Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11605 K.2023/13119

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik oranı tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.04.2008 tarihinde Yakınca kasabasında, ...

Sitesinin Boya işinde işe başladığını, 21.07.2008 tarihinde, beraber çalıştığı Kasım Çelikle birlikte iskelenin devrilmesi sonucu iş kazası geçirdiğini, müvekkilinin 14.05.2010 tarihinde İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezinden, 35 sayılı sağlık kurulu raporu ile %19 sürekli iş göremezlik raporu verildiğini, müvekkilinin bu kaza nedeniyle yıllarca yürüyemediğini, ameliyatlar geçirdiğini ve iş gücünü kaybettiğini, heyet tarafından sağlıklı ve gerektiği şekilde muayenesi yapılmadığından gerçek iş gücü kaybı rapora yansıtılmadığını, müvekkilinin bu rapora itiraz etmesine rağmen sonuç alamadığını,

müvekkiline ok düşük bir maaş bağlandığını, halen çok düşük bir maaş aldığını, bu maaşla geçinmesi mümkün olmadığından başkalarının desteğine muhtaç bir şekilde hayatını idame ettirmeye çalıştığını, müvekkilinin iş veren ve diğerlerine karşı açtığı yıllardır devam eden tazminat konulu davada Malatya 1. İş Mahkemesinin 2018/295 Esas sayılı davasında Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulundan alınan, A.T.NO: 32984685-101.01.01-2020/35100-980 ve Karar NO: 12.11.2020/ 2111 sayılı kararı ile müvekkilin 24,2 oranda meslekte kazanma gücünü kaybettiğini, daha önce 01.05.2010 tarihinde alınan (%19) SGK raporu ile bu rapor arasındaki farkın,

ayak tarsal eklemlerdeki hareket kısıtlılığının tespit edilerek değerlendirmeye alınmasından kaynaklandığı oy birliği ile mütalaa olunduğunu, bu nedenle SGK Yüksek Sağlık Kurulu raporundaki %19'luk iş göremezlik oranı ile mahkeme kanalıyla ATK'dan alınan %24,2 oran arasında ciddi bir çelişki bulunduğunu, müvekkilinin aldığı maaş SGK'nın verdiği %19'luk oran üzerinden hesaplandığından müvekkilinin ciddi oranda mağduriyeti söz konusu olduğunu, iş göremezlik oranı için ilgili yerlerden raporlar alınarak çelişkinin giderilmesini, müvekkili yönünden iş kazası ile ilgili iş göremezlik oranının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Kurum aleyhine açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, Kurum tarafından 8/197662 tahsis ve [TCKN] T.C. Kimlik numaralı davacı ..., 06.07.2021 tarihinde belirtilen iş kazası oranına itiraz ile ilgili Kuruma dilekçe verdiğini, 06.07.2021 tarih 27458474 sayı numarası ile ... Yüksek Sağlık Kuruluna değerlendirilmesi için gönderildiğini, Yüksek Sağlık Kurulundan gelen kararda bir değişiklik olmadığına ve oranın %19 (ondokuz) olduğuna karar verildiğini, sigortalıya 28.09.2021 tarih 32177360 sayı nolu yazı ile bilgi verildiğini, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Raporunda maluliyet oranının %19 olarak belirlendiğini, haksız ve yersiz olarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... Sitesi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan dava haksız ve hukuki mesnetten yoksun olup reddinin gerektiğini, davalı müvekkili ile kazazede işçi ... arasında işçi işveren ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin bu dava bakımından üçüncü kişi konumunda olduğunu, davacının müvekkili Malatya ...

Sitesi Toplu İşyeri Yapı Kooperatifinin işçisi olmadığını taşeron ...'ın işçisi olduğunu, müvekkilinin boya işleri için taşeron ... ile anlaştığını ve 18.12.2007 tarihinde sözleşme yaptığını, davacı işçinin yaşı ve tecrübesi gereği tehlikeyi öngörebilecek bir çalışan olmasına rağmen çalışma arkadaşı Kasım ile üzerinde bulunduğu seyyar iskelenin hareket ettirilmesini diğer işçi ...'dan talep ederek kazanın meydana gelmemesi için yeterli dikkat ve özeni göstermemesi,

iskelenin hareketi esnasında oluşabilecek risklerden kendini sakınmak amacıyla iskeleden inmeyerek tehlikeli davranış göstermesi nedeniyle ağır kusurlu olduğunu, işçinin bu ağır kusurunun işverinin sorumlu olması için şart olan illiyet bağını büyük oranda kestiğini, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığınca hazırlanan raporda davacı ...'ın %35, diğer işçi ...'in %35 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiğini, 30.05.2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda taşeron Fikret Yalçın'ın meydana gelen kaza olayında %40 oranında kusurlu olduğu tespit edildiğini, İşbu davanın temelini,

