Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11450 K.2023/11689

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen prime esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı ...Ş. alt taşeronu, diğer davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin alt taşeronu olan davalı ... İnş. Tic. Ltd. Şti.'inde 28.10.2008 tarihinde aylık 1.250,00 TL ücret ile şoför olarak ... şantiyesinde göreve başladığını, davacının 02.02.2010 tarihinde aynı şirketin ... Enerji Üretim A.Ş. ...

Barajı Kahramanmaraş şantiyesinde 01.10.2010 tarihinde maaşının aylık 1.500,00 TL' ye yükseltildiğini, davalı ... şirketinin davacının maaşını işe girdiği tarihten itibaren ödemediğini, davacının maaşının 01.03.2011 tarihinde asgari ücret olarak bankaya yattığını, davacının maaşının asgari ücretten yatması üzerine SSK primlerinin de asgari ücretten yattığını öğrendiğini, asgari ücret üzerinden çalışmadığını, primlerinin aldığı maaş olan aylık 1.500,00 TL üzerinden yatırılmasını ve eksik tüm maaşlarının ödenmesini talep ettiğini,

buna rağmen işveren tarafından hiçbir ödemede bulunulmadığı gibi SGK primlerinin de düzeltilmediğini belirterek 28.10.2008 - 31.09.2010 tarihleri arasındaki dönemde aylık 1.250,00 TL ve 01.10.2010 - 21.04.2011 tarihleri arasındaki dönemde 1.500,00 TL aylık ücretinin bulunduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılardan ... İnş. San.

A.Ş. vekili özet olarak, müvekkili şirket ile diğer davalı ... firması arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, 4857 sayılı Kanun'un 2/6 ncı maddesine göre bir işverenden işyerinde yürüttüğü mal ve hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde iş alan işveren alt işveren olduğunu, asıl işveren, alt işverenin işlerinde veya asıl işin bir bölümünde iş alan işverenin alt işveren olduğunu, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı bu kanundan doğan yükümlülüklerden alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu,

buna karşın bir işin bütünüyle devri durumunda veya anahtar teslimi ile bütünüyle verilmesi durumunda işi devreden kişinin işverenlik sıfatı kalkacağından tazminat ve diğer işçilik alacaklarına ilişkin olarak sorumluluk yükletilemeyeceğini, öncelikle birlikte açılan davaların tefrikine, haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalılardan ... İnşaat A.Ş. vekili, hizmet tespiti davasının alacak davasından tefrik edilmesi gerektiğini, dava dilekçesinden davacının farklı işverenler nezdinde çalıştığını ve işlerin ve işverenlerin birbirinden farklı olduğunun ikrar edilmekte iken tüm alacak miktarından tüm işverenleri müştereken ve müteselsilen sorumlu tutmanın mümkün olmadığını, farklı çalışma dönemleri için birbiri ile hiçbir ilgisi bulunmayan işverenlerin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.02.2017 tarihli ve 2016/1818 Esas, 2017/79 Karar sayılı kararıyla; davacının, davalı ... İnş....A.Ş.'nin asıl işveren, davalı ... İnş. Ltd. Şti. alt işverenliğinde Kahramanmaraş'ta kurulu bulunan ve SGK'da 1022399.46 sicil no ile tescilli ... Barajı ve HES İnşaatında çalıştığı toplam 433 gün bakımından; -02.02.2010-30.09.2010 dönemi için aylık ücretinin 1.200,00 TL, -01.10.2010-16.04.2011 dönemi için aylık ücretinin 1.500,00 TL, olarak tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin ve davalı ...vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.03.2018 tarihli ve 2017/2535 E., 2018/432 K., sayılı kararıyla; incelenen mahkeme kararının, istinaf başvurusunda bulunan taraf ve istinaf sebepleri de gözetilerek usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, kararda hüküm altına alınan ücretin net olması karşısında hükmün uygulanması aşamasında Kurumca net ücret üzerinden sigorta primine esas kazancın belirlenmesinin mümkün olduğu, incelenen mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı Kurum vekilinin ve davalı ...Ş. vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... İnşaat A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin, 16.01.2020 tarihli ve 2018/3738 E., 2020/245 K. sayılı kararıyla; " Eldeki davada; mahkemece, emsal ücret araştırması ve bir kısım ödeme dekontlarına göre hüküm kurulduğu anlaşılmakta olup, sadece bunların esas alınarak sonuca gidilmesi isabetsizdir. Bu sebeple Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 Esas, 2005/413 Karar sayılı kararı gözetilerek ve yukarıda belirtilen delil ve kayıtlar esas alınarak yeterli ve gerekli bir araştırmayla ulaşılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ayrıca kabule göre de; bir kısım davalılar yönünden olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi isabetsiz olup bozma nedenidir." gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın SGK primlerinin düzeltilmesi ve işçilik alacağı davası olarak açıldığı, işçilik alacakları yönünden davanın tefrik edildiği, ve Mahkemenin bu dosyasının, SGK primlerinin düzeltilmesine ilişkin dava olarak devam ettiğinden yukarıda açıklanan nedenlerle Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin kararı doğrultusunda yapılan yargılama sonunda alınan bilirkişi ek raporunun karara esas alınması uygun görülerek bu davanın reddine karar vermek gerekeceği gerekçesi ile davanın reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, bozma gereklerinin yerine getirilmeden eksik inceleme ile karar verildiğini, aylık ücretin kesin delil ile ıspatlandığını, karşı tarafın tespiti talep edilen aylık için yemin teklif ettiğini, Çayeli Nöbetçi İş Mahkemesinde müvekkilinin yemin ettiğini, yeminin kesin delil olduğunu bu nedenle kararın bozulması gerektiğini, mevcut ödemelerin yeterince incelenmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Kurum vekili; eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz eden taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,