Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12423 K.2024/931

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...Organize Denizli Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'nin 1168714.20 sıra numaralı işyeri hakkında 07.01.2020 tarihli ve 307.931 sayılı Kurum yazısında belirtilen kişi için aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenmesinin istendiği,

söz konusu belge düzenlenmediğinden 18.000,00 TL borç tahakkuk ettirildiğini ve buna ilişkin olarak düzenlenen yazının müvekkili tarafından 23.01.2020 tarihinde tebliğ alındığını, borç tahakkukuna karşı yasal süresi içerisinde Kuruma itiraz edildiğini, ancak itirazlarının reddedildiğini, Kurumun itirazın reddine ilişkin yazısının müvekkiline 20.03.2020 tarihinde tebliğ edildiğini, ...'un, müvekkili kooperatif bünyesinde Denizli garajında değnekçi olarak çalıştığı iddiası ile müvekkili hakkında davaya konu borcun tahakkuk ettirildiğini, ancak müvekkili kooperatifin Denizli garajında işyerinin veya peronunun bulunmadığını,

bu haliyle kooperatifin kendi bünyesinde Denizli garajında bir kişiyi çalıştırmasının hayatın doğal akışına tamamen aykırı olduğunu, müvekkilinin bu şekilde çalışan bir işçiye ihtiyacı olmadığını, müvekkilinin işveren sıfatının bulunmadığını, ...'un da işçi sıfatının olmadığını belirterek Kurumun 07.01.2020 tarihli ve 951657583-206.99-E.307931 sayılı yazısıyla resen hesaplanan borç tahakkukunun iptaline ve söz konusu borç sebebiyle davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

1.Dahili davalı ... vekili, cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Kurum müfettişinin raporunda dahili davalının kooperatif bünyesinde geçen sigortalılık hizmetlerine ilişkin olarak yapılan tespitin yerinde olduğu, buna bağlı olarak prim borcu tahakkukunda bir hata bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, prim borcu tahakkukuna ilişkin kurum işleminin iptali ve prim borcu sebebiyle Kuruma borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme

Davaların birleştirilmesi ve ayrılmasına ilişkin hükümler, HMK'nın 166 ncı ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, amacı usul ekonomisine hizmet etmek ve aynı konuda çelişkili kararlar verilmesini önlemektir. Anılan Kanun'un 166/1 inci maddesine göre; "Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı Mahkemede birleştirilebilir." Birleştirmenin koşulu olan “bağlantı” da, aynı yasanın 166/4 üncü maddesinde, "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır." olarak tanımlanmıştır.

Eldeki davada, davacı Kooperatif, Kurum müfettişinin düzenlediği 20.11.2019 tarihli durum tespit raporunda, dahili davalının 14.03.2018-12.07.2019 tarihleri arasında davacı kooperatif bünyesinde çalıştığı yönünde tespit yapılması üzerine prim borcu tahakkukuna ilişkin kurum işleminin iptali ve prim borcu sebebiyle Kuruma borçlu olmadığının tespitini istemiştir.

Yapılan incelemede, dahili davalı ... tarafından davacı Kooperatif aleyhine Denizli 6. İş Mahkemesinin 2022/93 Esas sayılı (Denizli 4. İş Mahkemesi 2019/330) dosyasıyla Mayıs 2012 tarihinden 05.08.2019 tarihine kadar çalıştığı iddiasıyla hizmet tespiti davası açıldığı, davanın derdest olduğu anlaşılmaktadır.

Denizli 6. İş Mahkemesinin 2022/93 Esas sayılı dosyası ile bu dosya arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunması, birinde verilecek kararın diğerini de etkileyecek olması ve usul ekonomisi gereğince, davaların birleştirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,