Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12276 K.2023/12552

Taraflar arasındaki malul olduğunun ve malulen emekliliğe hak kazandığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince 03.10.2023 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin süreden reddine karar verilmiştir.

Ek karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin 03.09.2017 tarihinde geçirdiği trafik kazası sonucu bir bacağını kaybettiğini, diğer bacağında da iltihap olduğunu ve kaza sonrası müvekkilinin iş göremeyecek derecede malul hale geldiğini, Erişkinler için Engellilik Sağlık Kurulu Raporunda %77 oranında engelli olduğunun belirtildiğini, maluliyet aylığı alabilmek için müvekkilinin gerekli işlemleri ve ödemelerini gerçekleştirmesine rağmen Kurum tarafından yapılan incelemede Yüksek Sağlık Kurulunca müvekkilinin çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmemiş olduğundan malul sayılmayacağına karar verildiğinin bildirildiğini beyanla, müvekkilinin geçirdiği kaza sonucu maluliyetinin tespit edilerek, 03.09.2017 tarihinden itibaren maluliyet aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının 14.10.2019 tarihli itirazı üzerine Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu 27.11.2019 tarihli 18505626 sayılı kararı ile sigortalının mevcut hastalık ve arızalarına göre Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmemiş olduğundan malul sayılamayacağına karar verildiğini, aylık bağlama talebinin de maluliyet oranına bağlı olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece alınan Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunun 31.08.2022 tarihli raporunda 28.09.2021 tarihli ve 31612 sayılı Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmenliği kapsamında davacının orta düzeyde çalışma gücü kaybının (%50-59) bulunduğu, ağır düzeyde çalışma gücü kaybının olmadığı, çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmediği, malul sayılamayacağının belirtildiği, bu hali ile davacının malul olmadığı ve maluliyet aylığına hak kazanmadığının 5510 sayılı Kanun’da öngörülen prosedür izlenerek tespit edildiği anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, Yerel Mahkeme tarafından yapılan yargılamada müvekkili hakkındaki önceki raporlar dikkate alınmaksızın sadece Adli Tıp Kurumunun raporuna göre karar verilmesi ve Adli Tıp Kurumu raporundaki eksik ve hatalı durumların da dikkate alınmamasının hukuka aykırı karar verilmesine sebebiyet verdiğini, müvekkilinin malulen emeklilik için gerekli şartları taşımasına rağmen davanın reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.10.2023 tarihli ek kararı ile davacı tarafın temyiz dilekçesinin reddine karar verildiği, davacı vekili tarafından ek karara karşı süresi içerisinde temyiz talebinde bulunmuş olup,

Ek karara karşı davacı vekili; temyiz talebinin süresinde olduğunun kabulü ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının malul olduğunun ve malulen emekliliğe hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 25, 95 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme 1. 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddenin 3 ve 4 üncü fıkrasına göre “12.01.2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun kanun yollarına ilişkin hükümleri, iş mahkemelerince verilen kararlar hakkında da uygulanır. Kanun yoluna başvuru süresi, ilamın taraflara tebliğinden itibaren işlemeye başlar.”

HMK’nın 05.08.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7035 sayılı Kanun'un 31 inci maddesi ile değişik 361/1 inci maddesine göre “Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinden verilen temyizi kabil nihai kararlar ile hakem kararlarının iptali talebi üzerine verilen kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir.”

Öte yandan, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun; Adli tatil süresi başlıklı 102 nci maddesi, "Adli tatil, her yıl yirmi Temmuz'da başlar, otuz bir Ağustos'ta sona erer. Yeni adli yıl bir Eylül'de başlar."

Adli tatilde görülecek dava ve işler başlıklı 103 üncü maddesi. "(1) Adli tatilde, ancak aşağıdaki dava ve işler görülür:...

ç) Hizmet akdi veya iş sözleşmesi sebebiyle işçilerin açtıkları davalar.

h) Kanunlarda ivedi olduğu belirtilen veya taraflardan birinin talebi üzerine, Mahkemece ivedi görülmesine karar verilen dava ve işler ...

