Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/11970 K.2023/13034

Taraflar arasındaki eşinden ve babasından çift ölüm aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; babasının 29.03.1966 tarihinde vefat ettiğini, eşini 04.08.1996 tarihinde trafik kazasında kaybettiğini, eşini kaybettikten sonra kendisine ve çocuklarına dul ve yetim aylığı bağlandığını, ancak çok daha sonraları babası üzerinden de tarafına aylık bağlanması gerektiğini öğrendiğini, kendisinin okuma yazma bilmediğinden ayrıca o dönem kimse yardımcı olmadığından bu tarz konularda ilgilenemediğini, öğrendikten sonra SGK'ya başvurduğunu, dilekçesinde babası üzerinden hak ettiği yetim aylığının bağlanmasını ve eşinin öldüğü tarihten itibaren tüm geçmiş yetim aylıklarının ödenmesini talep ettiğini,

SGK'nın dilekçesini kısmen kabul ederek yetim aylığını 19.03.2019 tarihinden itibaren bağladığını bildirdiğini, ayrıca kaç aylık olarak hesaplandığını bilmediği 3.845,82 TL tutarında toplu bir para ödemenin yapıldığını, bunun üzerine hakkı olan meblağın daha yüksek olduğunu düşünerek tekrar SGK'ya başvurduğunu, fakat SGK'nın 60 günü aşkın süredir cevap vermediğini, ilgili Kanun'un 10 uncu maddesinde dilekçesinin reddetmiş sayıldığını ileri sürerek, 04.08.1996 tarihinden itibaren babası ... üzerinden tarafına geçmişe dönük olarak hesaplanacak yetim aylığının yasal faizleri ile ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, süresinde açılmayan davanın öncelikle süre yönünden reddinin gerektiğini, davacının talebi üzerine kendisine yetim aylığı usul ve yasaya uygun olarak tahsis edildiğini, davacının kendisine usul ve yasaya uygun olarak ödenen toplu ödeme dışında geçmişe yönelik herhangi bir alacağının bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Somut olayda, davacının babasının 23.01.1966 tarihinde vefat ettiği, eşinin ise 04.08.1996 tarihinde vefat ettiği, eşinin 56.402.118 emekli sicil numaralı emekli sandığı dosyasından 01.09.1996 tarihinden itibaren başlamak üzere dul yetim aylığı bağlandığı, davacının babası ...'nın ... tahsis numaralı 4/1.a (SSK) dosyasından ölüm aylığı bağlanması talebini 11.02.2019 tarihinde davalı Kuruma bildirdiği, davalı Kurumun davacıya 2019 Mart döneminde 3.845,82 TL ödediği,

5510 sayılı Kanun'un geçici 91 inci maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un geçici 1 inci maddesi 2 nci fıkrası uyarınca davacıya ölüm aylığı bağlanmasının gerektiği, fakat davacının talebi ve 5510 sayılı Kanun'un 97 nci maddesi uyarınca ölüm aylığı talebi davacının 11.02.2019 tarihinde yaptığı başvuru dikkate alınarak 5 yıl geriye gidilerek 11.02.2014 tarihinin ay başı olan 01.03.2014 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanması gerektiği (Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 12.12.2013 gün ve 2012/20644 E. 2013/23654 K.sayılı kararı ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 23.03.2015 gün ve 2014/19155 E. 2015/5435 K.sayılı kararı da aynı yöndedir),

davacının aylık talebine gelince Bağımsız ve Hizmet Akdiyle Çalışanlar Emeklilik Daire Başkanlığınca düzenlenen aylık bağlama kararında ... yönünden hakkın doğduğu tarihin 11.02.2014 olduğunun belirtildiği, 01.03.2014-18.03.2019 tarihleri arasında ödenmesi gereken tutarlar bilirkişi Asaf Mısırlı'nın 07.10.2020 tarihinde hazırladığı raporda 16.316,59 TL olarak hesaplandığı, 2019 yılı Mart ayı eklendiğinde tutarın 16.697,85 TL olduğu, davalı Kurumun ödediği tutar mahsup edildiğinde 12.852,03 TL davacıya eksik ödeme yapıldığı, bu ödemeye dava tarihi itibariyle işleyen yasal faiz eklendiğinde 13.172,10 TL olduğunun tespit edildiği,

davacının geçmişe dönük olarak yapılan yasal faiz isteminin ise talep tarihi ve TBK'nın 112 nci maddesi gözetildiğinde mümkün olmadığından, davacının ıslah dilekçesi ve dava dilekçesi göz önünde bulundurularak,

Davanın kabulü ile - Davacının vefat eden babası Hasan Kuzcalı üzerinden Kuruma yaptığı 11.02.2019 tarihli başvuru sebebiyle ölüm tarihi daha önce olmakla birlikte başvuru tarihini takip eden ay başı olan 01.03.2019 tarihinden itibaren davacıya babası üzerinden ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine,

- 13.172,10 TL alacağın davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; hatalı değerlendirme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eşinden ve babasından çift ölüm aylığı bağlanmasına ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi.

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,