Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1211 K.2023/6273

Taraflar arasındaki bağlanan maluliyet aylığının ödenmeyen yasal faizlerinin ıslahla 9635,17 TL'sinin ve yersiz ödenen primlerden şimdilik 100TL' nin tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin maluliyet aylığı bağlanması talebinde bulunduğunu ancak kurumun ret cevabı verdiğini, bu haksız işleme karşı ...

3. İş Mahkemesi'nde dava açıldığını ve bu hususta 2014/415-2016/480 E-K sayılı dosyası ile tahsis kararı verildiğini, bu kararın Bölge Adliye Mahkemesi tarafından onandığını, kurumdan faiz alacak hakkının ödeme tarihine kadar yapılmasını istediklerini ancak 28.03.2017 tarihli dilekçeye kurum tarafından cevap verilmediğini, kurum nezdinde davacının 01.08.2014 tarihi itibariyle malulen emekli aylığına bağlandığının mahkeme kararıyla sabit olduğunu, kuruma 1800 gün karşılığı borçlanma bedeli olarak 14.600 TL yatırıldığını ve mahkemece maluliyet aylığına hak kazandığının ve maluliyetinin %60 dan fazla bulunduğunun saptandığını,

bu sebeplerle kuruma fuzuli olarak ödenen 27.060,94 TL iadesinin gerektiğini, bu nedenlerle ödenmeyen faiz alacağı olarak şimdilik 1.000 TL' nin ıslahla 9635,17 TL'sinin ve fuzuli prim alacağının ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte şimdilik 100 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kurum vekili, davacının yurtdışı borçlanması ile 1800 günü borçlanıp ödeyerek maluliyet aylığı talebinde bulunduğunu, maluliyetin sigortalı olmadan önce mevcut olan arazlardan kaynaklandığı sebebiyle reddedilmesi üzerine, yeniden 2698 gün daha borçlanıp ödeyerek vergi indirimi kapsamında erken emeklilik talebinde bulunduğunu, tarafına yaşlılık aylığı bağlandığını, kesinleşen mahkeme kararı gereği de bağlanan aylığın karara uygun olarak güncellenip ilk talep tarihinden itibaren bağlanarak aylıkların ödendiğini, borçlanılan tüm sürenin bağlanan aylıkta kullanıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının faiz alacağına ilişkin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla faiz alacağı istemi yönünden talebin kabulü ile 9.635,17 TL 'nin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesine, fazladan ödenmiş primin iadesi istemi yönünden ise talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, müvekkilinin malulen emekli olmak için 1800 gün borçlanma karşılığı para yatırdığı, tahsis dilekçesi verdiği, kurumun malulen emeklilik hakkına olumlu yanıt vermediği, bunun üzerine davacının 5510 sayılı Kanun'un 28 inci maddesi gereğince yüzde 40 ile emeklilik hakkı veren düzenleme kapsamında borçlanmasını en az 3600 güne tamamladığı, kurumca 28 maddeden de emekli yapılmadığı, yerel mahkemece davacının 1800 gün hizmet karşılığı malülen emekli olması gerekliliğini tespit etdildiği,

bunun dışında fazlaca yatırdığı primlerin fuzuli ve haksız olduğu ortada iken yerel mahkemenin haksız ve hukuka aykırı ve sadece subjektif görüş ihtiva eden bilirkişi raporuna itibar ederek karar tesisinin hukuka aykırı olduğu, 01.08.2014 tarihinden itibaren kurum nezdinde malulen emekliliğine bağlandığı, kuruma 1800 gün karşılığı borçlanma bedeli olarak 14.600.-TL yatırıldığı ve tahsis koşullarının bu borçlanma ile oluştuğu, davacının 5 yıldan fazla sigortalılık süresi olduğu, 1800 gün hizmetin varlığı ve yüzde 60'dan fazla maluliyetin bulunduğu,

bu nedenle kurumca fuzuli olarak yatırtılan 27.060,94.-TL miktarın iadesi gerektiği halde kurumca iade edilmediği, hukuka aykırı olduğu gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili, mahkemece davacı tarafın faiz ödemesine hak kazandığı yönünde hüküm kurulduğu, ... 3. İş Mahkemesi'nin 2014/415 Esas, 2016/480 Karar numaralı mahkeme kararında davacıya malullük aylığı bağlanmasına karar verildiği ve karar neticesinde maaş bağlandığı ancak faiz alacağına ilişkin bir karar verilmediğinden davacıya faiz ödemesi yapılmadığı, kurum işleminin yerinde olduğu gerekçeleriyle, yerel mahkemece verilen kararın kurum aleyhine olan kısımlarının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...kurumun 26/03/2021 tarihli davacıya hitaben gönderdiği cevabi yazısında davacının 1800 gün ve 2698 gün karşılığının mahkeme kararına istinaden 01.08.2014 tarihinden itibaren maluliyet aylığı bağlandığı tespit edildiğinden talebe dair işlem yapılamadığını bildirdiği, davacının 01.08.2014 tarihinden itibaren malullük aylığına müstahak olmasına rağmen mahkeme kararı üzerine 01.08.2014 tarihinden itibaren hak kazandığı aylıklarının topluca 27.07.2018 tarihinde davacının banka hesabına yatırıldığı,

bu nedenle 01.08.2014 tarihi itibarıyla ay be ay ödenmesi gereken malullük aylığı için hesaplanan faiz alacağının 9.635,17 TL olduğu ve bu miktarın davalı Kurumca davacıya ödenmesi gerektiği, davacının her iki borçlanma ile 4498 gün prim ödeme günü ve ödediği 41.658,94 TL'nin davacının maaş hesabında değerlendirildiği ayrıca Yurtdışında Geçen Sürelerin Borçlandırılması ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin 11/4. maddesi gereğince, borçlandıkları hizmetler dikkate alınarak aylık bağlanmış olanların borçlanma başvurusundan vazgeçemeyeceği ve bunların ödedikleri borçlanma tutarlarının iade edilemeyeceği,

dolayısıyla davacı tarafın fazladan ödendiği iddia edilen 27.060,94.-TL borçlanma tutarının iadesi yönündeki talebinin yerinde olmadığı, sonuç olarak yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, taraf vekillerinin istinaf başvurularının, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, bağlanan maluliyet aylığının ödenmeyen yasal faizlerinden ıslahla 9635,17 TL' sinin ve yersiz ödenen primlerden şimdilik 100TL' nin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,