Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12403 K.2024/203

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı ...'e ait düğün salonunda 15.06.2005- 29.04.2014 tarihleri arasında müdür sıfatıyla çalıştığını, son ücretinin 2.150,00 TL olduğunu ileri sürerek çalışmalarının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı işveren vekili; davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davalının işyerinde fiilen kendisinin çalıştığını, yoğun iş dönemlerinde ücretini ödeyerek işgücü kiraladığını, bu nedenle davacının sigorta mükellefi olmasının imkanı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere iş ilişkisinin hizmet akdi olarak değerlendirilmesi halinde düğün salonu işyerinin yaz aylarında ve hafta sonu iş yaptığını, dava dilekçesinde belirtilen dönemlerde ve saatlerde tam süreli olarak çalışmasının mümkün olmadığını, sigorta denetmeni tarafından düzenlenen tutanağın tek yanlı ve davacının beyanına göre olduğunu, diğer davalı SGK tarafından düzenlenen idari para cezası aleyhine idare mahkemesinde dava açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı SGK vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğini, hizmetin geçtiği iddia edilen işyerlerinin kanun kapsamına girip girmediğinin tespit edilmesi gerektiğini, bu nedenle davalı Şirket kayıtlarının incelenmesini, davalı işverene hizmet akdi ile bağlı olarak fiilen çalıştığının, çalışmanın niteliğinin somut kanıtlarla ispat edilmesi gerektiğini, kurumun resmi kayıtlarının incelenmesi sadece tanık beyanlarına göre karar verilmemesini, tanık beyanlarının değerlendirilmesi sırasında işyerinde yürütülen işin niteliğini, tanık beyanlarının hayatın olağan akışı ile çelişkili olup olmadığının incelenmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.02.2020 tarihli 2018/481 Esas, 2020/144 Karar sayılı kararı ile davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile

A-Davacının 1010634 sicil numaralı işyerinde 16.04.2006-29.04.2014 tarihleri arasında 23.06.2016 günlü bilirkişi raporunun b sütünündaki cetvelde belirtilen süreler ile asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine,

B-01.01.2013-31.12.2013 dönemi ile ilgili talebin hukuki yarar yokluğu ile reddine,

C-Belirtilen süreler dışındaki talebin ıspatlanamamış olması nedeniyle reddine,

Hükme esas alınan 23.06.2016 günlü bilirkişi raporunun hükme eklenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.05.2022 tarihli 2020/1314 Esas, 2022/1049 Karar sayılı kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Daire kararında; “...Davacının 1010634 sicil numaralı işyerinde 16.04.2006-29.04.2014 tarihleri arasında 23.06.2016 günlü bilirkişi raporunun b sütünündaki cetvelde belirtilen süreler ile asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine,...” denilerek yukarıda açıklanan usul ve esaslar çerçevesinde bir karar tesis edilmemiştir. Ortada hukuki varlık kazanmış bir karar mevcut değildir. Sadece rapora atıfla yetinilerek karar verilmesi, infazda şüphe ve tereddüt yaratacak nitelikte olduğu gibi madde 297’ye aykırı olarak tesis edildiğinden usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. " hususlarına işaret edilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile

A-Davacının 1010638 sicil numaralı iş yerinde 16.04.2006 - 29.04.2014 tarihleri arasında;

2006/04. Ay 15 gün, 2006/05. Ay 30 gün, 2006/06. Ay 30 gün, 2006/07. Ay 30 gün, 2006/08. Ay 30 gün, 2006/09. Ay 30 gün, 2006/10. Ay 30 gün, 2006/11. Ay 30 gün, 2006/12. Ay 30 gün, 2007/01. Ay 30 gün, 2007/02. Ay 30 gün, 2007/03. Ay 30 gün, 2007/4. Ay 30 gün, 2007/05. Ay 30 gün, 2007/06. Ay 30 gün, 2007/07. Ay 30 gün, 2007/08. Ay 30 gün, 2007/09. Ay 30 gün, 2007/10. Ay 30 gün, 2007/11. Ay 30 gün, 2007/12. Ay 30 gün, 2008/01. Ay 30 gün, 2008/02. Ay 30 gün, 2008/03.

Ay 30 gün, 2008/4. Ay 30 gün, 2008/05. Ay 30 gün, 2008/06. Ay 30 gün, 2008/07. Ay 30 gün, 2008/08. Ay 30 gün, 2008/09. Ay 30 gün, 2008/10. Ay 30 gün, 2008/11. Ay 30 gün, 2008/12. Ay 30 gün, 2009/01. Ay 30 gün, 2009/02. Ay 30 gün, 2009/03. Ay 30 gün, 2009/4. Ay 30 gün, 2009/05. Ay 30 gün, 2009/06. Ay 30 gün, 2009/07. Ay 30 gün, 2009/08. Ay 30 gün, 2009/09. Ay 30 gün, 2009/10. Ay 30 gün 2009/11. Ay 30 gün, 2009/12. Ay 30 gün, 2010/01. Ay 30 gün, 2010/02. Ay 30 gün, 2010/03.

Ay 30 gün, 2010/4. Ay 30 gün, 2010/05. Ay 30 gün, 2010/06. Ay 30 gün, 2010/07. Ay 30 gün, 2010/08. Ay 30 gün, 2010/09. Ay 30 gün, 2010/10. Ay 30 gün 2010/11. Ay 30 gün, 2010/12. Ay 30 gün, 2011/01. Ay 30 gün, 2011/02. Ay 30 gün, 2011/03. Ay 30 gün, 2011/4. Ay 30 gün, 2011/05. Ay 30 gün, 2011/06. Ay 30 gün, 2011/07. Ay 30 gün, 2011/08. Ay 30 gün, 2011/09. Ay 30 gün, 2011/10. Ay 30 gün, 2011/11. Ay 30 gün, 2011/12. Ay 30 gün, 2012/01. Ay 30 gün, 2012/02. Ay 30 gün, 2012/03.

Ay 30 gün, 2012/4. Ay 30 gün, 2012/05. Ay 30 gün, 2012/06. Ay 30 gün, 2012/07. Ay 30 gün, 2012/08. Ay 30 gün, 2012/09. Ay 30 gün, 2012/10. Ay 30 gün 2012/11. Ay 30 gün, 2012/12. Ay 30 gün, 2014/01. Ay 30 gün, 2014/02. Ay 30 gün, 2014/03. Ay 30 gün, 2014/04. Ay 29 gün, asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine,

B- 01.01.2013 -31.12.2013 dönemi ile ilgili talebin hukuki yarar yokluğu sebebi ile usulden reddine,

C- Belirtilen süreler dışındaki talebin ispatlanamaması sebebi ile reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde tüm taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik ve yetersiz inceleme ile hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalılar vekili; bozma sonrası ilk duruşmaya yönelik mazeret dilekçelerinin reddedilmesinin savunma haklarını kısıtladığını, davacının davasını ispat edemediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun objektiflikten ve bilimsel olmaktan uzak olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile

2.506 sayılı Kanun'un 79 uncı maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesinin 9 uncu fıkrası

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine,

Fazla alınan temyiz harcının ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,