Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12194 K.2023/12252

Taraflar arasındaki yurt dışı borçlanmasının 4/1-b kapsamında değerlendirilmesi işleminin iptaline, yapılan borçlanma ödemesinin 15.11.2006 tarihli döviz borçlanması kapsamında 4/1-a kapsamında borçlanma olarak tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne dair verilen kararın davalı Kurum vekili tarafından temyizi üzerine kararın bozulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 4/1-b kapsamda yapılan yurt dışı borçlanma işleminin iptaline, borçlanmanın 15.11.2006 tarihli döviz borçlanmasına istinaden 4/1-a kapsamda yapmış olduğunun tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne davacının yaptığı borçlanma işleminin 4/1-a kapsamında olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2022 tarihli, E.2021/1183, K.2022/2332 sayılı kararı ile gerekçede.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre somut olayda, davacının 15.11.2006 günlü borçlanma başvurusu ve bu başvuru üzerine sürdürülen Kurum işlemleri dikkate alındığında 08.05.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5754 sayılı Kanunla ekli 3201 sayılı Kanun'un geçici 7 nci madde hükmünün uygulanabilir olması karşısında kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla,

davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine

karar verilmiştir denildikten sonra hüküm kısmında davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne karar verilmiştir denilmiştir.

BOZMA VE SONRASI

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2022 tarihli, E.2021/1183, K.2022/2332 sayılı kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bozma ilamında, Bölge Adliye Mahkemesi kararında gerekçe kısmında İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verildiği belirtilmiş olmasına rağmen hüküm kısmında davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulüne şeklinde karar verilerek hüküm ile gerekçe arasında çelişki yaratılmış olması usul ve yasaya aykırı bulunarak karar bozulmuştur.

Bozmaya uyularak verilen karar:

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre somut olayda, davacının 15.11.2006 günlü borçlanma başvurusu ve bu başvuru üzerine sürdürülen Kurum işlemleri dikkate alındığında 08.05.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5754 sayılı Kanunla ekli 3201 sayılı Kanun'un geçici 7 nci madde hükmünün uygulanabilir olması karşısında kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yurt dışı borçlanmasının 4/1-b kapsamında değerlendirilmesi işleminin iptaline, yapılan borçlanma ödemesinin 15.11.2006 tarihli döviz borçlanması kapsamında 4/1-a kapsamında borçlanma olarak tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. İnceleme konusu davada, davacının 15.11.2006 tarihinde Sosyal Sigortalar Kurumundan 3201 sayılı Kanun kapsamında döviz borçlanması yaptığı, Kurumun 27.11.2006 tarihli yazıyla 7881 gün için günlük 3,5 Amerikan Doları üzerinden 27.583,5 dolar tahakkuk hazırlayarak davacıya tebliğ ettiği, davacının 09.05.2019 tarihinde 24.07.1983 tarihinden itibaren 3600 gün borçlanmak istediğini bildirmesi üzerine davalı Kurum tarafından 1983-1990 tarihleri arası için 2576 günlük tahakkuk hazırladığı, tahakkuku 05.08.2019 tarihinde tebliğ ettiği, davacının aynı gün borçlanmayı ödediği,

ancak 10.05.2019 tarihinde döviz borçlanmasının iptalini istemesi üzerine davalı Kurumun döviz borçlanmasını iptal ederek ödenen borçlanmayı yeni bir borçlanma olarak kabulüyle ve davacının Türkiye'de 4/1-a kapsamda sigortalılık süresinin bulunmaması nedeniyle borçlanmayı 4/1-b kapsamda alması üzerine eldeki davanın açıldığı anlaşılmakla, temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine,

dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,