Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12235 K.2023/11385

Taraflar arasındaki rücuan tazminat istemli davalardan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen birinci dava hakkında kabul, birleşen ikinci dava hakkında ise kısmen kabule karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum ve davalılar ... ve Osmangazi EDAŞ vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum sigortalısı ...'ın iş kazasında vefat ettiğini, mirasçıların 53.792,06 TL ödendiğini, olayla ilgili olarak Emirdağ Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/56 E. sayılı dosya bulunduğunu, bağlanan aylığın peşin sermaye değerleri toplamının % 50'si olan 26.896,03 TL'nin tahsis onay tarihinden itibaren ödenen cenaze giderinin % 50'si olan 104,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili talep ve dava etmiştir.

2. Davacı vekili 2013/235 E. sayılı dava dosyasında özetle; ... isimli sigortalının geçirdiği iş kazası sonucu hak sahiplerine toplam 53.792,06 TL peşin sermaye değerli aylık bağlandığını, ayrıca 208,00 TL cenaze gideri ödendiğini meydana gelen olayda işveren ..., taşeron ..., Belediye Başkanlığı ve Tedaş'ın kusurlu olduğunu, ... ve ... hakkında dava açtıklarını, bu davanın Mahkememizin 2010/65 E. sırasında kaydının yapıldığı, 31.886,07 TL'nin ve 124,80 TL cenaze giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

3.Davacı vekili 2019/6 E. sayılı davada özetle; müvekkili müdürlüğüne sigortalı ...'ın 28.12.2005 tarihinde geçirmiş olduğu kaza sonucu 06.01.2006 tarihinde vefat ettiğini, kaza sonusucu iş kazası nedeniyle sigortalının hak sahiplerine SYZ ile birlikte toplam 53.792,06 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, ayrıca 208,00 TL cenaze gideri ödendiğini, bağlanan gelirlen sonrasında Kurumun toplam zararının 54.000,06 TL olduğunu, kaza sonrası iş bu kaza olayı ile ilgili olarak Kurumun zararını rücuen tazmin amacıyla Emirdağ İş Mahkemesinin 2016/68 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını,

Mahkememizin 2016/131 sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini, Kurumun zararının %60'ına tekabül eden kısmı olan 31.886,07 TL tazminat ve 124,80 TL cenaze giderinin kabulüne karar verildiğini, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verildiğini, kararın Yargıtayca bozulduğunu, mahkememizin 2017/212 Esas sayılı dosyası ile davaya devam edildiğini, 10.08.2018 tarihli rapora göre %90 kusuruna isabet eden kurumun talep edebileceği miktarın 48.412,85 TL ve cenaza yardımı olarak da 187,20 TL olduğunun tespit edildiğini,

bu bağlamda fazlaya ilişkin dava ve talep hakkının saklı kalmak kaydıyla iş kazası sonrasında müteveffa sigortalının hak sahiplerine kurumca bağlana ngelirin ilk peşin sermaya değeri toplam %90 'ı olan İLK PSD+SYZ 48.412,85 TL ve cezanaze yardımı olarak da 187,0 TL tutarındaki kurumun zararının 2017/212 ES sayılı dosyasda talep edilen 31.886,07 TL ve 124,80 TCL Cenaze yardımı haricindeki İLKPSTD+SYZ 16.526,78 TL bakiyesinin tahsis onay tarihi itibariyle ve 62,40 TL bakiye cenaze yardımında ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan yasa fazili ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili özetle; peşin sermaye değerine itiraz ettiklerini, Emirdağ Belediye Başkanlığına ve Osmangazi Elektrik Dağıtım A.Ş'ye davanın teşmil edilmesini, kusur oranının fazla olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ...'nın daha önce sunmuş olduğu dilekçesinde, yüksek gerilimli elektriğin potansiyel bir tehlike kaynağı olduğu ve elektriğe çarpılma riskinin bulunduğu bir mahallede; hiçbir önlem alınmadan ve işçileri işe giriş sağlık raporu almadan çalıştırmakla inşaat iş yerini ruhsatın kapsamı dışında daha yüksek yapmakla davalı asıl işveren ... kazanın meydana gelmesinde kusurlu bulunduğunu,

inşaatın betonarme kaba işçiliğini götürü usulü alan ve asıl işveren adına işçileri çalıştıran ve işin başında duran alt iş veren - taşeron ... yüksek gerilimli elektriğin risk olduğu alanda işçileri çalıştırması işçilere gerekli kişisel koruyucuları vermemesi yüksek gerilime karşı herhangi bir önlem almaması ve işe giriş raporu olmadan işçi çalıştırması nedeniyle kazanın meydana gelmesinde kusurlu bulunduğunu, müracaat edilmesine rağmen makul bir süre içinde hattın binadan uzaklığını emniyetli bir mesafeye çekilmesini sağlamayan davalı ...

Edaş da kazanın meydana gelmesinde kusurlu bulunduğunu, davalı müvekkili Belediye Başkanlığının gerekli tüm eğitim ve güvenlik tedbirlerini almış olduğunu, davalı Kurumun kazanın meydana gelmesinde taksir derecesinde dahi kusurlu bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili özetle; müvekkili şirketin Tedaş Genel Müdürlüğüne bağlı şirket iken 22.04.2010 tarih ve 2010/25 sayılı kararı ile hisse satış sözleşmesi ile özelleştirildiğini, müvekkilinin hiçbir kusurunun bulunmadığını, husumetin TEDAŞ'a yöneltilmesi gerektiğini, dava konusu kazada müvekkiline kusur atfedilmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; asıl ve birleşen davaların kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ile davalılardan ... ve Osmangazi EDAŞ vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece özetle; “... Mahkemece, 506 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin varlığının gerekçesiz olarak kabulü isabetsizdir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; “...I-2020/208 E. sayılı asıl davanın kabulü ile 1-31.886,07 TL tazminatın tahsis onay tarihi olan 28.03.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, 2-124,80 TL cenaze giderinin ödeme tarihi olan 08.11.2007 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, II-2013/235 E. sayılı birleşen dosya yönünden davanın kabulü ile 1-Tahsilde tekerrüre mahal vermemek kaydıyla.

31.886,07 TL tazminatın tahsis onay tarihi olan 28.03.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, 2-Tahsilde tekerrüre mahal vermemek kaydıyla.

124,80 TL cenaze giderinin ödeme tarihi olan 08.11.2007 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, III-2019/6 E. sayılı birleşen dosya yönünden davanın kısmen kabulü ile. 1-tahsilde tekerrüre mahal vermemek kaydıyla.

11.147,57 TL tazminatın tahsis onay tarihi olan 28.03.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, 2-Tahsilde tekerrüre mahal vermemek kaydıyla. 41,60 TL cenaze giderinin ödeme tarihi olan 08.11.2007 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine” şeklinde karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ile davalılardan ... ve Osmangazi EDAŞ vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalılardan ..., hükmün bozulmasını istemiştir. 3.Davalı ... EDAŞ vekili özetle; hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılardan ... ve Osmangazi EDAŞ vekillerinin tüm, davacı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Eldeki dava dosyası incelendiğinde, her ne kadar Mahkemece benimsenen kusur oranlarına yönelik tespit ve 506 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine yönelik değerlendirmeler yerindeyse de mevcut karar öncesi Mahkemece kurulan ve dairemizce bozulan hükmü temyiz etmeyen davalılar yönünden kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak durumu gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgililerden alınmasına,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,