Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11521 K.2023/12451

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.01.2012 olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiş, 12.03.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle istemini 01.02.1998 - 01.07.2016 tarihleri arası dönemdeki çalışma süresinin tespiti olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait otel işletmesinde 2012 yılından 2016 yılına kadar Haziran-Eylül ayı arasında otelin açık olduğu tarihlerde sürekli olmamak kaydıyla sezonda çalıştığını, 2016 yılı Temmuz ayında kendi isteği ile ayrıldığını, davacının davalıya İsviçre’de ölmüş olan kocasından dolayı İsviçre Devletin’den maaş almakta olduğunu, sigortalı çalışması halinde maaş ödemesinin kesileceğini, almakta olduğu maaşın kesilmemesi için sigorta ettirilmemesini özellikle istediğinden davalının da bu istek doğrultusunda davrandığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne; ... T.C.

Kimlik numaralı ...’ın ... işyeri sayılı ... adına tescilli işyerinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle, temizlikçi olarak tam süreli 01.02.1998 tarihinde 1 gün, 10.07.1998-10.09.1998 tarihleri arasında 60 gün, 01.09.1999-05.11.1999 tarihleri arasında 65 gün, 21.08.2000- 20.09.2000 tarihleri arasında 20 gün, 11.06.2001-20.09.2001 tarihleri arasında 100 gün, 01.01.2002-31.12.2002 tarihleri arasında 360 gün, 10.06.2003-05.08.2003 tarihleri arasında 65 gün, 01.07.2004-20.09.2010 tarihleri arasında kesintisiz 2.239 gün, 21.06.2011-14.10.2011 tarihleri arasında 113 gün, 01.01.2012-26.11.2012 tarihleri arasında 326 gün,

18.05.2013-14.11.2013 tarihleri arasında 178 gün, 16.05.2014-26.11.2014 tarihleri arasında 192 gün, 26.05.2015-20.11.2015 tarihleri arasında 176 gün, 02.06.2016-01.07.2016 tarihleri arasında 30 gün olmak üzere belirtilen çalışmalarının fer'i müdahil Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının talep edilen tüm dönemde yaz-kış çalışmasının bulunduğunu, tanık beyanları ile de bu hususun ispat edildiğini beyanla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının İsviçre’de vefat eden eşinden almakta olduğu aylık nedeni ile sigortalı olmak istemediğini, davacının sigortasız çalışmasında davalının kusurunun olmadığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini beyanla ilk derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 20 yıl gibi bir süre sigortasız çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, sadece tanık beyanlarının esas alınmasının hatalı olduğunu beyanla karar kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; her ne kadar Mahkemece tanıkların çalışma sürelerine göre kesintili olarak ve 01.01.2012 - 01.07.2016 tarihleri arasındaki dönem yönünden sezonluk çalışmanın kabulü ile kısmen kabul kararı verilmişse de; bazı dönemlerde yaz sezonunun verilmediği, ancak 2004-2010 dönemi için yaz sezonu da dahil kesintisiz hizmet verildiği, bu nedenle kararın kendi içerisinde çeliştiği anlaşılmaktadır.

Özellikle ..., ... ve ... tarafından; davacının davalının evinin işlerini de yaptığı yönündeki beyanları, davalının ikametinin Foça'da bulunması, yine; davacıyı götürüp getiren servisin şoförü olduğunu beyan eden tanık ... ile Belediye’de su sayaçlarını okuduğunu ve davacıyı her ay gördüğünü beyan eden tanık ...’in beyanları gereğince davacının kış aylarında da çalıştığı kanaatine varıldığı, davalının imzası bulunan ve davacıya 06.06.1997 tarihinde verildiği anlaşılan kimlik kartına davalı itiraz etmemiş olduğu, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde;

davacının davalıya ait iş yerinde aralıksız olarak çalıştığı kanaatine varılmış, davacının çalışma süresinin başlangıcı hususunda ilk kayıtlı çalışmaya sahip bordro tanığı ...'nün 10.07.1998 tarihinde davalı yanından bildiriminin bulunduğu ve anılan tanık tarafından kendisinin çalıştığı dönemde davacının çalışmakta olduğunun beyan edilmiş olması dikkate alınarak.

İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davacının davalıya ait iş yerinde 10.07.1998 – 01.07.2016 tarihleri arasında aralıksız olarak çalıştığının tespitine karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, sonuç itibarıyla.

6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesinde yer alan ve incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede; istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının isabetli olmadığı, davacının istinaf başvurusunun ise kısmen isabetli olduğu anlaşılarak; bu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak.

6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerektiğinden; davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf taleplerinin ayrı ayrı reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ...

3. İş Mahkemesi'nce verilen 10.11.2022 tarih, 2019/723 Esas ve 2022/895 Karar sayılı kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait (1026018) sicil numaralı iş yerinde 10.07.1998 - 01.07.2016 tarihleri arasında, aralıksız olarak, günün asgari ücreti üzerinden, hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.02.1998 - 01.07.2016 tarihleri arası dönemdeki çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2.506 sayılı Kanunun 79 uncu maddesinin 10'unuc fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,