Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12438 K.2023/11630

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ödeme emrinin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili ve katılma yoluyla da davacı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurum tarafından dava dışı ... (yeni unvanı Havacılar) Elek.San. İmal. ve Taah. A.Ş.’nin prim borcu sebebiyle kanuni temsilci olduğu iddia edilen davacı müvekkil hakkında, 9 adet ödeme emri tanzim edilerek gönderildiğini, ödeme emirlerinin 02.10.2018 tarihinde tebliğ ve ıttıla edildiğini, söz konusu ödeme emirlerine itiraz ettiklerini beyan ederek iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile davanın menfi tespit davası mı ödeme emrinin iptali davası mı olduğunun açıklığa kavuşturulması gerektiğini, her iki davanın birlikte görülemeyeceğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, davacının itirazının yerinde olmadığını, davanın yasal süresinde açılıp açılmadığının incelenmesi gerektiğini, yasal süresinde açılmayan davanın reddi gerektiğini, ödeme emrinin iptali davası bakımından davalı Kurum alacağına ilaveten %10 zamla tahsiline, menfi tespit davası bakımından %20 kötü niyetli tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.02.2019 tarihli ve 2018/450 Esas, 2019/55 Karar sayılı kararıyla; ödeme emrine konu prim borçlarının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, Ümraniye SGK Merkezi tarafından düzenlenen ve davacı hakkında başlatılan 20.09.2018 tarih 0012992 kart numaralı 2007/017885, 2007/017886, 2007/017887, 2009/012377, 2011/012453, 2015/019650, 2015/019651, 2015/019652, 2015/019653 takip numaralı ödeme emirlerinin zamanaşımı nedeni ile iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.12.2019 tarihli 2019/994 Esas, 2019/2468 Karar sayılı kararı ile ödeme emrine konu prim borcunun 2001/2, 2002, 2003/6 dönemlerine ilişkin olduğu, davacı hakkında zamanaşımını kesen herhangi bir sebep bulunmadığı ve ödeme emrine konu alacakların zaman aşımına uğradığı halde Kurum tarafından ödeme emri düzenlendiğinin anlaşıldığı belirtilerek davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 17.05.2021 tarihli, 2020/4333 Esas, 2021/6392 Karar sayılı kararında; Mahkemece, eldeki davaya konu ödeme emirlerinden 2007/017885 ve 2015/019650 takip sayılı 2 adet ödeme emrine ilişkin olarak, taraf, sebep ve konusu aynı olan davacı tarafından, ... Anadolu 18.İş Mahkemesinin 2016/176 Esas, 2017/455 Karar sayılı dosyasına kayden açılan ve kesinleşen dava dosyası dikkate alınarak, kesin hüküm nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesinin isabetsiz olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 03.02.2022 tarihli ve 2021/142 Esas, 2022/45 sayılı kararıyla; Davanın HMK 114/1-i maddesi gereğince usulden reddine dair verilen karara karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairenin 16.05.2022 tarihli, 2022/5376 Esas, 2022/7215 Karar sayılı kararıyla; bozma ile Yerel Mahkemenin hükmü tamamen ortadan kalktığından, bir başka anlatımla bozulan karar, sonraki kararın eki niteliğinde olmadığından, bozma sonrası yapılan yargılama neticesinde bozma dışı kalan ödeme emirleri ile ilgili yeniden hüküm kurulması gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurumun 07.04.2023 tarihli yazısında, dava dışı şirket borçlarının 7256 sayılı Yapılandırma Yasası kapsamında peşin ödeme yöntemi ile ödendiği, herhangi bir borcun bulunmadığının bildirilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı belirtilerek karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde, davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu belirtilerek, kararın bu yönüyle bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, Kurum aleyhine yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davanın açılmasına davacının sebebiyet verdiğini, yargılama esnasında dava konusu borcun ödendiğini, tüm yargılama giderlerinden davacının sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci, 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un "Ortak Hükümler" başlıklı 3 üncü maddesinin 13 üncü fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılan yapılandırma sonucu işbu davanın konusu kaldığı anlaşılmakla, anılan Kanun'un 3 üncü maddesinin 13 üncü bendi (ç) alt bendinde düzenlenen; "Bu Kanun hükümlerinden yararlanılmak üzere vazgeçilen davalarda verilen kararlar ile hükmedilen yargılama gideri, avukatlık ücreti ve fer’ileri talep edilmez ve bu alacaklar için icra takibi yapılamaz. Vazgeçme tarihinden önce ödenmiş olan yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri geri alınmaz." düzenlemesi gereği taraflar lehine ya da aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; İlk Derece Mahkemesi kararında, hükmün vekalet ücretine ilişkin 3 ve 4 üncü bentlerinin silinmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,