Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12021 K.2023/11373

Taraflar arasında görülen Kurum işleminin iptali davasında davanın kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının yeniden bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Özel ...

Hacettepe Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinin müdürü ve sahibi olduğunu, bu kurumdan on kişiden fazla ( yaklaşık otuz kişi) çalıştırdığı için 6486 sayılı teşvik Kanun'dan faydalanmakta ve bu Kanun gereği sigorta pirimlerinin işveren payını %5 ile ilave %6 eksik ödediğini, davacının 27.01.2015 tarihinde Gazi Üniversitesi Felsefe bölümü mezunu ... isimli şahsı öğretmen olarak çalıştırmak amacıyla işe aldığını, ancak bu kişinin öğretmen olarak çalıştırılabilmesi için Mili Eğtim Bakanlığının açacağı "Rehber Öğretmen Kursunu" bitirmesi gerektiğini,aksi halde müvekkil kurumda çalışabileceği bir pozisyon Kanun gereği olmadığını,

zira müvekkilinin çalıştıracağı bütün personel için İl milli eğitim müdürlüğünden izin ve olur almak zorunda olduğunu,bu kişi ile ilgili alının olurda ise " Özel alan kredisinden az olmamak üzere bakanlıkça düzenlenecek hizmet içi eğitim kurusuna katılması kaydıyla çalışabilmesinin uygun görüldüğünü, bu kişin sözleşmesi 27.01.

2015 tarihinde yapılmış, 28.01.2015 tarihinde ertesi gün işe başlayacak şekilde işe giriş bildirgesinin verildiğini, ancak yukarıda arz ettiğimiz yasal sebeplerle fiilen işe başlaması mümkün olmadığını, kurs işlemlerinin yapıldığını, 28.01.2015 tarihinde oluru alınarak kursa kabul işlemleri yapıldığını, 09.02.2015 -18.03.2015 tarihleri arasında kursa gitmesi ne İl milli Eğitim Müdürlüğü tarafından karar verildiğini, ancak ...'ın 04.02 2015 tarihinde verdiği dilekçe ile müvekkilinin kurumunda çalışmayacağını ve buna bağlı olan kursa da gitmeyeceğini, görevinden istifa ettiğini belirtir bir dilekçe verdiğini,

bunun üzerine müvekkilinin de iş akdini sonlandırdığını, bu durumu İl Milli eğitim Müdürlüğüne ve SGK'ya bildirdiğini, SGK'nın ise 25.05.2015 tarihinde ...'ın işyerinde hiç çalışmadığından bahis ve "müvekkil için Teşvik Kanun'un Kapatıldığını " bildirdiğini, kurum işleminde hata olduğunu, bu nedenle SGK ... İl Müdürlüğünün 25.05.2015 tarih 2720919 sayılı "Teşvik Kanunu Kapatılması" işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacı tarafça iş yerinde çalıştığı bildirilen ...'ınm 2015/01, 2015/2 aylara ait aylık prim hizmet belgelerinin verilmediğini, SGK kurum denetmenleri tarafından düzenlenen rapor ile tespit edildiğini, bunun üzerine 5510 sayılı Kanun'un 81 maddesine göre işyerinde fiilen çalışmadığının tespit edildiğini, bunun üzerine işverene uygulanan beş puanlık prim indirimi teşvikinin kanuna uygunsuzluğunun tespit edildiğini, 2015 yılı 5 inci Ayından itibaren prim indirimi teşvik uygulamsından yararlanamayacağına karar verildiğini, yapılan itirazın reddedildiğini, kurum işleminde hata olmadığını, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14/06/2016 tarih, E.2015/253, K.2016/408 sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 22.04.2019 tarih, E.2016/19033, K.2019/3733 sayılı kararında "Mahkemece, yukarıda açıklanan ve karar tarihinden sonra yürürlüğe giren Ek md. 17 hükmüne göre, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış davaların konusuz kalacağı ancak bu konuda karar verme yetkisinin ilk derece Mahkemesi’ne ait olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun temyiz talebinin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiğinden anılan Kanun maddesi kapsamına göre bir karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 01.11.2019 gün, E.2019/191, K.2019/382 sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde; "27.03.2018 tarihli ve 7103 sayılı Vergi Kanunları ile bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun' un 70 inci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen 17 nci maddenin yürürlüğü girdiği tarihten önce açılmış davalar konusuz kalmıştır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller göz önüne alındığında ve yargılama giderlerinin idare üzerinde bırakılacağı" gerekçesiyle davacının davasının konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 14.04.2021 tarih ve E.2020/11572, K.2021/5325 kararında "Eldeki davada ise, mahkemece yazılı şekilde karar verilmiş ise de, 5510 sayılı Kanun'un ek 17 nci maddesinin 4 üncü fıkrasının iptali ile oluşan bu yeni durumun dikkate alınması ve davaya konu uyuşmazlığa ilişkin yasal dayanaklar ve teşvik hükümlerinden faydalandırılması veya fazla ödenen tutarların iadesi/mahsubu istemleri bakımından yasal tüm şartların varlığı incelenmeli ve sonucuna göre işin esası hakkında bir karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ... ilgi ilgili olarak 25.05.2015 tarih, 2720919 sayılı işlemin iptal edildiğine dair 01.07.2015 tarih, 9823235 sayılı ve 30.09.2015 tarih, 49004562 sayılı yazıları ile kapatılan teşviğin iptal edilerek yeniden açıldığının bildirildiği tespit edilmiştir. SGK'dan gelen 05.05.2022 tarihli yazı cevabı uyarınca davanın konusuz kaldığı gözetildiği" gerekçesiyle davasının konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum, hükmün eksik incelemeye dayalı olduğunu beyanla Mahkemece verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 6111 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanununun 331 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,