Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11516 K.2023/12351

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum ve davalı işveren vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 09.01.2012 tarihinde davalı ...’ın işletmecisi olduğu ... Vergi Dairesi Müdürlüğü çay ocağında çaycı olarak işe alındığı, bu iş yerinde 09.01.2012 - 10.02.2017 tarihleri arasında kesintisiz olarak, fazla mesai yaparak çalıştığı, ancak işveren tarafından Kuruma bildirimlerinin yapılmadığı iddiasıyla davacının davalı işverenin işletmecisi olduğu iş yerinde 09.01.2012-10.02.2017 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü süre geçtiği, ... ve ... oğlu 02.06.1964 Havza doğumlu davacı adına ... sigorta sicil no ile 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve ... Bağ no ile 12.10.2010 tarihinden itibaren aynı maddenin (b) bendi kapsamında sigortalılık kaydı bulunduğu, yanında çalışma iddiasında bulunulan ... Cad.

No:77 Kazım Dirik Mah. ... / ... adresinde kurulu ... sicil sayılı davalı ... adına tescilli çay ocağı işyerinin 16.01.2013 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, talep konusu dönemde davacı adına çalışma bildirimi bulunmadığı, henüz tescilli bulunmayan bir işyerinden 09.01.2012 tarihinden itibaren çalışma iddiasının resmi kayıtlar karşısında dinlenemeyeceği, davacının çalışma ve ücrete yönelik iddialarının işyeri kayıtları, ücret ödeme belgeleri gibi yazılı deliller bağlamında araştırılması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait iş yerinde hiçbir zaman çalışmadığı, aralarında işçi işveren ilişkisi de olmadığından davanın öncelikle husumet nedeniyle reddi gerektiği, davalının davacının çalıştığını iddia ettiği ...

Vergi Dairesi Müdürlüğünün çay ocağının işletmesini vergi daireleri birleşip aynı binaya taşınacağından dolayı halen Konak Vergi Dairesi Müdürlüğünün çay ocağını işletmekte olan ... isimli kişi ile birlikte işletmek üzere ortak olarak aldığı ancak daha sonra vergi daireleri birleşmediği için ...’un kendi çalıştırdığı çay ocağında kaldığı, davalının da her ikisinin ortak olarak işletmek üzere aldıkları ...

Vergi Dairesi Müdürlüğünün çay ocağını işletmek durumunda kaldığı, ...’un davalının işlettiği çay ocağı üzerindeki denetimini yitirmemek / gelir gideri hakkında bilgi sahibi olmak için akrabası olan ve daha önce kendisinin yanında 10 yıl boyunca çay ocağında çalışmış olan davacıyı kendisinin yerine bakması ve işyerini idare etmesi için davalının yanına yerleştirdiği, davacının normal bir işçi olmadığı ve davalı ile aralarında işçi işveren ilişkisi olacak şekilde çalışması olmadığı, davacı ve davalının her akşam hasılatı çıkarır ve herkes kendi hissesine düşeni alır şekilde çalıştıkları, davacının davalı gibi işleten konumunda olduğu,

davacı ve ... arasındaki ilişkinin de temsil eden ve edilen şeklinde bir ilişki olduğu, davalı ile ...’un ortaklığının bitmesi ile davacının ayrıldığı, davacının ... tarafından Basmane Vergi Dairesi çay ocağında görevlendirildiğini belirterek ayrıldığı, davacının ...’a bağlı ve onun emir ve talimatı ile hareket eden temsilci olduğu, savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının iddia ettiği şekilde davalıya ait çay ocağı işletmesinde 09.01.2012-10.02.2017 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden, kesintisiz ve tam süreli çalıştığı, davalıya ait Kurumda 1468864 035 sicil sayılı dosyada işlem gören işyeri her ne kadar 16.01.2013 tarihinde kanun kapsamına alınmış ise de Vergi Dairesi kayıtlarına göre davalının bu işyerini 25.03.1996 tarihinden itibaren aktif olarak işlettiğinin anlaşıldığı,

davacının dönemin asgari ücreti ile çalıştığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının, davalıya ait ... sicil sayılı işyerinde 09.01.2012-10.02.2017 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 1833 gün çalıştığının, bu çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri: Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; bu tür hizmet tespitine ilişkin davalar kamu düzenini ilgilendirdiğinden özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği, Yargıtay içtihatları gereği yeterli delil toplanmadan, yeterli vasıfları taşıyan tanıklar dinlenmeden, yazılı delillere aykırı olarak, yetersiz ve eksik araştırma ile karar verildiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının davalının yanında hiçbir zaman çalışmadığı, işçi işveren ilişkisi olmadığından husumet nedeniyle reddi gerektiği, davacının işvereninin ... olduğu, ...'un davaya dahil edilmesi gerektiği, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı adına tescilli ... Vergi Dairesi Müdürlüğü çay ocağının bulunduğu vergi dairesinde gelir uzmanı olarak görevli olduklarını belirten tanıklar ... ve ... ile bordro tanığı ...'un davacının iddiasını doğrulayan anlatımları ile davalı ... ve ... arasında düzenlenen imzalı, tarih içermeyen sözleşme içeriği gözetildiğinde; delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davanın kabulüne dair verilen kararın yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işveren vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava davacının davalı işveren nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 09.01.2012 - 10.02.2017 tarihleri arasında çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 nci maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,