Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13001 K.2023/12839

Taraflar arasındaki sigortalılık başlangıcı ve aylığa hak kazandığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı ve davalı Kurum tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurumda işe başlangıç tarihi olarak 01.10.1990 olarak tespitine, işe başlangıç tarihi tespit sonucu müvekkilinin yaşlılık aylığı hak ettiği tarihten başlamak üzere yaşlılık aylığına bağlanmasına ve geçmiş tarih itibariyle alacakların toplu ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; Kurum kayıtları incelendiğinde söz konusu işyerinde 01.10.1990 tarihli hizmetine rastlanılmadığını, davacının taleplerinin prim gününün eksik olması ve yaşının eksik olması nedeniyle reddedildiğini, Kurumlarının mevzuata uygun resmi belgelerle, resmi Kurum kayıtlarına dayanak işlem yapıldığını, resmi Kurum kayıtlarının doğruluğunun esas olduğunu, karine niteliğinde olduğunu, yapılan işlemde hukuka aykırılığın olmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulü ile;1-Davacı ...'in ... sicil numaralı ...'a ait su motoru ve motosiklet tamirhanesi işyerinde en azından 01.10.1990 tarihinde hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle (1) gün fiilen çalıştığı bu nedenle davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 01.10.1990 tarihi olduğunun tespitine, 2-Şartları oluşmadığından davacı tarafın yaşlılık aylığı bağlanması ve geçmiş tarih itibariyle alacakların toplu ödenmesi talebinin reddine" dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı ve davalı kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yaşlılık aylığının, kişinin yaşı gereği ödenmesi gerekip gerekmediği durumunu esas alan bir hak olduğu, dava tarihinin sadece 1 günlük hizmet tespiti için esas alınması gerektiği, müvekkilinin, davalı kuruma yaşlılık aylığının başlatılması amacıyla başvuru yaptığı, kurumca sigorta başlangıç tarihinin 07.02.1998 olduğu ve eksik prim günü ve yaş olması gerekçesiyle talebin kabul edilmediği, müvekkilinin işe giriş tarihinin 01.10.1990 olduğunu belirtmesine ve buna ilişkin ek evrakları Kuruma ibraz etmiş olmasına rağmen talebinin reddedildiği,

yaşlılık aylığı talebinin reddi dolayısıyla açılan ve tespiti istenen tarihe ilişkin haklılıklarının ispat olunduğu, davada yaşlılık aylığı hükmünün ret kapsamına alınmasının ve ayrı bir hüküm gibi değerlendirilerek aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı ve hukuka aykırı olduğu, istemin reddinin hukuki karşılığı olmadığı gerekçeleriyle, Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde.

Kurum kayıtları incelendiğinde davacının davalı işyerinde 01.10.1990 tarihli hizmetine rastlanamadığı, yalnızca işe giriş bildirgesinin verilmesinin sigortalılık başlangıcının tespiti için yeterli olmadığı, Mahkemece orada fiili olarak çalışıp çalışmadığı yönünde hizmet tespiti incelemesi yapılması gerektiği, tanıkların yaklaşık 30 yıl öncesini hatırlayabilmelerinin ve gün ay olarak beyanda bulunmalarının da hayatın olağan akışına aykırı olduğu, o tarihte adı geçen iş yerinin fiilen mevcut olup olmadığı ve hizmet verip vermediği hususunun da çelişkili olduğu, hazırlanan bilirkişi raporunun hatalı olduğu,

yerel mahkemece zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının dikkate alınmadığı, Kurum açısından hizmet tespitinin yapılabilmesi için hukuki şartların mevcut olmadığı, hizmet tespitinin yapılmasının Kurum zararına sebep olduğu gerekçeleriyle, Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum tarafından düzenlenen 16.10.1990 tarihli denetim tutanağında, ...'a ait ... sayılı işyerinde yapılan kontrol sırasında, davacı ...'in 01.10.1990 tarihinde itibaren çalıştığına dair tespite yer verildiği; denetim tutanağının, davacının iddiasının ve tanıkların beyanlarının birbirleriyle birebir örtüştüğü, toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı işyerinde 01.10.1990 tarihinde sigortalı olarak çalışmaya başladığı,

çalışılan tarih göz önüne alındığında işe giriş bildirgesinin en azından 1 günlük çalışmayı gösterir nitelikte olduğunun kabulü gerektiği, davacı tarafın yaşlılık aylığı bağlanması ve geçmiş tarih itibariyle alacakların toplu ödenmesi talebi yönünden ise; her davanın açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirilmesi gerektiği, davanın açıldığı tarih itibariyle davacının yaşlılık aylığına hak kazanmadığının tespit edildiği, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri yönünden kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, istinaf kanun yoluna başvuru sebepleri ile aynı doğrultudaki gerekçelerle kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortalılık başlangıç tespiti ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79, 108 ve Geçici 81 inci maddeleri ilgili hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı kurum tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple ;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,