Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12413 K.2023/11904

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, 7256 sayılı Kanun'dan faydalanma isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 01.04.1995- 01.06.2004 arası Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ve 7256 sayılı Kanun'dan faydalandırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının Bağ-Kur zorunlu tarım sigortalısı olduğunun tespit talebi konusuz kaldığından bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının 1994, 1995, 1997, 1999, 2001, 2003 ve 2004 yıllarına ait borcunu ödemek için 7256 sayılı Kanun'un hükümlerine göre İhya ve yapılandırma hakkından faydalanabilmesine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafından talep edilen yıllardaki prim kesintilerinin nüfus kimlik bilgilerine göre yatırılmadığı, 2926 sayılı Kanun uyarınca kendisine sigorta hizmeti verilmesinin mümkün olmadığı, ilgili yıllarda sigortalı sayıldığı süreden itibaren yasal üç aylık süre içinde kayıt ve tescilini yaptırmadığı,

davacının nüfus kimlik bilgilerine göre yapılan prim tevfikatlarını belgeleyerek başvurması ve ilk prim tevkifatının yapıldığı yılı takip eden sürelerde tarım sigortalılığını kesintisiz olarak devam ettirebilmesi için ilk tevkifatın yapıldığı yılı takip eden sürelerde çiftçilik faaliyetini sürdürmesi gerektiği, kanunda öngörülen şartları taşıyıp taşımadığı hususlarının davacı tarafından ispat edilemeden Kuruma müracaat yaptığı, davacının beyanı üzerine işlem tesis edilemeyeceğinden Kurum tarafından bu doğrultuda işlem yapıldığı, Kurum işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı,

geriye dönük tescil talebinin 2926 sayılı Kanun ile 7 seri numaralı Tebliğ hükümlerine uygun bulunmadığı gerekçeleriyle, Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın 1995-2004 yılları arasında Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve davacının 7256 sayılı Kanun'da öngörülen ihya ve yapılandırma hakkından faydalandırılması talebiyle açıldığı, davacının 7256 sayılı Kanun hükümlerinden faydalanmak üzere 15.12.2020 tarihli dilekçesi ile Kuruma başvurduğu, Kurumca davacının tevkifat listesindeki kesintilerin davacıya ait olup olmadığı tespit edilemediği gerekçesi ile davacının başvurusunun reddedildiği, daha sonra 26.03.2021 tarihinde eldeki davanın açıldığı,

yargılama sırasında davalı Kurumca, davacının 01.04.1995-01.06.2004 tarihleri arası Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tescil edildiği, dolayısıyla bu tarihler arasındaki zorunlu sigortalılık tesciline ilişkin talebin konusuz kaldığı, dolayısıyla davacının Kuruma başvuru tarihi de dikkate alındığında, davacının 7256 sayılı Kanun'da öngörülen ihya ve yapılandırma hakkından faydalandırılması gerektiği;

bu nedenle Yerel Mahkemenin, davacının Bağ-Kur zorunlu tarım sigortalısı olduğunun tespit talebi konusuz kaldığından bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının 1994, 1995, 1997, 1999, 2001, 2003 ve 2004 yıllarına ait borcunu ödemek için 7256 sayılı Kanun'un hükümlerine göre ihya ve yapılandırma hakkından faydalanabilmesine dair kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinden belirttiği sebepleri tekrarlayarak kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile yapılandırma yasasından faydalanma istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde MK 27/1 inci maddesi gereğince ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölü kişi adına hüküm kurulamaz. Yalnız öleni ilgilendiren yani mirasçılara geçmeyen haklara ilişkin davalar tarafın ölümü ile konusuz kalır. Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların malvarlığı haklarını etkileyen davalar tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçıları tarafından veya ölen tarafın mirasçılarına karşı devam edilir.

Eldeki davada, davacı ...'nın yargılama aşamasında, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihinden sonra 01.07.2023 tarihinde vefat ettiğinin ve davacının vefat ettiğinin belirlenmesi üzerine karar ilamının mirasçılara tebliğ edildiğinin anlaşılması karşısında Mahkemece, öncelikle mirasçıların tespiti ile mirasçıların davaya katılımı sağlanmalı, taraf teşkili sağlandıktan sonra karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının, bozma nedenine göre sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,