Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/12938 K.2023/13176

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigorta başlangıcının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece ilk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının dava dışı ... işyerinde 01/05/1982 tarihinde çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.05.1982 tarihi olarak tespiti ile bu süreler içinde yatırılmayan primlerin yatırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde davanın hakdüşürücü süre geçtikten sonra açıldığını; kurum kayıtlarına göre, davacının ilk kez 2010 yılının 10. ayında sigortalı olarak çalışmaya başladığı, çalıştığı günlerin düzenli olarak kuruma bildirildiğinin görüldüğünü, davanın reddi gereğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.06.2021 tarihli ve 2019/450 Esas2021/190 Karar sayılı sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının sigortalılık başlangıç süresinin, 18 yaşını doldurduğu 10.05.1982 tarihinde başlaması ve 18 yaşın altındaki hizmetinin sadece prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi kaydıyla davacının dava dışı işveren ...'ya ait 20842 iş yeri sicil numaralı iş yerinde hizmet akdine dayalı olarak 01.05.1982 tarihinde 1 gün süreyle çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi kararının süresi içerisinde davalı Kurum vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.Birinci Bozma Kararı 1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 04.07.2019 tarihli ve 2018/5819 E.2019/5920 K. sayılı ilamında, "...

İşyerinden davacı adına verilen işe giriş bildirgesinde işe giriş tarihinin 01.05.1982 tarihi olarak belirtilmesi, bu durumda; davacının işyerinin kanun kapsamından çıktıktan sonra işyerinde çalışıyor olma durumu sözkonusu olduğundan ve işyerinin Kanun kapsamından çıktığı tarih olan 30.11.1981 tarihinden sonra işe giriş bildirgesinin Kuruma ulaşmış olması karşısında;tescil edilmeyen işyerinde davacının çalışıyor olması ve işyerinin faaliyetinin sona erdiği tarihten sonra işe giriş bildirgesinin Kuruma ulaşması hususları;

işyeri tesciline ilişkin işyeri bildirgesi ve işyeri terkinine ilişkin bilgi ve belgeler de Kurumdan istenilmek suretiyle işyeri kanun kapsam tarihlerinde hata olup olmadığı araştırılmalı, komşu işyeri tanıkları belirlenip kimlerle ve ne şekilde çalıştığına dair beyanları alınıp belirtilen tanıklar dinlenerek sonucuna göre karar verilmelidir.,..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

2.B. İkinci Bozma Kararı 1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 27.05.2021 tarihli ve 2020/8 E. 2021/158 K. sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının Kurumun 20842 sicil numaralı dosyasında işlem gören dava dışı işveren ...'ya ait iş yerinde sigortalılık başlangıcının 18 yaşını doldurduğu 10.05.1982 tarihinde başlaması ve 18 yaşın altındaki hizmetlerin sadece prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi kaydıyla 01.05.1982 tarihinde 1 gün süre ile hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, karar verilmiş karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 24.03.2022 tarihli ve 2022/2823 E. 2022/4266 K. sayılı ilamında,"...Somut olayda, dava dışı bulgur fabrikası olan işyerinin 10.05.1980-30.11.1982 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, ihtilaf konusu işe giriş bildirgesinde işe başlama tarihi olarak belirtilen 01.05.1982 tarihinde, işe giriş bildirgesinin düzenlendiği 20.842.25 s.s. no lu ... ünvanlı işyerinin Kanun kapsamında veya Kanun kapsamına alınabilecek şekilde faal olup olmadığının net olarak tespit edilmediği ve buna göre davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır.

Hizmet akdinin oluşabilmesi için işyerinin varlığı öncelikli koşul olduğundan yapılması gereken iş, işe giriş bildirgesinde adı geçen ... ünvanlı işyerinin ihtilaf konusu dönemde faal ve kapsama alınabilecek nitelikte olup olmadığına yönelik olarak işe giriş bildirgesi üzerinde yer alan adreste tescilli tapu kaydı veya bulunması halinde kira kontratı, elektrik, su abonelik kaydı, işyerine ait çalışma izni ve ruhsatı ilgili birimlerden getirtilmeli, yine ilgili Esnaf Odası, Belediye ve zabıta aracılığıyla bulgur fabrikası işyerinin hangi tarihlerde faal olduğu, dava dışı işyeri sahibi ...’nın bu işyerindeki faaliyeti üzerinden çalışma kaydı olup olmadığı yöntemince araştırılıp tespit edilmelidir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "....Şahinbey İlçe Emniyet Müdürlüğünün 28.12.2022 tarihli cevabi yazısında belirtilen adreste ...'ya ait işyerinin bulunmadığı, işyerine ait ada ve parsel bilgilerini belirtilen adres ve çevresinde bilinmediğinin bildirildiği,

Şehitkamil Belediye Başkanlığının 04.07.2023 tarihli cevabi yazısında ... ünvanlı işyeri adına düzenlenmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığının bildirildiği anlaşılmakla, her ne kadar davacı adına, dava dışı ... isimli iş yerinden kuruma işe giriş bildirgesi verilmişse de, dava dışı ... isimli iş yeri adına iş yeri açma ruhsatı bulunmaması, kolluk tarafından yapılan araştırmada iş yerinin faal olmadığının, belirtilen adreste başkaca bir iş yeri bulunduğunun tespit edilmesi, yine ...

Vergi Dairesi tarafından verilen cevabi yazıda, ... isimli iş yerinin 20.05.1981 tarihinde faaliyetini sonlandırdığının bildirilmesi, davacının faal olmayan bir iş yerinde çalışması iddialarının kabulünün hayatın olağan akışına aykırı bulunması, Şehitkamil Belediye Başkanlığı tarafından ... ünvanlı işyeri adına düzenlenmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığının bildirilmesi, kolluğa birden fazla kez yazılan müzekkerelere verilen cevaplarda, uyuşmazlık konusu dönemde davacının çalışma iddialarını bilebilecek kimsenin olmadığının bildirilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının çalışma iddialarının somutlaştırılamadığı,

.." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili davanın kabulünün gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 6 'ıncı, 9 uncu, 60 ıncı maddenin (G) bendi,79 uncu,108 inci, maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,