Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11317 K.2023/11273

Taraflar arasındaki ölüm aylığı bağlanması ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvrunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; sigortalı muris ...'in 15.10.2012 tarihinde trafik kazası geçirerek hayatını kaybettiğini, mirasçılarının aylık bağlanması için SGK'ya müracaat ettiğini ancak davalı Kurum tarafından murisin prim borcu olduğu belirtilerek maaş bağlanmadığını, murisin prim borcunun 30.06.2015 tarihinde ödendiğini, davacının dul ve yetim maaşına hak kazandığı tarih ile maaş aldığı tarihe kadar birikmiş olan maaş alacağının fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla gerçek değer bilirkişi raporu ile tespit edilecek olup, şimdilik 20,00 TL'nin değişen avans faiziyle beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı Kurumdan 3/1767868 tahsis numarası ile hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanan ...'in 08.12.2012 tarihinde vefat ettiğini, hak sahiplerinin ilk talebinin 17.12.2014 tarihinde 6456050 vareste numarası ile olduğunu ancak 4/b Bağ-Kur prim borcunun 30.06.2015 tarihinde ödediğini ve kanunun ilgili maddelerince 30.06.2015 tarihini takip eden aybaşından (01.07.2015) itibaren dul-yetim aylığı bağlandığını, 19.04.2017 tarih ve 4533185 sayılı Emeklilik hizmetleri Genel Müdürlüğünün yazısı ile adı geçen hak sahiplerine konu ile ilgili bilgilendirme yapıldığını, resen göz önüne alınacak nedenlerle cevaplarının kabulünü, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "davanın kabulü ile, davacıya 01.01.2013 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile 11.484,93 TL.'nin ödenmesi gerektiği tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı Kurum tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu savunarak mahkeme hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut dosyada, davacının murisi ...'in 15.10.2012 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu bir süre tedavi gördükten sonra 08.12.2012 tarihinde vefat ettiği, davacının muristen dolayı aylık bağlanması için davalı Kuruma yaptığı müracaatın murisin bağkur prim borcu bulunduğu gerekçesiyle reddedildiği,

bu kez davacı tarafından murisin ölümünden itibaren aylık bağlanması istemine ilişkin en son 08/05/2015 tarih 2441519 varide numaralı tahsis talebi ve prim ödemesi üzerine davalı Kurum tarafından prim borcunun ödendiği 30.06.2015 tarihini takip eden aybaşı olan 01.07.2015 tarihi itibariyle 4/a maddesi kapsamında aylık bağlandığı, murisin ilk sigortalılığının 13.03.1998 tarihinde başladığı ve 4/a kapsamında 2873 gün 4/b kapsamında 146 gün sigortalı hizmetinin bulunduğu,

gerek 5510 Sayılı Kanun madde 35/1-a maddesi gerekse Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 62/1-a maddesi nazara alındığında Mahkemece yerinde olarak davacının hak sahibi sıfatıyla muristen dolayı bağlanan aylığa ölüm tarihini takip eden aydan itibaren almaya hak kazandığına karar verildiği, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin reddinin gerektiği anlaşılmaktadır...." gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacıya ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2829 sayılı Kanun kapsamı, 5510 sayılı Kanun'un 32 nci maddesi

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş ise de; işletilecek faiz yönünden, aylıkların bağlanmasında Kuruma tanınan 5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesindeki 3 aylık işlem süresinin gözetilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı tarafın sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, davalı tarafın itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının (1) nolu bendi silinerek yerine, "1-Davanın kabulü ile, davacıya 01.01.2013 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile 11.484,93 TL.'nin 5510 sayılı Kanun'un 42 nci maddesi gözetilmek kaydıyla ödenmesi gerektiği tarihlerden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

T.H.