Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11495 K.2023/11708

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Yomra Belediyesi yanında ... İnşaat sahipleri ... ve ortağı ...'ın Sancak Mahallesi, ... Sokakta bulunan 2 blok 80 daireden oluşan ... Apartmanlarının 80 dairesinin seramik işlerini yapmak için şifahen anlaştığını, 17.09.2014 tarihinde bu işe başladığını, 20.08.2015 tarihinde 80 dairenin seramiklerini yaptığını, ...

İnşaatta işe başladığı tarih olan 17.09.2014'te vermiş olduğu 13397780 sigorta sicil numarasını sigorta kurumunda işleme koymadığını, 20.08.2015 tarihinde bitirmiş olduğu seramik işlerinin sonunda 05.08.2016 tarihinde SGK ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne yapmış olduğu araştırmada ...

İnşaat sahiplerinin 17.09.2014 - 20.08.2015 tarihleri arasında sigorta primlerini hiç yatırmadığını öğrendiğini, davalı tarafa bu hususu sorduğunda hiçbir açıklama yapmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere 17.09.2014 - 20.08.2015 tarihleri arasında yatırılmayan sigorta primlerinin tespiti ile tarafına iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili 03.07.2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde davanın ..., ... İnşaatta çalıştığının belirtildiğini, ancak inşaatın SS ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından yapıldığından işverenin SS ...

Konut Yapı Kooperatifi olması gerektiğini, bu nedenle husumet yönünden davanın reddinin gerektiğini, inşaatta 60 dairenin taban ve yan seramik olarak toplam 4300 m2'lik iş yapıldığını, bir ustanın günlük yapabileceği seramik işinin ortalama 30 m2 olup, bu durumda seramik işinin en fazla 140 günde tamamlanacağını, öte yandan seramik işinin üç kişi tarafından 1.5-2 'şer ay çalışmak suretiyle tamamlandığını, davacının çalışmış olması halinde 1.5-2 ay içinde seramik işini tamamlayabileceğini, ayrıca seramik işini yapan ustaların inşaatta sürekli çalışmadıklarını,

bir ay çalışıp farklı inşaatlarda bir müddet çalıştıktan sonra gelip geri kalan işi bir ayda bitirebileceğinin göz önüne alınması gerektiğini savunarak, davanın reddini talep etmiş, Yargıtay bozma ilamı sonrası sunmuş olduğu 23.11.2022 tarihli cevap dilekçesinde ise.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin bozma ilamından önce dava dilekçesi delillerini 60 dairenin taban ve yan seramik olarak, toplam 4300 m2 lik iş yapıldığını, bir ustanın günlük yapabileceği seramik işi ortalama 30 m2 olup, bu durumda seramik işi en fazla 140 günde tamamlanabileceğini, dosyada dinlenen tanık vs ifadelerinden seramik işinin 2-3 kişi tarafından yapıldığını, bu duruma göre 1.5-2 ayda seramik işinin bitebileceği belirttiklerini, mahkemenin toplanan delillere göre davacının 17.09.2014-20.08.2015 tarihleri arası 187 gün çalıştığını belirttiğini,

davalı kooperatif olarak davanın bir an önce sonuçlanarak Kuruma olan borcu ödeyerek kooperatifi tasfiye etmek istediğinden, bozmadan önce deliller toplanıp karar verildiğinden, davanın uzamaması için yeni delil sunmadıklarını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili 17.04.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtları incelendiğinde davacının çalıştığını iddia ettiği tarihlerde davalı işyerinde çalıştığına ilişkin herhangi bir resmi kayıt ve belge bulunmadığını, davacının işyerinde fiili olarak çalışıp çalışmadığının tespitinin gerektiğini, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olduğunu, mahkemece re'sen araştırma yapılarak çalışma olgusunun varlığın için inandırıcı ve yeterli kanıtların aranması ve sigortalılık şartlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerektiğini, haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.01.2020 tarihli ve 2016/609 E.2020/70 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının davalı 1053505-061-11-65 işyeri sicil numaralı davalı ... Koop. isimli işyerinde 17.09.2014-20.08.2015 tarihleri arasında 187 gün çalıştığının ve

-2014 yılı 9.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 13 gün,

-2014 yılı 10. ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 26 gün,

-2014 yılı 11.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2014 yılı 12.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2015 yılı 1. ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2015 yılı 2.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2015 yılı 3. ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 28 gün olduğunun tespitine, tespit edilen hizmetlerin önceki hizmet süresine eklenmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ile feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2021 tarihli ve E. 2020/761 K.2020/706 sayılı kararıyla; mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 06.10.2016 tarihli ve E. 2020/10007 K. 2021/6730 sayılı ilamında, "... kendisine tebligat yapılmadan davaya cevap vererek takip eden S.S.... Yapı Koop.’nin işverenlik sıfatının olduğunun anlaşılmasına,ancak dava dilekçesi ile davada davalı olarak gösterilen ancak karar başlığında taraf olarak gösterilmeyen ... hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmemiş olması isabetsizdir. ..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 23.11.2021 tarihli ve 2021/357 E. 2021/655 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacının davalı 1053505-061-11-65 işyeri sicil numaralı davalı ... Koop. isimli işyerinde 17.09.2014-20.08.2015 tarihleri arasında 187 gün çalıştığının ve -2014 yılı 9.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 13 gün,

