Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/1267 K.2023/1983

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının uzun süre yurt dışında çalıştığı ve yurda döndüğünde bir fırında market, mahalle ve köylerde ekmek dağıtımında şoför olarak çalıştığı, bu çalışmanın kendisi için yorucu olduğu düşünerek 7 gün sonra işten ayrıldığı, sonrasında davacının emekli olabilmesi için 22.04.2009 tarihinde SGK'ya müracaat ettiği ve 18-20 ay boyunca gerekli araştırma ve incelemeler yapıldığı ve sonrasında 01.05.2009 tarihi itibariyle emekliliğe hak kazandığının bildirildiği ve emekli olduğu,

davacının emekli maaşı almakta iken 3 yıl sonra Ordu SGK İl Müdürlüğü Denetmenliğinden intikal eden rapora göre 16.04.2009-22.04.2009 tarihleri arasında geçen 7 günlük çalışmanın fiili çalışma olmaması sebebiyle aylık bağlama işleminin iptali ile emekli aylığı ödendiği tarihten iptal edildiği tarihe kadar yersiz ödenen 202.887,72 TL'nin geri ödenmesi talep edildiği belirtilerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile kurumun 04.03.2020 tarihli emekliliğin iptali işleminin iptali/kaldırılması ile davacının emekli aylığının 01.05.2009 tarihinden itibaren yeniden bağlanmasına,

ödenmeyen emekli aylıklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine, tahakkuk ettirilen 202.887,72 TL borcun iptali ile borcunun bulunmadığının tespitin talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davalı Kurum denetmenliğince ... adına kayıtlı iş yerindeki sigortalılıkların gerçek ve fiili çalışmaya dayalı olup olmadığının tespiti için inceleme başlatıldığını, denetmence yapılan inceleme sonucunda içlerinde davacının da bulunduğu bir çok sigortalının çalışmasının gerçek ve fiili bir çalışmaya dayalı olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığını, denetmen raporunda ifadesi alınan kişilerden birinin de davacı olduğunu, raporda davacının kendi beyanı ile ...'a ait iş yerinde ... adına çalışmadığını beyan ettiğini belirtilerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı ve dinlenen tanık beyanları, müzekkere cevaplarına göre davacının fiilen çalışmadığı halde ...'a ait fırında 16.04.2009-22.04.2009 tarihleri arasında geçen 7 günlük hizmet bildirimi yapıldığı, bu bakımdan Kurumun sosyal güvenlik denetmeni tarafından şirket ile ilgili yapılan araştırma sonunda tanzim olunan 08.12.2019 tarih 2019/VC/51 sayılı rapor ve bu rapora istinaden yapılan kurum işleminin usul ve yasa hükümlerine uygun olduğu, davacının adı geçen işyerlerinde iptale konu tarihler arasında fiilen ve gerçek anlamda sigortalı olarak çalışmadığı,

davacının sigortalılık ve gerekli prim ödeme gün sayısına sahip olmadığı, bağlama şartlarının ortadan kalkması sebebiyle yaşlılık aylığı iptaline ilişkin Kurum işleminin doğru olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davacının uzun süre yurt dışında çalıştığını ve yurda döndüğünde ise ... ekmek Fırınında market, mahalle ve köylere ekmek dağıtımında şoför olarak çalıştığını, ekmeklerin arabaya konulduktan sonra bazen tek başına ve bazen de işyeri sahibi ile birlikte ... ilçesi ve çevresinde bulunan market mahalle ve köylerde ekmek dağıtımı yaptığını, genelde fırında bulunmadığını, ekmek dağıtım işi bittikten sonra da işverenin fırınla ilgili verdiği diğer işleri yerinde getirdiğini, bunların alacakların toplanması, iade ekmeklerin alınması fırına odun ve kabul getirilmesi,

un maya vb ihtiyaçların temininde görev yaptığını, bu işlerin kendisine ağır geldiğini gören müvekkili bir hafta sonra işinden ayrıldığını, davacının çalışmasının tanık beyanlarıyla açıkça ortaya çıktığını, ancak mahkemece bu çalışmaya dair dinlenen tanık beyanlarının dikkate alınmadığını ve davanın reddine karar verildiğinibelirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "İlk derece mahkemesinin kararının yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, iptal edilen sürede davacının fiilen şoför olarak çalıştığını, ekmekler arabaya konulduktan sonra bazen tek başına ve bazen de işyeri sahibi ile birlikte ... ilçesi ve çevresinde bulunan market, mahalle ve köylerde ekmek dağıtımı yaptığını, genelde fırında bulunmamakla birlikte ekmek dağıtım işi bittikten sonra da işverenin fırınla ilgili verdiği diğer işleri yerine getirdiğini, fırında bulunduğu saatlerde de ekmek pişiren ustaların dinlenme saatleri olduğu için ve kısa süreli çalıştığı için birçok ustayı da tanıma fırsatı bulamadığını, işlerin kendisine ağır gelmesi sebebiyle bir hafta sonra işinden ayrıldığını,

dinlenen tanık beyanlarının da iddialarını desteklediğini, İlk Derece Mahkemesince yeterince inceleme yapılmadığını belirterek hukuka aykırı eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının emeklilik işleminin iptaline dayalı olarak davalı Kurumca yersiz olduğu belirtilen yaşlılık aylığı ödemelerine ilişkin işlemlerin iptali ile bu alacaklar nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunu'nun 86 ve 96 ıncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, özellikle davacının Kurum denetmenine verdiği ifade ile Mahkemeye verdiği ifadelerin çelişkili olduğu, işyerinde sigortalı çalışmasının geçerli olduğu anlaşılan bordro tanığı ...'ın Kurum denetmenine verdiği ifadesinde davacıyı tanımadığını bildirmesi, Mahkemedeki beyanlarının ise çalışma konusunda net ifadeler içermediği,

bu nedenle Kurum kontrol memurlarınca düzenlenen raporun aksinin ispatlanamadığı anlaşılmakla, dinlenen diğer taraf ve kamu tanıklarının tutarlı beyanlarının ve dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...