Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1227 K.2023/1475

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının (25.04.1997-27.02.2010) tarihleri arasında davalıya ait diş muayenesinde çalıştığını, davacının çalışmalarının SGK'ya bildirilmediğini, davacıya sürekli söz verilerek aldatıldığını, davacının mağdur edildiğini beyanla, (25.04.1997-27.02.2010) tarihleri arasında kesintisiz olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile işveren arasında hiçbir zaman işveren-işçi ilişkisinin kurulmadığını, davalının davacıyı ailesinden biri gibi gördüğünü, davalının devlet memuru olduğunu, sadece mesai bitiminde ve öğlen arasında muayene yapabildiğini, davacının yapmış olduğu hizmet neticesinde gerekli ödemelerin yapıldığını, yemek yol ücretinin olmadığını, 15.02.2011 tarihinde SGK müfettişleri tarafından yapılan denetim sonucu tutulan tutanaklar ile çok yüklü para cezası ödemek zorunda kaldığını, davalının yaşı nedeniyle emekliye ayrıldığını, sağlık problemlerinden dolayı işyerini kapattığını, davacı tarafından belirtilen çalışma sürelerini kabul etmediklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde; SGK'nın fer'i müdahil olarak kabul edilmesini, davacı tarafından sıfatın yanlış yazıldığını, çalışma olgusunun kesintisiz olduğunu yasal delillerle şüpheye yer bırakmayacak şekilde dönem bordroları, zabıta araştırmaları, il sosyal yardım merkezlerinden yapılacak araştırmalar ile incelenmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.10.2019 tarihli ve 2018/328 Esas, 2019/337 Karar sayılı kararıyla; davacı ... vekili tarafından davalı ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ;

-... TC kimlik numaralı, ... sicil numaralı davacı ...'ın ... iş yeri sicil numaralı davalı ...'a ait iş yerinde 01.10.1997 - 20.01.2009 tarihleri arasında 4.069 gün, 30.06.2009 - 15.02.2010 tarihleri arasında 224 gün olmak üzere toplam 4.293 gün asgari ücretle çalıştığının ve çalışmalarının kuruma bildirilmediğinin tespitine,

- Fazlaya ilişkin kısmın reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 23.02.2022 tarihli ve 2020/1379 Esas, 2022/297 Karar sayılı kararıyla; 18.02.2011 tarih 2011/N.A -36 sayılı denetim raporunda beyanına başvurulan davacının 25.04.1995 tarihinden itibaren çalışmaya başladığını beyan ettiği, denetim raporu ekinde 08.07.2010 tarihli durum tespit tutanağında davalı işyeri sahibinin davacının 8 yıldır çalıştığını beyan ettiği, işyerinin 15.02.2010 tarihinden itibaren Yasa kapsamına alınarak davacının bu tarihten itibaren çalıştığının tespitine karar verildiği, 15.02.2011'e kadar sigortalılık bildiriminin yapıldığı, dinlenen kayıtlı tanıkların beyanları ile davacının çalışmalarının ispatlandığı kanaatine varılarak, fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf isteminin reddine, karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 25.05.2022 tarihli ve 2022/4879 Esas, 2022/7809 Karar sayılı kararıyla sair temyiz itirazlarının reddine, eldeki davada; kurum tarafından bildirilen kayıtlara göre, davacının ortağı ve yöneticisi olduğu ... Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den 20.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında bildirimlerinin yapıldığı, dava tarihinin 10.02.2015 olması karşısında, bildirimlerin yapıldığı 20.01.2009-30.06.2009 öncesi kabulüne karar verilen 01.10.1997-20.01.2009 hizmetler yönünden hak düşürücü süre irdelemesi yapılmaması hatalıdır. Mahkemece yapılacak iş; kısmen kabule konu 01.10.1997-20.01.2009 süresinin, hak düşürücü süre yönünden inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir gerekçesi ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak, dinlenen tanık beyanları, dosyaya celp edilen kurum kayıtları ile sair belge ve kayıtlar ile Yargıtay bozma ilamı kapsamı da gözetilmekle davacının 30.06.2009-15.02.2010 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığının anlaşıldığı ancak işveren tarafından mezkur hizmetlerin kuruma bildirilmediği, çalışmanın asgari ücret karşılığı olduğu görülmüş ancak davacının 20.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında dava dışı ...

Tic.

Ltd.Şti isimli şirketin ortak ve yönetici olduğu ve bu tarihlerde adı geçen işveren üzerinden bildirimlerin yapıldığı, bu hali ile davacının kesintisiz çalıştığı iddiasının ispat edilemediği, kesinti öncesi dönem olan 20.01.2009 tarihinden önceki dönemin dava tarihi olan 10.02.2015 tarihi gözetilmekle hak düşürücü süreye uğradığı ve bu nedenle de davacının 30.06.2009-15.02.2010 tarihleri arasındaki hizmetinin ispatlanması karşısında davanın kısmen kabulü ile; davacının davalı ...'a ait işyerinde 30.06.2009-15.02.2010 tarihleri arasında 224 gün asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin kısmın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; söz konusu şirketten bildirimlerinin bulunmadığını, davacının bozma ilamında belirtilen şirkette yönetici ortak olmasının aynı zamanda çalışmasına engel bulunmadığını, mahkeme yanılgısının davacının ortak iken başkan biryerde çalışmasının mümkün olmadığının kabul edilmesi olduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 3 üncü bendi gereğince davacının şirket ortağı yöneticisi olması nedeniyle ilgili dönemde bildirimi verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Fer'i Müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hizmet tespiti esaslarına dair yeterli yazılı ve sözlü delil bulumdağını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79, 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ve feri müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...