Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11384 K.2023/12590

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde 15.08.1994 tarihinde makineci olarak işe başladığını, 8 yıl süreyle kesintisiz, tam zamanlı bir şekilde asgari ücret ile çalıştığını ve doğum nedeniyle 15.08.2002 tarihinde işten ayrıldığını, 15.11.2011 tarihinde tekrar işe başlayarak 15.04.2015 tarihine kadar tam zamanlı olarak asgari ücret üzerinden çalıştığını ancak dört aylık maaşını alamaması ve sigorta işlemlerinin bir türlü yapılmaması nedeniyle işten ayrıldığını, toplam 13 yıl süren çalışmasında sabah 08:00 akşam 18:30'a kadar çalıştığını,

16.12.2015 tarihinde SGK'ya şikayette bulunduğunu ancak bir sonuç alamadığını belirterek 15.08.1994-15.08.2002 ve 25.11.2011-15.05.2015 tarihleri arasında davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücret üzerinden çalıştığının tespiti talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 15.08.1994-15.08.2002 tarihleri arasındaki çalışmaları için yasal süre içinde dava açılmadığını, 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davalının iş yerini açtığı tarihten bu güne kadar hiç işçi çalıştırmadığını, bu nedenle SGK'da iş yeri kaydı açtırmadığını, SGK tarafından değişik zamanlarda yapılan incelemeler sonucunda tanzim edilen tespit tutanakları ile iş yerinde işçi çalıştırmadığının sabit olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince; "Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile 1-Davacının 15.08.1994-15.08.2002 tarihleri arasındaki taleplerinin hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddine, 2-Davacının 15.11.2011-30.11.2011 tarihleri arasında 16 gün, 01.12.2011 - 31.12.2011 Tarihleri arasında 30 gün, 01.01.2012-31.12.2014 tarihleri arasında 1080 gün(360x3), 01.01.2015 - 31.03.2015 tarihleri arasında 90 gün, 01.04.2015-15.04.2015 tarihleri arasında 15 gün süreyle davalı işyerinde asgari ücret ile çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekilinin işyerinde aralıksız ve sürekli olarak 15.08.1994-15.08.2002 tarihleri arasında çalıştığı, doğum nedeniyle çalışmasına ara verdiği, daha sonra yine aynı işyerinde aralıksız ve sürekli olarak 15.11.2011-15.04.2015 tarihleri arasında çalıştığı, hizmet akdine doğum nedeniyle bir süre ara verilmesi ve bu ara dönemde başka bir yerde çalışma olmaması ve ara sonunda aynı yerde aynı şekilde çalışmaya devam edilmesi karşısında hizmet akdinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiği, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle, Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinde çalışmasının olmadığı, bunun tanık anlatımlarıyla sabit olduğu, hizmet tespiti davalarında çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği, davacının müvekkiline ait işyerinde çalıştığı iddiasını ispat edemediği, Yerel Mahkemece hiçbir gerekçe gösterilmeden, tanık beyanına dayalı olarak davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle, Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığı, çalışma iddiasının resmi belgelerle ispat edilmesi gerektiği, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğu, bu nedenlerle yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekil özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek davanın kabulüne karar verilmesi için kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Feri müdahil vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3-Davalı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek davanın reddine karar verilmesi için Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacı 15.08.1994-15.08.2002 ve 25.11.2011-15.05.2015 tarihleri arasında davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle çalıştığının tespitini talep etmiştir. Mahkemece, davacının 15.08.1994-15.08.2002 tarihleri arasındaki talebinin hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddine dair verilen karar yerinde ise de, 25.11.2011-15.05.2015 dönemine ilişkin talebi yönünden verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı görülmektedir.

Bu bakımdan öncelikle, davacı asil çağrılarak talebini somutlaştırması istenilmeli, davacıya davalıya ait işyerinde birlikte çalıştığı kişilerin isim ve adresleri sorularak, bu kişilerin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, tanık olarak beyanı alınan ... davacının anılan dönemde ara verdiğini beyan etmiş olması karşısında davacının ve tanıkların 25.11.2011-15.05.2015 döneminde çalışmaya ara verilip verilmediği hususlarında beyanları alınmalıdır.

Ayrıca başka komşu iş yeri tanıkları da araştırılarak, bulunması halinde bu kişilerin de bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davalıya ait vergi kayıtları ve yoklama tutanakları getirtilerek incelenmelidir. Mahkemece, yukarıda belirtilen esaslar dahilinde yapılacak yargılama sonrasında karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,