(4) Bu madde hükümleri, Bölge Adliye Mahkemeleri ile Yargıtay incelemelerinde de uygulanır."

104 üncü maddesi, "(l) Adli tatile tabi olan dava ve işlerde, bu Kanunun tayin ettiği sürelerin bitmesi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır." düzenlemelerini içermektedir.

Somut dosyada Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı vekiline 13.08.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacının kararı 06.09.2022 tarihinde temyiz etmesi nedeniyle Bölge Adliye Mahkemesinin 03.10.2023 tarihli ek kararı ile temyiz talebinin reddedildiği anlaşılmıştır. Davacıya ek karar 10.10.2023 tarihinde tebliğ edilmiş ve davacı ek kararı 09.10.2023 tarihinde temyiz etmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ek kararı ile davacının temyiz talebi süreden reddedilmiş ise de temyizin süresinde olduğu görüldüğünden ek kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

2.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin 03.10.2023 tarihli ek kararının KALDIRILMASINA,

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Üye ...'ın muhalefetine karşı, Başkan ..., Üyeler ..., ... ve ...'ün oyları ve oy çokluğuyla,

07.12.2023 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Maluliyet oranının tespiti ve aylık bağlanması için Kurum aleyhine açılan davada reddine dair kararın istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin reddine karar verilmiş, anılan gerekçeli kararın 13.08.2023 tarihinde tebliği üzerine 06.09.2023 tarihinde temyiz edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince temyiz isteminin süresinde yapılmadığı gerekçesi ile temyiz başvuru dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

2. Çoğunluk görüşü ile tebliğin adli tatil içinde yapıldığı, adli tatilde süre işlemeyeceği gerekçesi ile temyizin süresinde olduğu kabul edilerek Bölge Adliye Mahkemesinin süreden ret kararı kaldırılmış ve davanın kabulüne-karşı davanın reddine dair kararın esastan onanmasına karar verilmiştir.

3. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 7/5 maddesi uyarınca “Kanun yoluna başvurulan kararlar bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay’ca ivedilikle incelenir”.

4. 6100 sayılı HMK.’un 103/1.h maddesinde açıkça “kanunlarda ivedi olduğu belirtilen işlerin” adli tatilde görüleceği kurala bağlanmıştır.

5. Anılan hükümler uyarınca İş (Sosyal güvenlik) Mahkemelerinde görülen davalar ivedilikle kanun yoluna tabidir ve adli tatilde görülecektir.

6. Nitekim temyiz isteminin reddine dair ek kararında aynı gerekçelere yer verirken, Özel Dairenin daha önceki içtihadına da atıf yapmıştır. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 08.07.2021 tarih ve, 2020/10288 E., 2021/9974 K. Sayılı kararında açıklandığı üzere "yukarıda belirtilen hükümlerden de anlaşılacağı üzere istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurulan kararlar hakkında ivedilikle karara bağlanması hususu yasa gereği olup buna göre söz konusu kanun yollarına başvuru sürelerinin bu bağlamda temyiz başvuru süresinin adli tatile tabi olması ve sürenin adli tatil bitim tarihinden itibaren bir hafta uzaması söz konusu olmayacaktır."

6. Sonuç itibari ile Bölge Adliye Mahkemesi karar gerekçesine ve Bölge Adliye Mahkemesinin kanun yoluna tabi incelemesi de ivedilikle yasanın açık düzenlemesi karşısında kararın tebliğine göre 6100 sayılı HMK.’un 361 ve 7035 sayılı Kanunla değiştirilen geçici 1 inci maddelleri uyarınca iki haftalık temyiz süresi geçmiştir. Bu yönde ek karar doğru olduğundan ek kararın onanması gerekir. Açıklanan gerekçe ile çoğunluğun aksi yöndeki görüşüne katılmamıştır.