Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1215 K.2023/1109

...

MAHKEMESİ

İş Mahkemesi

SAYISI

2017/95 E., 2022/62 K. ... ... HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti ve işçilik alacakları davasında davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nce (Kapatılan) İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine, işçilik alacaklarının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili; davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2013 tarihli ve 2006/233-2013/5 sayılı kararı ile;

"Davacının ... Çiçekçilik Reklam İnşaat Ticaret San. Ltd. Şti.'ne ait işyerinde 07.07.1998-20.11.1999, 20.06.2001-30.04.2004 ve 10.07.2004-23.06.2006 tarihleri arasında 2199 gün süre ile çalıştığı ve bu çalışma gün sayısının davalı ...'na bildirilmediğinin tespitine,

3.223,88 TL net kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihi olan 23.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte,

836,57 TL net ihbar tazminatı alacağının, 150,00 TL lik kısmına dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren geri kalan kısmına ıslah tarihi olan 11.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

566,40 TL brüt yıllık izin ücreti alacağının 550,00 TL lik kısmına dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren geri kalan kısmına ıslah tarihi olan 11.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

2.177,91 TL net fazla çalışma ücreti alacağının, 900,00 TL lik kısmına dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren geri kalan kısmına ıslah tarihi olan 11.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

1.448,57 TL brüt hafta tatili alacağının, 200,00 TL lik kısmına dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren geri kalan kısmına ıslah tarihi olan 11.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

300,00 TL net ücret alacağının dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

480,77 TL brüt ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının, dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Çiçekçilik Reklam İnşaat Ticaret San. Ltd. Şti.'nden tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 21.Hukuk Dairesi'nin (Kapatılan) 01.04.2014 tarih ve 2013/5749-2014/6497 sayılı kararında; "Somut olayda; işyerinin kanun kapsamına alındığı tarihten itibaren çalışmaya hükmedildiği, askerlik süresi ve başka yerde geçen çalışmaların dışlandığı, aynı zamanda komşu işyeri tanığı olduğunu iddia eden davacı tanıklarının çalışmayı doğruladıkları, ancak bu tanıkların gerçekte komşu işyeri tanığı olup olmadığının araştırılmadığı, dönem bordrolarının getirtilmediği, resen tanık araştırılarak dinlenilmediği, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği anlaşılmıştır.

Yapılacak iş, davalı işyerlerinin ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını getirtmek ve bu bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları;

yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda sayısı yazılı kararı ile; "davanın kısmen kabulüne,

Davacının ... Çiçekçilik Reklam İnşaat Ticaret San. Ltd.Şti'ne ait işyerinde 07.07.1998-20.11.1999, 20.06.2001-30.04.2004 ve 10.07.2004-23.06.2006 tarihleri arasında 2199 gün süre ile çalıştığı ve bu çalışma gün sayısının davalı ...'ya bildirilmediğinin tespitine,

3.223,88 TL net kıdem tazminatı alacağının akdin fesih tarihi olan 23.06.2006 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte,

836,57 TL net ihbar tazminatı alacağının, 150,00 TL lik kısmına dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren geri kalan kısmına ıslah tarihi olan 11.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

566,40 TL brüt yıllık izin ücreti alacağının 550,00 TL lik kısmına dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren geri kalan kısmına ıslah tarihi olan 11.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

2.177,91 TL net fazla çalışma ücreti alacağının, 900,00 TL lik kısmına dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren geri kalan kısmına ıslah tarihi olan 11.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

1.448,57 TL brüt hafta tatili alacağının, 200,00 TL lik kısmına dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren geri kalan kısmına ıslah tarihi olan 11.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

300,00 TL net ücret alacağının dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte,

8) 480,77 TL brüt ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının, dava tarihi olan 07.07.2006 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... Çiçekçilik Reklam İnşaat Ticaret San. Ltd.Şti'nden tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; hükme esas teşkil eden bilirkişi raporları gerçeği yansıtmadığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve işçilik alacaklarının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde; sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Baki Kuru-Ramazan Arslan-Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 7 inci baskı, ... 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır.

Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya hakiki şahıs; ya da, hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder ( Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, ... 2000, s.288). Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2007 tarih, 2007/10-358 Esas, 2007/337 Karar sayılı kararında da benimsendiği üzere; ticari şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer.

Tüzel kişiliğin sona ermesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz yapılmış olması gerekir. Şayet tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmış ise, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. Bu durumda, tüzel kişiliğin yeniden ihyasına gidilerek taraf teşkili sağlanmak suretiyle yargılamanın devamının sağlanması gerekir.

Şu halde yapılması gereken iş; anılan HGK kararı çerçevesinde, tüzel kişiliği sona eren davalı şirketin ihyası için tasfiye memurluğu ile Ticaret Siciline husumet yöneltilerek ayrı bir dava açılması için davacı tarafa uygun bir süre verilmeli, dava açıldığı takdirde bu davanın sonucu beklenmeli, tüzel kişiliğin yeniden ihyası halinde, ihya kararı veren mahkemece temsile yetkili kılınan şirket temsilcisinin usulüne uygun davetiye ile davalı şirket adına davaya katılımının sağlanmasına müteakip, delilleri sorulup ilgiliye savunma hakkı tanınıp mevcut davayla ilgili itirazları karşılandıktan sonra esas hakkında bir karar vermekten ibarettir.

Somut olayda; hakkındaki davada hüküm kurulan davalı Tasfiye Halinde ...

Çiçekçilik Reklam Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin, Ticaret Sicilinden terkin olduğu ve bu durumda taraf ehliyeti bulunmayan adı geçen davalı şirket adına karar verildiği anlaşılmış olmakla, anılan davalı şirket hakkında ihya yapılması için yasal prosedür işletilmek suretiyle ihyasına dair karar alındıktan sonra, usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanması ve sonrasında karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve infazı mümkün olmayacak şekilde, hüküm tesis edilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

...