2018/295 Esas sayılı dosya kapsamındaki maluliyet oranının tespiti için alınan 11.11.2019 tarihli Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu raporu ve 12.11.2020 tarihli Adli Tıp 2. Üst Kurulu raporunun oluşturduğunu, bu raporların tek başlarına hatalı olduklarından bunlara dayanılarak açılan işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Anılan kurullara ait raporlarda davacının %24,2 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş olduğunun belirtildiğini, davacının belirtilen şekilde iş gücü kaybı ve maluliyeti bulunmadığını, SGK ve Yüksek Sağlık Kurulu raporunda davacının maluliyet oranının %19 olduğunun tespit edildiğini,

bu nedenlerle davanın müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise; davacının maluliyet oranları konusunda ki çelişkinin giderilmesi amacıyla Adli Tıp Kurumu Genel Kurulundan veya bir üniversiteden yeniden rapor alınmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Mahkemenin 2018/295 Esas sayılı dava dosyasında taraflar arasında iş kazası nedeniyle maddi-manevi tazminat davası bulunduğu, davanın derdest olduğu, işbu davada maluliyet oranının tespitine dair tüm yasal prosedürün mahkemece işletildiği, en son ...

ATK 2. Üst Kuruluna dosyanın gönderildiği ve son alınan raporda davacının maluliyet oranının %24,2 olarak belirlenerek tüm çelişkilerin giderildiği, davacının bunun üzerine SGK'ya başvurarak ATK raporuna göre sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi ve maaşının düzenlenmesi talebinde bulunduğu ancak SGK'nın ATK'nın raporunu kabul etmediği anlaşılmış olup davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu anlaşılmakla " davanın kabulüne, davacının 21.07.2008 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle maluliyet oranının %24,2 olduğunun tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; kurum kayıtlarının yerinde olduğunu beyan ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur,

2.Davalı ... Sitesi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, husumet yokluğu nedeniyle davanın reddedilmesi gerektiğini, esası yönünden hükme esas raporları kabul etmediklerini beyan ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içeriğinde ... ATK 2. Üst Kuruluna dosyanın gönderildiği ve davacının maluliyet oranının %24,2 olarak belirlenerek tüm çelişkilerin giderildiği görülmekle mahkemece davanın kabulüne ilişkin verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekesiyle, istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı taraf vekilleri temyiz dilekçesinde; usul ve kanuna uygun olmayan kararın kaldırılması gerektiğini belirtilerek davanın reddini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sürekli iş göremezlik oranının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 95 inci maddesi.

2. 01.10.2008 sonrası yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 19. maddesinde de "İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendiren sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.

Sigortalının sürekli iş göremezlik geliri, A) Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi, B) Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait sağlık kurulu raporu tarihini takip eden aybaşından başlar" hükmü getirilmiştir.

Anılan düzenlemeler uyarınca sigortalının sürekli iş göremezlik geliri alabilmesi için meslekte kazanma gücünün % 10 oranında azalmış olması ve azalma olan tarihin tespiti gerekmektedir;

3-Sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yol. 5510 sayılı Kanun'un “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95. maddesinde (506 sayılı Kanun''un 109 uncu maddesinde) hükme bağlanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin S.S. Yüksek Sağlık Kurulu'na itiraz hakları mevcuttur.

Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, Adli Tıp Başkanlığı veya Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gereğidir. Öte yandan.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.02.2010 gün ve 2010/21-60 Esas, 2010/90 Karar sayılı ilamı ile 06.10.2010 gün ve 2010/10-390 Esas, 2010/448 Karar sayılı ilamların da belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’nın ilgili ihtisas kurulu ile üniversitelerin tıp fakülteleri ilgili bilim dalı başkanlıklarınca ya da S.S.

Yüksek Sağlık Kurulu'nca düzenlenen raporlar arasında çelişkinin mevcut olması halinde, çelişkinin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp Üst Kurulu tarafından giderilerek, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihi kesin olarak karara bağlanması da zorunludur.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Eldeki davada, davanın kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; davacının iş kazası sonrası kısa vade sigorta kollarından sürekli iş göremezlik oranının tespitini talep ettiği halde, mahkemece hüküm fıkrasında uzun vade sigorta kollarından malülüyet oranının tespiti şeklinde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi hükmünün (2) no.lu bendinin silinerek yerine, "davacının 21.07.2008 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının %24,2 olduğunun tespitine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,