Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13040 K.2024/399

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı asıl tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl dava dilekçesinde; davacının mecburi tarım sigortalılık süresinin 1992 yılından 2008 yılına kadar iptal edildiğini, sigorta başlangıç tarihi 01.04.1992 yılı iken davacıya herhangi bir bildirim yapmaksızın 01.04.1992 ile 01.07.2008 tarihleri arasındaki sürelerin iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek Kurum işleminin iptali ile davacının Kurum tarafından iptal edilen tarım Bağ Kur sürelerinin sigortalılığa dahil edilerek, sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1992 tarihi olarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Başkanlığı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.03.2021 tarihli 2016/87 Esas 2021/246 Karar sayılı kararıyla; “davanın kısmen kabulüne, davacının 01.04.1992-01.05.1992 ve 01.07.1992-01.07.2008 tarihleri arasında kesintisiz 2926 sayılı Kanun kapsamında davalı Kurum tarafından zorunlu sigortalı olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline, davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 16.11.2021 tarihli 2021/2307 Esas -2021/2875 Karar sayılı kararıyla; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece, "Davacının 16.03.1992 tarihinde Kuruma intikal eden bildirge ile 01.04.1992 tarihinden itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında tescil edildiği, ziraat odası kaydının 01.04.1992 tarihinden devam ettiği, 27.06.2008 ve 27.04.2011 tarihlerinde yapılandırma başvurusunda bulunarak prim borçlarını ödediği, 03.02.1992-30.06.1992 ve 17.05.2008-01.07.2008 tarihleri arasında 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı bulunduğu, davacının 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığının 22.10.2012 tarihli hizmet cetvelinde, 01.04.1992- 28.02.2011 (53 üncü madde) ve 16.09.2011-devam şeklinde göründüğü halde, Kurum tarafından daha sonra,

Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği tarih ile 506 sayılı Kanun kapsamındaki çalışmasının çakışmasından dolayı, 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının 01.08.2008 tarihinden başlatılması yönünde işlem tesis edildiği, davacı adına prim tevkifatının dosya kapsamında bulunmadığı, ilk prim ödemesinin 30.06.2008 tarihinde yapıldığının görüldüğü, Mahkemece davaya konu edilen dönemde davacının tarımsal faaliyetinin devam edip etmediği hususunda bir kısım araştırmaların yapıldığı anlaşılmaktadır.

Eldeki dosyada, 03.02.1992-30.06.1992 tarihleri arası 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığın varlığı karşısında, davacının 01.04.1992 tarihli 2926 sayılı Kanun kapsamındaki tescili geçersiz sayılacağından ve yeniden sigortalılık için, prim tevkifatı, ürün teslimi,prim ödemesi aranacağından sigortalılığın bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği; 2926 sayılı Kanun kapsamındaki tescil tarihi ile çakışan 03.02.1992-30.06.1992 tarihleri arası 506 sayılı Kanun kapsamındaki çalışmanın fiili olmadığı gerekçesiyle geçersizliği iddia edilmediği ve iptali söz konusu olmadığı sürece, çakışan sigortalılık durumuna göre ihtilafın giderileceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi usul ve Kanunya aykırı olup bozma nedenidir. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 03.02.1992-30.06.1992 tarihleri arası 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olması nedeniyle, davacının 01.04.1992 tarihli 2926 sayılı Kanun kapsamındaki tescilinin davalı Kurumca geçersiz sayılmasına ilişkin işlemleri ile yeniden sigortalılık için, 01.07.1992-01.07.2008 tarihleri arasında prim tevkifatı, ürün teslimi, prim ödemesi bulunmadığından 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığının sona erdiği 01.07.2008 tarihini takip eden 01.08.2008 tarihinden başlamak kaydıyla Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmesine ilişkin davalı Kurum işlemlerinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı asıl temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı asıl, geçimini tarımsal faaliyeti ile sağladığını, ancak ürün teslimine ilişkin elinde belge bulunmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti, aksine Kurum işlemlerinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanunun sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle ; Davacı asılın yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,