müdahil kurum vekili özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9 uncu maddesi

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, mahkemenin prime esas kazanca yönelik yaklaşımı yerinde olmakla birlikte 01.08.2008 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı aldığı anlaşılan davacı hakkında, kabule konu hizmet tespitine dair sürelerinin hangi çalışma türüne göre verildiğinin belirlenmediği görülmektedir. Kabule göre de hizmet tespitine yönelik kurulan hüküm eksik araştırmaya dayalıdır.

Bu yüzden davaya konu çalışmanın gerçekliği, işin ve iş yerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek,

davalı iş yerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; iş yerlerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve iş yerinin niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...