Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11690 K.2023/12987

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan işverenlik emrinde 1982 yılından beri kesintisiz olarak çalışmakta olduğunu, ancak işverenlikçe davacının hizmetlerinin 1985 yılından itibaren Kuruma bildirildiğini, ayrıca davacının son ücretinin 1.400 TL olmasına rağmen prime esas kazançlarının da düşük olarak Kuruma beyan edildiğini iddia etmek suretiyle; davacının sigortasız çalıştığı dönemlerin tespiti ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davacının işçilik alacakları davasının ise 25.11.2011 tarihli oturumda tefrik edilmesine karar verilmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren vekili, davacının müvekkili işverenlik emrinde 01.05.1985 tarihinde çalışmaya başladığını ve çalışmasına 28.02.2011 tarihinde kendi isteği ile son verdiğini, davacının başkaca bir çalışmasının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili; davalı işverenliğin 01.05.1985 tarihinde Kanun kapsamına alındığını ve aynı tarihten itibaren davacının sigortalı bildiriminin yapıldığını, Kuruma bildirilen sürelerin yeniden tespitinde hukuki yarar bulunmadığını, bu tür hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle fiili çalışma olgusunun Yüksek Yargıtay’ın belirlediği kıstaslar çerçevesinde kesin delillerle ispat edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 01.03.2016 tarihli ve 2011/420 E. 2016/94 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının davalı işverenlik emrinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen; 01.10.1982 - 30.04.1985 tarihleri arasında 929 gün, 02.01.1987 - 30.05.1987 tarihleri arasında 150 gün, 2006/ 3. ayda 22 gün, 06.11.2009 - 01.12.2009 tarihleri arasında 26 gün, 2010/ 8.ayda 14 gün, 01.09.2010 - 28.09.2010 tarihleri arasında 28 gün olmak üzere toplam 1169 gün Kuruma bildirilmemiş sigortalı sayılması gereken hizmetlerinin bulunduğunun tespitine, davacı tarafın fazlaya ilişkin diğer taleplerin ise reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 01.07.2013 tarihli ve 2016/6738 E. 2018/1146 K. sayılı ilamında; davalı ...Ş.' nin ilk kuruluş tarihinden itibaren ana sözleşme dahil olmak üzere Ticaret Sicil kayıtlarını istemek suretiyle şirketin faal olduğu tarihler ile tür değiştirip değiştirmediğinin tespit edilmesi, dershanenin hangi tarihte faaliyete başladığını ve davacının Mahkemece kabul edilen sürelerde davalı işyeri çalışanı olarak bildiriminin yapılıp yapılmadığı Milli Eğitim Müdürlüğü'nden sorulmalı, dinlenen tanıkların hizmet cetvellerinin davalı Kurumdan istenilmesi,

davacıya farklı sicil numaralı davalıya ait işyerlerinden hangisinde hangi sürelerde çalıştığının açıklatılması, davacının ihtilaflı dönemde çalışması bulunan işyerlerinin dönem bordroları getirtilerek bordro tanıklarının beyanlarına başvurulması, bordro tanıklarına ulaşılamadığı ya da beyanları ile yetinilmediği takdirde talep edilen dönemde çalışması bulunan komşu işyeri sahip veya çalışanları zabıta marifetiyle veya Kurum'dan sorulup belirlenerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarının alınması, davacının askerlik yaptığı sürelerin dışlanması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Kararı

... Milli Eğitim Müdürlüğünün 11.11.2013 tarihli yazısı ve eklerinden ...

Dershanesinin 14.12.1984 tarihinde faaliyete başladığının ve 13.11.2012 tarihinde kapatıldığının anlaşıldiği, yürürlükteki mevzuatımıza göre Milli Eğitim Müdürlüğünden izin alınmadan dershanenin faaliyete başlamasının mümkün olmadığı, bu durumda davacının 1982 - 01.05.1985 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde çalışmadığı kanaatine varıldığını, yine yargılama sırasında toplanan deliller ve dinlenen tanıkların beyanlarından davacının kesintisiz şekilde fiilen çalıştığı iddiasının da kanıtlanamadığını belirterek davanın kısmen kabulüne, davacının ...

