Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11757 K.2023/13006

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum ve davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ...isimli iş yerinde 04.07.2007 - 08.04.2017 tarihleri arasında otobüse bilet kesen personel olarak asgari ücret karşılığında kesintisiz çalıştığı, 11.05.2014 tarihinde emekli olduğu ve Sosyal Güvenlik Destek Primi ödemek suretiyle 08.04.2017 tarihine kadar aynı şekilde çalıştığı, işveren tarafından sigortalı gösterilmediği için sigorta priminin de ödenmediği için dava açmak zorunda kalındığı iddiasıyla davacının 11.05.2014 - 08.04.2017 tarihleri arasında hizmet akdine tabi çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının çalıştığını iddia ettiği hizmete ilişkin belgelerin (İşe Giriş Bildirgesi, Aylık Prim ve Hizmet Belgesi v.b.) işveren tarafından verilip verilmediği ya da çalıştığının Kurumca tespit edilip edilmediği, hizmetin geçtiği iddia edilen yıllarda iş yerinin gerçekten var olup olmadığı, 506 sayılı Kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı hususlarının Kurumdan, Ticaret Odası’ndan ve Vergi Dairesi’nden sorulması gerektiği; davacının çalıştığını iddia ettiği yıllara ait iş yeri kayıtları ve ücret tediye bordroları celp edilerek,

davacının bu işyerinde çalıştığını gösterir kayıt ve belgelerin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiği; böylece çalışma iddiasının öncelikle belge ve kayıtlarla tespit edilmesi, iddianın sadece tanık beyanlarına dayandırılması durumunda, çalışmanın konusu, çalışmanın sürekli mi, kesintili mi, mevsimlik mi olduğu, başlangıç ve bitiş tarihleri ve alınan ücret konularında tanıkların sözleri değerlendirilirken, bunların inandırıcılığı üzerinde durulmasını, verdikleri bilgilere nasıl vakıf olduklarının düşünülmesini ve tanıkların buna göre ifadelerinin alınması,

iş yerinin kapsam, kapasite ve niteliği ile bu beyanların kontrol edilmesin gerekiyorsa keşif yapılmak suretiyle, işyerinin müdür, şef, ustabaşı, postabaşı ve diğer çalışanları ile, işyerine komşu işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanların dahi re’sen dinlenerek tanık beyanlarının sağlıklı olup olmadığının denetlenmesi ve çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak bir biçimde belirlenmesi, çalışma olgusu bu şekilde belirlendikten sonra ücret konusu üzerinde durulması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iddialarını kabul etmediği, ...'a açılan davanın husumet yönünden reddi gerektiği, 11.05.2014 - 08.04.2017 tarihleri arasında çalıştığı iddiasının gerçek dışı olduğu, SGK kayıtlarının doğru olduğu, davaya yetki ve zaman aşımı konusunda itirazda bulundukları, dilekçede ileri sürülen iddiaları kabul etmedikleri, davacının ... ...Seyahat ve Ticaret A.Ş'de 11.05.2014 - 08.04.2017 tarihleri arasında çalıştığını kabul etmedikleri savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacının davalı iş yerinde 11.05.2014 - 08.04.2017 tarihleri arasında hafta sonu ve resmi tatiller hariç her gün 5 saat çalıştığı.

7,5 saat bir gün olarak kabul edilerek hesaplama yapılan 09.03.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda belirtilen gün kadar hizmet akdiyle sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışması bulunduğu tespit ediliği gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının... sicil nolu davalı ... ...Seyahat ve Tic. A.Ş. adlı iş yerinde. 11.05.2014 - 08.04.2017 tarihleri arasında.

2014 / Mayıs döneminde 11 gün, 2014 / Haziran döneminde 17 gün, 2014 / Temmuz döneminde 16 gün, 2014 / Ağustos döneminde 17 gün, 2014 / Eylül döneminde 18 gün, 2014 / Ekim döneminde 15 gün, 2014 / Kasım döneminde 17 gün, 2014 / Aralık döneminde 18 gün, 2015 / Ocak döneminde 18 gün, 2015 / Şubat döneminde 16 gün, 2015 / Mart döneminde 18 gün, 2015 / Nisan döneminde 17 gün, 2015 / Mayıs döneminde 16 gün, 2015 / Haziran döneminde 18 gün, 2015 / Temmuz döneminde 16 gün, 2015 / Ağustos döneminde 18 gün, 2015 / Eylül döneminde 15 gün, 2015 / Ekim döneminde 17 gün, 2015 / Kasım döneminde 17 gün, 2015 / Aralık döneminde 18 gün,

2016 / Ocak döneminde 17 gün, 2016 / Şubat döneminde 17 gün, 2016 / Mart döneminde 18 gün, 2016 / Nisan döneminde 17 gün, 2016 / Mayıs döneminde 17 gün, 2016 / Haziran döneminde 18 gün, 2016 / Temmuz döneminde 15 gün, 2016 / Ağustos döneminde 18 gün, 2016 / Eylül döneminde 15 gün, 2016 / Ekim döneminde 17 gün, 2016 / Kasım döneminde 18 gün, 2016 / Aralık döneminde 18 gün, 2017 / Ocak döneminde 18 gün, 2017 / Şubat döneminde 16 gün, 2017 / Mart döneminde 18 gün, 2017 / Nisan döneminde 5 gün süreyle kesintili şekilde hizmet akdiyle sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

davalı ... yönünden açılan davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf yoluna başvurmuşlardır.

