Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13186 K.2023/13379

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait iş yerinde 17.04.2006 tarihinden 01.12.2008 tarihine kadar aralıksız işçi olarak çalıştığı, ton başına ücret aldığı iddiasıyla 17.04.2006 - 01.12.2008 tarihleri arasında hizmet akdine tabi çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalıştığını iddia ettiği iş yerine herhangi bir girişi ve çalışmasının bulunmadığı, tespiti istediği süreler içerisinde Kurum kayıtlarında herhangi bir çalışmasının bulunmadığı, 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği, kamu düzenine ilişkin davada re'sen araştırma yapılması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... aşamalarda özetle; 29.09.2005 tarihinde ...Nakliyat Komisyonculuğu adında bir işyeri açtığı, 8 ay faaliyette bulunduğu, zarar ettiği için 12.06.2006 tarihinde iş yerini kapattığı, davacıyı tanımadığı, iş yerinde başkada çalışanın bulunmadığı, tek başına işlerini yürüttüğü, komisyonculuk yaptığı, fabrikalara komisyon karşılığında araç gönderdiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Nakliyat Turizm ve Sanayi Ticaret A.Ş. vekili aşamalarda özetle; davanın yerinde olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.MAHKEME KARARI

... 3. İş Mahkemesi tarafından 26.05.2015 tarihli ve 2009/791 Esas, 2015/294 Karar sayılı karar ile davacının davalılara ait iş yerlerinde 15.05.2007 - 01.12.2008 tarihleri arasında çalışıldığının tespitini talep ettiği, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamında davacının talep edilen tarihler arasında dahili davalı ... Nak. Tur. San. Tic. A.Ş.'de çalıştığının tereddütte yer vermiyecek şekilde açıklığa kavuştuğu, ancak davalı ...'in işveren olmadığı gerekçesiyle davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, dahili davalı ve SGK aleyhine açılan davanın kabulü ile davacının dahili davalı Serbest Nakliyet Tur. San. Tic. A.Ş. isimli ...sicil nolu iş yerinde 15.05.2007 - 01.12.2008 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. ... 3. İş Mahkemesinin 26.05.2015 tarihli ve 2009/791 Esas, 2015/294 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... Nakliyat Turizm ve Sanayi Ticaret AŞ vekili ile davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Yargıtay 21. Hukuk (kapatılan) Dairesi tarafından 16.05.2017 tarihli ve 2016/1775 Esas, 2017/4057 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Mahkeme kararı bozulmuştur:

"...Somut olayda, davacının serbest piyasa hamalı mı yoksa işyerinde devamlı çalışan hamal mı olduğu açıklığa kavuşturulmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen karar hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; davacının yaptığı işin hamallık olduğu anlaşılmakla birlikte, piyasa hamalının sigortalı olamayacağı açık olup, davalıya ait işyerinde işlerin iş yerine bağlı sürekli hamallarla mı yoksa piyasa hamallarıyla mı yapıldığı hususunun, her gün hamala ihtiyaç olup olmadığı davacıya her gün iş verilip verilmediği, ödenen ücretlerin miktarı ve nasıl ödendiği (günlük, haftalık, aylık) hususlarını belirleyerek ve Belediye ve zabıta aracılığıyla, aynı işi yapan komşu iş yerlerinin işveren ve çalışanları tespit edilip ifadelerine başvurularak,

gerektiğinde nizalı döneme ait sevk irsaliyelerini getirterek davalı şirket ile fatura kesmek suretiyle çalışan kamyoncular dinlenerek, ayrıca işin süreklilik arz edip etmediği hususunda mahallinde keşif yapmak suretiyle işyeri kapsam ve kapasitesi belirlenerek alanında uzman bir bilirkişiden alınacak rapor ile sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara aykırı biçimde, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..."

B. Mahkemece Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının yaptığı işin hamallık olduğu anlaşılmakla birlikte, piyasa hamalının sigortalı olamayacağı açık olup, davalıya ait iş yerinde işlerin iş yerine bağlı sürekli hamallarla mı yoksa piyasa hamallarıyla mı yapıldığı hususunun, her gün hamala ihtiyaç olup olmadığı davacıya her gün iş verilip verilmediği,

ödenen ücretlerin miktarı ve nasıl ödendiği (günlük, haftalık, aylık) hususlarını araştırılmasında tanık anlatımlarında da özellikle ... isimli tanığın beyanında davacının "benim bildiğim kadarıyla davacı piyasa hamalı konumundadır, bir işyerine bağlı olarak çalışmaz, davacı gibi çalışan pek çok hamalda aynı onun gibi piyasa hamalıdır, benim bildiğim hamal olup sigortalı olarak bir yere bağlı olarak çalışan yoktur, hamallar serbest çalışır, iş olduğunda gelirler, her gün düzenli olarak bir işyerine gelmek gibi bir durumları söz konusu değildir" dediği aynı mahiyette diğer tanık Mehmet Vatantaş'ın beyanında "ben davacıyı tanımıyorum,

kompile nakliyeciler sitesi dernek başkanıyım, 1998 yılından bu yana halen aynı görevdeyim, davacıyı ben şahsen tanımıyorum, bizim piyasamızda hamal olupta daimi bir şirkete bağlı çalışanlar yoktur, ihtiyaç olunca temin edilir" denilmekle aynı mahiyette oluşa ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere uygun anlatımda bulunduğu, bu bağlamda yaptırılan gerekli araştırmalar sonucu dosya kapsamındaki ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Denetim Şube Müdürlüğü'nün 07.03.2022 tarihli cevabi yazısı içeriği ve 28.10.2020 tarihli zabıta araştırma tutanağı içeriği, 04.11.2020 tarihli kolluk araştırma tutanağı ve dosyaya sunulan 23.12.2019 havale tarihli taşıma irsaliyelerinin tetkikinde tanık şoför ...'in beyanları ile örtüşür mahiyet arz eden içeriklerinin beyanlar ile aynı doğrultuda olduğu tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiği;

davacının davalılara ait iş yerlerinde 15.05.2007 - 01.12.2008 tarihleri arasında çalışıldığının tespitinin talep ettiği, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamında davacının talep edilen tarihler arasında davacının piyasa hamalı olarak çalıştığının sübut bulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemenin Nakliyeciler Dernek başkanı ... ve tanık ...'in beyanlarına itibar ederek davacının piyasa hamalı olduğuna kanaat getirdiği ancak ...'ın Nakliyeciler Dernek Başkanı, diğer tanık ... ise davalılardan ...'in akrabası olduğu, iki tanığın da tarafsız beyanda bulunmasının imkansız olduğu; önceden dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamında davanın ispat edildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, davacının 17.04.2006 - 01.12.2008 tarihleri arasında davalılar nezdinde hizmet akdine tabi çalıştığının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79 ve 5510 saylı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86 ncı maddeleri ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,