Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12075 K.2024/769

Taraflar arasında görülen davacının maaşından Kurum tarafından yapılan kesintilerin kaldırılması ve kesintilerin iadesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vasisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; üzerinde işyeri olduğundan %15 kesinti ile 2003 tarihinden itibaren yüksek faizle toplam 15.000,00 TL biriktiğini, Kanunun 2003’de çıktığını, kendisine hiçbir tebligat gelmediğini, 2003 yılında vasisi bulunduğunu, vasiliğinin kaldırıldığını, Samsun ve Bakırköy Akıl Hastanelerinde yatarak ve ayakta tedavi gördüğünü, raporlarının bulunduğunu ve mağdur olduğunu ileri sürerek, maaşından yapılan kesintinin durdurulmasını, borcunun bulunması halinde af nedeniyle faizlerin kaldırılıp taksitlendirilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin içeriğinin ve taleplerin tam olarak anlaşılamadığını, davacının fiili ehliyetinin olup olmadığının da sabit olmadığını, Hazine ve SGK’ya aynı anda dava açtığını, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığını belirterek, yersiz açılan ve hukuki dayanağı bulunmayan davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı olarak gösterilen Vergi Dairesinin tüzel kişiliğinin bulunmadığını, davada taraf olarak gösterilemeyeceğini, Maliye Bakanlığının iş bu davada taraf olabileceğini, davacının dava dilekçesinde neyi dava ettiği ve davalı olarak kendilerinden ne istediğinin tam olarak anlaşılmasa da dilekçe içeriğinde kendi sorumluluğunda olan işyeri ve faturaların fazla kesildiği iddiasında bulunduğunu, vergi borcu ile ilgili bir şikayet olabileceğini, bu durumda davanın adli yargı merciilerine açılma şansının olmadığını, vergi mahkemelerinde davanın görülebileceğini belirterek, davanın kendileri yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.02.2016 tarih ve 2015/105 - 2016/82 E.K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacının temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 12.11.2018 tarih ve 2016/8221 - 2018/9244 E. K. sayılı ilamı ile gerek dava dilekçesinde gerekse aşamalardaki yazılı ve sözlü beyanlarında davacı asilin ve vasisinin dava konusunu aydınlatmaya yönelik beyanlarının olmadığı,

dava dilekçesinin netice ve talep kısmında ne istenildiğinin açıkça belirtilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, Mahkemece, davacıya eksikliğin tamamlaması için bir haftalık kesin süre verilmeli bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması hâlinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği belirtilerek, öte yandan yargılama sürecinde 10.03.2015 tarihinden itibaren davacıya vasi atandığı, davacıyı temsilen vasi tarafından yargılamaya devam edilmiş ise de, husumet izni alınmadığı,

Türk Medeni Kanunu’nun 448 inci maddesi vesayet altındaki kişinin taraf bulunduğu davalarda onun vasi tarafından temsil edileceğini öngörmekle birlikte, vasi, sadece vasi kararına istinaden ayırt etme gücünden yoksun bulunan küçük ya da mahcuru davada temsil etme yetkisine sahip olmadığı, vasinin, anılan temsil görevini yerine getirebilmesi için Türk Medeni Kanunu’nun 462/8 inci maddesi uyarınca vesayet makamı tarafından kendisine husumet izni verilmesi gerektiği, dava ehliyetinin Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/1-d maddesinde dava şartı olarak düzenlendiği,

dava şartlarının davanın her aşamasında mahkemeler ve Yargıtay tarafından resen dikkate alınabilecek niteliği dikkate alındığında, Mahkemece, davacıya ilişkin olarak husumete izin kararı almak ve dosyaya ibraz etmek üzere vasiye süre tanınması, bu noksanlık giderildikten sonra bir karar verilmesi gereklerine işaret edilmek suretiyle hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 27.07.2020 tarih ve 2017/735-2020/336 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ile davacı vasisine husumete izin kararı almak ve dosyaya ibraz etmek üzere 2 haftalık süre verildiği, vasi tarafından husumete izin kararının dosyaya ibraz edildiği, incelenen dava dosyası, celp ve tetkik olunan kayıt ve belgeler ile toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesinde; aşamalarda davacı tarafın yazılı beyanlarının yer aldığı, ancak gerek dava dilekçesinde gerekse aşamalardaki yazılı ve sözlü beyanlarında davacı asilin ve vasisinin dava konusunu aydınlatmaya yönelik beyanlarının olmadığı, dava dilekçesinin netice ve talep kısmında ne istediğinin açıkça belirtilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vasisinin temyiz isteminde bulunması üzerine Dairemizin 23.03.2021 tarih ve 2020/2980 - 2021/3848 E.K. sayılı ilamı ile Mahkemece bozmaya uyulmuş ise de, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği, yapılması gereken işin, ilk bozma çerçevesinde, davacının dava konusunu aydınlatmaya yönelik beyanları alınarak talep sonucu açıklattırılmalı, ayrıca dosyada mevcut Ordu 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.07.2020 günlü ek kararı ile davacıya vasi olarak atanan yengesi Mevlüde Göl’ün davaya katılımı sağlanarak, oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 17.02.2022 tarih ve 2021/245 - 2022/177 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ile davacı yana/vasiye ilgili eksikliği tamamlamak ve talep kısmını açıklamak üzere bir haftalık kesin süre verildiği, bu süre içinde eksikliğin tamamlanmadığı görüldüğünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vasisi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vasisi; Ordu İcra Müdürlüğü dosyasına ödeme yapıldığını, bu ödemelerin yapılmadığı gerekçesiyle kısıtlının Ziraat Bankası hesabına bloke konulduğunu, Kurum hesabına geçmeyen miktar nedeniyle Kurumca kısıtlının emekli maaşına da haciz konulduğunu, yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının maaşından Kurum tarafından yapılan kesintilerin kaldırılması ve kesintilerin iadesine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 ncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası,

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vasisinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,