B.İstinaf Sebepleri: Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının, Kurumda bulunan şahsi dosyası incelendiğinde davalı işverence, davacının çalışmış olduğu sürelerin hemen hemen eksiksiz bordro edildiği, davacının davalı işyerinde geçen çalışmalarının yazılı belgelerle sabit olduğu ve bunun aksinin de yerleşik içtihatlar gereği eşdeğer yani yazılı belgelerle ispat edilmesi gerektiği, yargılaması yapılan iş bu dosya kapsamında toplanan delillerde bu hususu ispat eder yeterli belge olmadığı gibi tanık anlatımlarının birbiri ile çelişkili olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkemenin gerekçeli kararında davacının 11.05.2014-08.04.2017 tarihleri arasında çalıştığını tespit ettiği, fakat yerel mahkemenin davacının haftada 6 gün her gün 5 saat çalışması olduğu ve bayram, resmi tatil günlerinde çalışmadığından bahisle aylık gün hesaplaması doğrultusunda kesintili şekilde hizmet tespiti yapmasının kabul edilemez nitelikte olduğu, davacı ...'ın davalılara ait ... isimli işletmede 17090,1018644 ve 1018702 iş yeri kurum numarası ile 04.07.2007 - 08.04.2017 tarihleri arası otobüs bileti kesen personel olarak asgari ücret karşılığında kesintisiz çalıştığı, bu durumun tanık anlatımları ispatlandığı,

davacının emekli olmadan yani 11.05.2014 tarihinden önce sabah 05:00'dan akşam 21:30'a kadar, 11.05.2014 tarihinden sonra ise sabah 05:00-10:30 aynı gün öğlenden sonra 17:00-21:30 saatleri arasında yaz aylarında ise gece 22:00’ye kadar çalıştığı, yine davacının tüm çalışma süresi olan 04.07.2007 - 08.04.2017 tarihleri arası haftanın her günü cumartesi ve pazar günleri de dâhil olmak aynı şekilde çalıştığı, davacının resmi tatillerde ve dini bayramlarda da çalıştığı, bu hususun dinlenen tanık anlatımlarıyla da sabit olduğu, yerel mahkemenin gerekçeli kararında davalı ... yönünden açılan davanın reddine karar verdiği,

iş bu davada davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalı ... yönünden verilen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, davanın açılmasında davacının kusuru olmamasına rağmen davalılardan ... isimli şirkete vekalet ücreti taktir edilmesinin de hatalı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tanıkları ile SGK kayıtları uyuşmadığı halde, davacı tarafından getirilen tanıkların tanıklığına itibar edilip edilemeyeceği konusunda bir araştırma yapılmaksızın, SGK kayıtlarında çalışması beyanları ile örtüşmeyen tanık anlatımları esas alınarak alınan bilirkişi raporu dayanak alınmak suretiyle hüküm kurulup davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, 11.05.2014 tarihinde emekli olduktan sonra davalı işyerinde çalışmaya devam ettiğini belirterek 11.05.2014 - 08.04.2017 tarihleri arasında davalı işyerinde kesintisiz olarak sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığının tespitini talep ettiği.

SGK hizmet döküm cetvelinde davacının davalı işyerindeki çalışmasının 11.05.2014 tarihinde sonlandığı, bu tarihten sonra bildirilen hizmetinin bulunmadığı, özellikle dava konusu tarihlerini kapsayacak şekilde davalıya ait işyerinde çalışması bulunan bordro tanıklarının beyanlarına göre davacının emekli olduktan sonra kısmi zamanlı olarak çalıştığı anlaşıldığından. Mahkemece, 7,5 saatlik çalışmanın 1 iş gününe karşılık geldiğinden yola çıkılarak davacının davalı ...

Seyahat ve Tic. AŞ. adlı iş yerinde 11.05.2014 - 08.04.2017 tarihleri arasında kesintili şekilde hizmet akdiyle sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalıştığının tespitine, çalışmaların ... ...Seyahat ve Tic. AŞ de geçmiş olması nedeniyle davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili ile davalılar vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının davalılar nezdinde hizmet akdine tabi olarak 11.05.2014 - 08.04.2017 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 uncu maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Fazla yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,