Özel Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. ait 137185.06 sicil numaralı işyerinde 01.01.1988 ile 30.05.1988 tarihleri arasında 120 gün, 2006 yılının 3. ayında 22 gün, 06.11.2009 ile 30.11.2009 tarihleri arasında 25 gün ...ait 1191434.06 sicil numaralı işyerinde 2010 yılı 8. ayında 14 gün ve 2010 yılı 9. ayında 28 gün olmak üzere toplam 209 gün Kuruma bildirilmemiş sigortalı sayılması gereken hizmetlerinin bulunduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, kısmen kabul kararının yerinde olmadığı, ... ile ... Özel Eğitim Hiz.A.Ş. arasında organik bağ olduğunu, davalı Kurum vekili, çalışmanın ispatlanamadığını, davalı ...Ş. vekili, ... Özel Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti. hakkında hüküm kurulmasının yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.10.1982-01.03.2011 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 506 sayılı Kanun'un 79 ncu, 5510 sayılı Kanun'un 21 nci maddeleridir.

3. Değerlendirme İnceleme konusu dosyada; davacı 01.10.1982-01.03.2011 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece davacının kısmen ... Özel Eğitim Hizmeleri Tic.Ltd.Şti., kısmen ... Özel Eğitim Hizmetleri A.Ş. nezdinde çalıştığına karar verilmiş, ... Özel Eğitim Tic. Ltd. Şti. davada taraf olmadığı halde hakkında hüküm tesis edilmiştir.

Davacının hizmet cetvelinde 01.05.1985 - 01.05.1986, 01.06.1988 - 30.04.2003, 16.06.2005 - 05.11.2009 tarihleri arasında 137185 sicil nolu iş yerinden (... Özel Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.), 01.05.2003 - 15.06.2005 tarihleri arasında 1020035 sicil nolu, 02.12.2009 - 21.03.2011 tarihleri arasında 1101434 sicil nolu iş yerlerinden (... Özel Eğitim Hizmetleri A.Ş.) bildirimlerinin olduğu görülmektedir.

Dosyada dinlenen ...; davalı işyeri olan dershanenin ilk kurucularından olduğunu, davacının 1982 yılının Eylül ayından itibaren dershanenin getir götür işlerinde, yazı işlerinde çalıştığını, 1997 yılına kadar dershane ile ilgisinin devam ettiğinden davacının 1997 yılına kadar burada çalıştığını bildiğini beyan etmiştir. Ticaret Sicil kayıtlarına göre ...'in ... Özel Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.'nin kurucu ortağı olduğu, ......Ltd. Şti.'nin bazı ortaklarının ...

Özel Eğitim Hizmetleri A.Ş.'nin ortakları arasında yer aldıkları, ayrıca ...'in vergi kayıtlarına göre 21.09.1981-25.06.1982 ve 10.09.1983-01.04.1986 dönemlerinde halk Sokak, No:7 Çankaya/... adresinde dershanecilik faaliyetini yürüttüğü anlaşılmıştır. Davacı da 01.10.1982 tarihinde Tuna Cad. No:26/1 Kızılay adresinde işe başladığını, 1984 yılında Halk Sokak No:7 de bulunan binada aynı işe devam ettiğini beyan etmiştir.

Mahkemece, öncelikle ... Özel Eğitim Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. ve ...'in HMK 124 üncü madde kapsamında davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalı, ... Özel Eğitim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. ve ...'in iş yeri kayıtları, dönem bordroları, ticaret sicil kayıtları celp edilmeli, anılan iş yerlerinden bordro tanıkları tespit edilerek davacının çalışması ile ilgili beyanları alınmalı, bu şekilde davacının 01.10.1982 tarihinden itibaren kesintisiz çalışıp çalışmadığı tespit edilmeli, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

2. Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,