-2014 yılı 10. ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 26 gün,

-2014 yılı 11.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2014 yılı 12.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2015 yılı 1. ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2015 yılı 2.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2015 yılı 3. ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 28 gün olduğunun tespitine, tespit edilen hizmetlerin önceki hizmet süresine eklenmesine, fazla istemin reddine karar verilmiş karara karşı feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 13.04.2022 tarihli 2022/3067 E. 2022/5590 K. sayılı ilamında;"..Dairemizin 21.05.2021 tarihli bozma ilamında, “...Eldeki dava dosyası incelendiğinde, kendisine tebligat yapılmadan davaya cevap vererek takip eden S.S.... Yapı Koop.’nin işverenlik sıfatının olduğunun anlaşılmasına, ancak dava dilekçesi ile davada davalı olarak gösterilen ancak karar başlığında taraf olarak gösterilmeyen ... hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmemiş olması isabetsizdir...” denilmiş olmasına rağmen uyulan bozma ilamı sonrası kurulan hükümde bozma gereği tam olarak yerine getirilmemiştir.

Her ne kadar davacı vekili S.S.... Yapı Koop. hakkında da talepte bulunduğunu ileri sürmüş olsa da, kooperatife karşı usulüne uygun husumet yöneltilmediği anlaşılmakla, S.S.... Yapı Koop’ne,dava dilekçesi ve deliller usulüne uygun şekilde tebliğ edilmeli, kooperatifin sunacağı savunma ve deliller de değerlendirilmek suretiyle bu konuda yeterli ve gerekli tüm araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca, her bir davalı için infaza elverişli şekilde bir karar verilmelidir...." denilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; "...Dinlenen tanık beyanları ile toplanan deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde; bilirkişiler tarafından da belirtildiği üzere davacının 68 daireden oluşan kooperatif inşaatının seramik işini üstlendiği, üç dairenin ince işçiliğinin kat malikince yapıldığı belirtildiğinden davacı tarafından 65 dairenin seramik işçiliğinin yapıldığı, seramik işi yapılan toplam alanın 4764,50 metrekare olduğu, dosyada mevcut faturalardan anlaşıldığı üzere 4902 metrekare seramik siparişi verildiği, sevk irsaliyelerinde görüldüğü üzere bu miktarın ilgili kooperatife teslim edildiği,

bu oranın proje üzerinde tespit edilen 4985 metrekare ile uyumlu olduğu, tanık beyanlarından anlaşıldığı üzere üç daire haricinde tüm dairelerin seramik işinin davacı tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Bilirkişilerce, bir seramik ustasının günde 25-30 m2 seramik döşeyebileceği kabulüyle, buna göre davacının 65 darienin seramik işlerini 174 günde tamamlayabileceği tespit edilmiştir.

Davacının tuvalet taşlarının yerine konması işi için ise 13 gün harcayacağı bu durumda dava konusu inşaatta toplam 187 gün çalışmasının bulunduğu bilirkişilerce belirlenmiştir. Davalı işyerine seramik malzemesi temini 17.09.2014 tarihinde yapılmış olup davacının çalışmalarının bu tarihten sonra başlayacağı kabul edilmiştir. Bilirkişilerin bu tespitleri toplanan kanıtlar, dinlenen tanık beyanları ile uyumlu bulunmuş ve Mahkememizce de benimsenmiştir.

Bu durumda davacının 17.09.2014 tarihinden itibaren 187 gün süreyle davalı işverene ait bina inşaatında seramik işi yaparak çalıştığı sonucuna ulaşılmıştır. Davacı tarafça çalışmanın 20.08.2015 tarihine kadar devam ettiği ileri sürülmüş ise de toplanan kanıtlardan, tanık beyanları ve bilirkişi raporundan yapılan işin 187 gün süreceği kabul edildiğinden fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Dosyaya getirtilen hizmet cetvellerinden davacının yaptığı işi tek başına yaptığı sonucuna ulaşılmış, aynı dönemde başka bir işyerinde çalışması bulunan tanık Emre'nin hizmet cetveli nazara alındığında davacı ile çalıştığı yönündeki beyana değer verilmemiş ancak komşu inşaatta çalışması nedeniyle davacının tuvalette taşlarının yerleştirilmesi işini de yaptığı yönündeki beyanı yerinde görülmüştür.

Kaldı ki işveren tarafından söz konusu işlerin bir başka kişiye yaptırıldığı da ortaya konulmamıştır. ..." gerekçesiyle,

Davanın kısmen kabulü ile davacının davalı 1053505-061-11-65 işyeri sicil numaralı davalı ... Koop. isimli işyerinde ,

1.17.09.2014-20.08.2015 tarihleri arasında 187 gün çalıştığının ve

-2014 yılı 9.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 13 gün,

-2014 yılı 10. ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 26 gün,

-2014 yılı 11.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2014 yılı 12.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2015 yılı 1. ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2015 yılı 2.ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 30 gün,

-2015 yılı 3. ay için bildirilmesi gereken gün sayısının 28 gün olduğunun tespitine, tespit edilen hizmetlerin önceki hizmet süresine eklenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2.Husumetten çıkartılan ... hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili, çalışma olgusunun ispat edilemediğini belirterek davanın reddinin gerektiğini beyanla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,