Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11506 K.2023/12851

Taraflar arasındaki iş kazasının ve sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 21.03.2015 tarihinde işyerinde çalıştığı sırada, işyerinin girişinde bulunan demir kapının davacının üzerine düşmesi şeklinde iş kazası geçirdiğini, davacının ağır şekilde yaralandığını, 15.04.2015 tarihine kadar yoğun bakımda kaldığını, tedavisinin halen devam ettiğini, iş göremez duruma geldiğini, olayla ilgili olarak Aydın Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2015/7301 soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, davalının, besihanenin sıva işleri için davacı ile anlaştığını, dava konusu kazanın da iş bu sıva işleri esnasında meydana geldiğini,

kaza ile ilgili 14.07.2015 tarihinde davalı Kuruma başvuru yapıldığını, başvuru sonucu idari soruşturma başlatıldığını, davacı tarafa geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi, sürekli iş göremezlik geliri bağlanması ve diğer zararların karşılanması için, davanın iş kazası olduğunun ve iş göremezlik derecesinin tespitinin gerektiğini, bu sebeple dava konusu olayın iş kazası olarak ve davacının iş göremezlik derecesinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davacının işçisi olmadığını, davacının 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmayan sıva, inşaat ustası olduğunu, davacı ile hayvan damının duvarlarının sıvanması için Borçlar Kanunu 470 inci maddesi ve devamı uyarınca düzenlenen eser sözleşmesinin sözlü olarak yapıldığını, masrafları kendisinin karşıladığını, davacının da sıva işlerini yaptığını, davacının kendisine kolaylık olması bakımından hayvan damının kapısını çıkardığını, bu sebeple yaralandığını, geçirdiği kazaya kendisinin sebep olduğunu, dava konusu olayda davacının kusurunun bulunduğunu ve davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili, davacının 14.07.2015 tarihinde dava konusu kaza sebebi ile Kuruma başvurduğunu, başvurusunda, çalışma bildiriminin diğer davalı tarafça Kuruma yapılmadığını ileri sürerek iş kazasına ve maluliyet oranının tespiti ile sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanmasını talep ettiğini, 24.07.2015 tarihli yazı ile hizmet tespiti için talebin denetmenler servisine intikal ettirildiğini, Kurumda, diğer davalı ile ilgili işyeri tescil kaydının bulunmadığını, davacının iş bu davayı 05.08.2015 tarihinde ikame ettiğini, Kuruma başvuruyu 14.07.2015 tarihine yaptığını,

5521 sayılı Kanun'un 7/3 üncü maddesi uyarınca dava açılmadan önce Kuruma başvuru zorunluluğunun bulunduğunu, müracaata 60 gün içinde cevap verilmez ise taleplerin reddedilmiş sayılacağını, davacının yasal süre dolmadan davayı ikame ettiğini, bu sebeple davanın açılmasında hukuki yararının bulunmadığını ve davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosya kapsamından, davacı tarafça dava konusu edilen olayın SGK tahkikat raporu ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi gereğince iş kazası sayılması gerektiği tespit edilerek, davacının meslekte kazanma gücü kayıp oranı %57 olarak tespit edilmek suretiyle davacıya peşin sermaye değerli gelir bağlandığından, davacı tarafın, dava konusu olayın iş kazası olarak tespit edilmesi ve iş göremezlik derecesinin tespiti talepli davası konusuz kalmış olup, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

27.04.2022 tarihli SGK yazı cevabından davacıya 31.12.2021 tarihli yazı ile gelir/aylık bağlandığı bildirildiğinden, davacı tarafın davayı açmakta haklı olduğu, davanın açılmasına davalı tarafın sebebiyet verdiği gözetilerek yargılama giderlerinin davalılar üzerinde bırakılmasına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın idari işlemin sonucu beklenilmeden açıldığını, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, Kurum dava açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "Somut olayda.

26.01.2016 tarih ve 121962/18/İR.17 sayılı denetmen raporu gereğince olayın iş kazası olduğu kabul edildiğinden ve Dairemizin 21.03.2019 tarih ve 2018/2364 E ve 2019/417 K sayılı kaldırma kararından sonra İzmir Kurum Sağlık Kurulu'nun 21.12.2021 tarihli kararı ile davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %57 olduğunun, yardıma muhtaç olmadığının ve kontrolünün gerekmediğinin, ayrıca davacı tarafın itirazı üzerine davalı Kurum Yüksek Sağlık Kurulu'nun 16.11.2022 tarihli kararı ile de davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %57 olduğunun,

yardıma muhtaç olmadığının ve kontrolünün gerekmediğinin bildirilmiş olması ve davalı Kurum tarafından davacıya iş kazası geliri bağlanmış olması nedeniyle. İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kaldığının kabulü ile sonuca gidilmesi isabetlidir.

Her ne kadar davalı Kurum vekili istinaf talebinde; davanın idari işlemin sonucu beklenilmeden açıldığını, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, Kurum dava açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini iddia etmiş ise de; davalı Kurum yetkilileri tarafından verilen müfettişlik inceleme emrinin dahi davacının başvuru tarihi itibari ile 60 günlük süreden sonra verilmiş olması dikkate alındığında; dava açılmasında hukuki yarar bulunduğu, dava açılmasına da davalı Kurumun sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır.

Tüm bu hususlar ve ayrıca; davalı Kurum tarafından olayın iş kazası olduğunun kabul edilmesi davalı işvereni bağlamamakta ise de davalı işverenin istinaf talebi bulunmadığı dikkate alındığında.

İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair kararının yerinde olduğu kanaatine varıldığı" gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının 21.03.2015 tarihinde iş yerinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun ve anılan kaza nedeni ile davacının sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 5510 sayılı Kanun'un 13 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

2.Somut olayda, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi uyarınca iş kazası olduğunun tespit edildiğine dair SGK Başkanlığının yazısı nezdinde, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; aslen Kurumca alınan karar tek taraflı ve sadece davalı Kurumu bağlayacak olup, uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gerektiğinden, diğer davalı bakımından da söz konusu olayın araştırılması, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve devamla iş kazası olup olmadığı hususunun belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.02.2023 tarih ve 2022/10-287 Esas ve 2023/83 Karar sayılı hükmü de bu yöndedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,