Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11755 K.2023/12146

Taraflar arasındaki sigorta başlangıç tarihinin tespiti ve yaşlılık aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 05.10.1988 tarihinde Mahmut Kan ünvanlı işyerinde çalıştığını beyanla sigortalılık başlangıç tarihinin 05.10.1988 olarak tespiti ile ödenmesi gereken aylıklarının hak ediş tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine, 16.02.2021 tarihli Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili, Kurumun fer'i müdahil sıfatıyla davada yer alması gerektiğini, davacının 73808.10 işyeri sicil numaralı işyerine ait 1988 yılı iptal bordrosu bulunduğundan 1988/3.dönem hizmeti bulunmadığını, Kurum kayıtları resmi yazılı belge vasfında olup, aksinin aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini, davanın hak düşürücü süreye tabi olduğunu ve süresinde açılmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, 73808 sicil numaralı işyerinden davacı hakkında yapılan 1988/3 dönemine ait 40 gün hizmet süresinin iptal edilme gerekçesinin Kurum tarafından tespit edilemediği, bu hali ile kişiye sıkı sıkıya bağlı dokunulmaz ve vazgeçilemez bir hak olan sosyal güvenlik hakkının korunması konusunda Kurum tarafından gerekli duyarlılığın gösterilmediği açıktır.

Yine Kurum işlemleri hakkında varsayım üzerine denetleme ve değerlendirme olanağı bulunmadığı gibi denetleme olanağına imkan verilmeyecek şekilde bireylerin sosyal güvenlik hakkını ihlal eder nitelikte Kurum işlemlerinin geçerli olduğunun kabulü de mümkün değildir.

Bu nedenle davacının sigorta başlangıç tarihinin 05.10.1988 tarihi olduğu ve aksi yöndeki Kurum işleminin yerinde olmadığı kanaatine varıldığı davacının 30.11.2020 tarihli tahsis talebi yönünden yapılan incelemede; öncelikle Kurum tarafından 2014 yılında davacının 1988/3 dönemine ait çalışmalarının iptal edildiğinin Kurum tarafından tespit edilmesine karşılık, davacının emekli olur yazısı talepli 20.11.2020 tarihli başvurusu hakkında, Kurum tarafından bu çalışmaların iptal edilmemiş gibi kabul edilerek 27.11.2020 tarihli yazı ile 506 sayılı Kanun'un 81/B maddesine göre yaşlılık aylığına hak kazandığının,

işyerinden ayrılarak yazılı talepte bulunulması halinde yaşlılık aylığı bağlanacağının bildirilmesi işleminde yukarıda ayrıntılı olarak ifade edildiği üzere hukuka uyarlılık bulunmadığı açıktır.

01.11.1969 doğumlu davacının tahsis talep tarihi itibarıyla, sigorta başlangıç tarihinin 05.10.1988 tarihi olduğu ve 10012 gün sigortalılık süresinin bulunduğu, 506 sayılı Kanun'un geçici 81/B-h maddesine göre 51 yaş, 25 yıl sigortalılık süresi ve 5450 hizmet günü koşullarının sağlanması nedeniyle yaşlılık aylığına hak kazandığı,

5510 sayılı Kanun'un 42. maddesi doğrultusunda her bir aylık için hak kazanılan tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiği, aksi yöndeki Kurum işleminin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesine dayalı olarak, "1-Asıl ve birleşen dava birlikte değerlendirilerek davanın kabulüne,

a)Davacının sigorta başlangıç tarihinin 05.10.1988 tarihi olduğunun tespitine, b)Davacının 01.12.2020 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine, 01.03.2021 tarihi başlangıç kabul edilerek, her bir aylık için hak kazanılan tarihten itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, aksine Kurum işlemlerinin iptaline karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:

Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kurumun fer'i müdahil sıfatıyla davada yer alması gerektiğini, Kurum kayıtlarının incelenmesinde davacının 73808.10 işyeri sicil numaralı işyerine ait 1988 yılı iptal bordrosu bulunduğundan 1988/3.dönem hizmeti bulunmadığını, Kurum kayıtları resmi ve yazılı belge vasfında olup, aksinin aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini, davanın hak düşürücü süreye tabi olduğunu ve süresinde açılmadığını, Kurum kayıtları ile çelişen beyanlara itibar edilmemesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya ait işe giriş bildirgesinin bulunması, bir kısım çalışanların 1988/3 üncü dönem öncesi ve sonrasındaki aynı işyerindeki çalışmasının Kurum tarafından kabul edilmesine karşın 1988/3 üncü dönem yönünden bildirimin kabul edilmemesinin çelişki yaratması,

bildirim yapılan işyerinin faal olduğunun Kurum tarafından kabul edilmiş olması karşısında davacının sigortalılığının kabul edilmemesinin dürüstlük kurallarına aykırı olduğuna ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle Manisa 3. İş Mahkemesinden verilen 09.03.2023 tarih, 2021/104 Esas ve 2023/101 Karar sayılı kararının kaldırılmasına yönelik davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili; istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sigorta başlangıç tarihinin tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371'inci, mülga 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9, 79/8, 108, geçici 81 inci maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı SGK Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,