Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12920 K.2023/13091

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali, Tarım Bağ-Kur sigortalılık tespiti ile yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, aksine kurumun işleminin iptali ile davacının 01.02.2002 - 24.01.2018 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak çalıştığının tespiti ile davacıya 01.02.2018 tarihli dilekçesine istinaden yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Bağ-Kur tescilinin başlatılması için kuruma ilk olarak 14.04.2011 tarihinde başvurması nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un geçici 8 nci maddesi gereğince süresi içinde başvuru yapılmadığından Bağ-Kur tescilinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.01.2019 tarihli ve 2018/116-2019/17 sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.02.2021 tarihli ve 2019/1297-2021/288 sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "...Mahkemece her ne kadar kesintisiz çalışma yönünden araştırma yapılmış ise de, yukarıda yapılan açıklama çerçevesinde dava konusu irdelendiğinde, 15.01.2002 (müstahsil makbuzu) tarihinden sonra mahkemece kabul edilen 24.01.2018 tarihine kadar ki sürenin makul süreyi aşan bir kesinti olduğu belirgin olduğundan, bu süre zarfında davacının iradi prim ödemesi, tescil talebi veya tevkifatının bulunup bulunmadığı araştırılıp sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. ..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuş. Bozma ilamı kapsamında davacının iradi prim ödemesi, tescil talebi veya tevkifatının bulunup bulunmadığı hususunda araştırma yapılmıştır.

İş bu kapsamda 31.05.2023 tarihli Kurum cevabı ve ekindeki belgelerde davacının 2002-2018 arası da prim ödemeleri olduğu görülmekle, davacının 01.02.2002-24.01.2018 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur'lu olduğunun tespitine karar verilmiş. İş bu kapsamda aylık bağlanma koşullarının da oluşması nedeni ile tahsis talebini takip eden 01.02.2018 tarihi itibari ile aylık bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. " gerekçesiyle,

"Davanın kabulü ile, 1-Davacının 01.02.2002-24.01.2018 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur'lu olduğunun tespitine, aksi Kurum işleminin iptaline, davacının tahsis talebini takip eden 01.02.2018 tarihi itibari ile aylık bağlanması gerektiğinin tespitine,..." dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, Kurum işleminin yerinde olduğunu, aleyhe yargılama gideri olmaması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur tespiti ile davacıya yaşlılık aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2926 sayılı Kanun'un 2, 5 ve 9 ncu maddeleri, 1479 sayılı Kanun'un 35 nci maddesi.

3. Değerlendirme 1.İlk Derece Mahkemesince uyulan bozma ilamında, 15.01.2002-24.01.2018 tarihleri arası yönünden makul süreyi aşan durum söz konusu olduğundan, bu süre zarfında iradi prim ödemesi, tescil talebi veya tevkifatın bulunup bulunmadığının araştırılması belirtilmiş olup, davacının 2002-2018 yılları arasında prim ödemeleri bulunduğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmiş ise de 15.02.2002-16.05.2011 tarihleri arasında iradi prim ödemesi, tescil talebi veya tevkifat bulunmadığından yanılgılı değerlendirmeye dayalı hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

2. 15.01.2002 tarihli müstahsil makbuzuna göre davalı Kurum tarafından tescili yapılan davacının 15.01.2002 tarihi sonrası ilk olarak 6111 sayılı Kanun kapsamında 16.05.2011 den itibaren prim ödemelerinin başladığı belirgin olduğundan ancak bu tarihten itibaren yapılan prim ödemelerinin ödeme tarihinden ileri doğru karşıladığı sürenin 1479 sayılı Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu tarih öncesi sigortalılık şartlarının oluşmadığı gözetilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR