Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13221 K.2023/12747

Taraflar arasında rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili ile davalı ... Tur...Ltd.Şti vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.01.2011 tarihinde meydana gelen trafik iş kazası sonucu vefat eden Kurum sigortalısının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirin ve cenaze masrafından şimdilik 5.006,48 TL'sinin bağlanan gelirlerin onay, masrafların sarf ve ödemelerin tediye tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi yargılama gideri ve vekâlet ücreti ile birlikte davalılardan (davalı ... yönünden 5510 sayılı Kanun'un 21/4 maddesi gereği bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, sigorta şirketi açısından poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsilini dava talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Nak. Tic. San. A.Ş. ve ... vekili dilekçesinde özetle; kusurlarının bulunmadığını, Ceyhan Ağır Ceza Mahkemesi dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... A.Ş .vekili özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... Trz...Ltd. Şti. cevap dilekçesi vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 31.12.2015 tarihli ve 2013/346 - 2015/808 sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ve davalılar ... ve ... Nak. Tic. San. A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; yeniden kusur raporu alınması ile birlikte " ...davalı ... Nak. Tic. San. A.Ş.’nin kazaya karışan davalı ...’in kullandığı çekicinin işleteni olup, şayet kusur 3 üncü kişi olarak kusurunun bulunması durumunda sorumluluğunun söz konusu olabileceği, kusurunun bulunmaması halinde ise işleten olarak sorumluluğuna gidilemeyeceği, bu hususların ve davalı işveren davalı ... Tur. Taş. Teks. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd.

Şti. yönünden iş güvenliği ilkeleri çerçevesinde ksuru durumu irdelenip değerlendirilmesi üzere yeniden olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden iş güvenliği mevzuatına göre hangi önlemlerin alınması gerekeceği, buna göre davada kusurlu olan tarafların kusur oran ve durumlarını ayrıştırarak, oluşa uygun nitelikte kusur raporu alınmalı ve devamında somut olayda 3 üncü kişi konumunda olan davalıların kusur durumlarına göre 5510 sayılı Kanun'un 21/1-4 maddesi kapsamında teselsül sorumluluğu belirlenmeli, elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...davalı nezdinde çalışan kurum sigortalısının 19.01.2011 tarihinde çalıştığı iş yerinde davalı işçi ...'in sevk ve idaresindeki araç ile kurum sigortalısı ...'a çarpması sonucu kazaya maruz kaldığı; ... tarafından hazırlanan raporda meydana gelen kazanın iş kazası olduğu, müteveffa sigortalının tali kusurlu olduğunun bildirildiği,

Mahkememizce Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda alınan 2 kişilik iş güvenliği uzmanı, 1 trafik bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 02.11.2020 tarihli ve 02.03.2022 tarihli raporların içeriğine göre davalı ...’in %65 (yüzdealtmışbeş) oranında, müteveffa işçi ...’ın %20 (yüzdeyirmi) oranında, ... plakalı çekici ve ... plakalı yarı römorkun işleteni ve ...’in işvereni ... Nak. Tic. San.

A.Ş.’nin %10 (yüzdeon) oranında ve 01 ve 808 plakalı otobüsün işleteni ve ...’ın işvereni ... Tur. Taş. Teks. Gıda İnş. An. Tic. Ltd.

Şti.’nin %5 (yüzdebeş) oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen kusur durumunun tespitine ilişkin raporların kapsamlı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu gibi dosya kapsamına, delil durumuna ve somut olayın meydana geliş şekline de uygun olduğu ve söz konusu kazaya ilişkin kovuşturma aşamasında Ceyhan Ağır Ceza Mahkemesi tarafından alınan raporlar ile olayların oluşu ve değerlendirilmesinin birbirine uygun olduğunun görüldüğü bundan dolayı mahkememizce yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasına gerek duyulmadığı,

bu bağlamda 19.01.2011 tarihinde meydana gelen iş kazasında davalı ...’in %65 (yüzdealtmışbeş) oranında, ... plakalı çekici ve ... plakalı yarı römorkun işleteni ve ...’in işvereni ... Nak. Tic. San. A.Ş.’nin %10 (yüzdeon) oranında ve 01 ve 808 plakalı otobüsün işleteni ve ...’ın işvereni ... Tur. Taş. Teks. Gıda İnş. An. Tic. Ltd.

Şti.’nin %5 (yüzdebeş) oranında kusurlu oldukları, davacı kurum tarafından sigortalıya yapılan ödemelerden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının kabulü ile Yargıtay bozma ilamı kapsamında alacak hesabı için bilirkişiden alınan 14.12.2022 tarihli usul ve yasaya uygun rapor hükme esas alınarak, sigortalının hak sahiplerinin gerçek zarar tavan miktarlarının 440,231,35 TL olduğu,

Hesaplanan gerçek zarar tavan miktarının, kurum tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerin fazla olması sebebiyle davacının rücu edebileceği miktarın bağlanan gelirler dikkate alınarak hesaplanması gerektiği, davacının rücu edebileceği peşin sermaye değerinin 19.894,76 TL olduğu, davacının rücu edebileceği cenaze giderinin 262,40 TL olduğu anlaşılmış, ancak Mahkememizce taleple bağlı kalınarak ve davalı ...

Genel Sigorta A.Ş yönünden davacı kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek 18.897,33 TL gelirin bağlanmasının onay tarihi olan 21.05.2011 tarihinden itibaren (davalı ... A.Ş'nin dava tarihinden itibaren) yasal faiz işletilmesine, 246,00 TL cenaze giderinin ödeme tarihi olan 07.03.2011'den itibaren (davalı ...

A.Ş'nin dava tarihinden itibaren) yasal faiz işletilmesine, söz konusu kurum tarafından yapılan ödemelerin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. "gerekçesiyle

"Davanın kabulü ile; 1-Davacı kurumun bağlamış olduğu gelirin ilk peşin değerinden kaynaklı 18.651,33 TL'nin gelir bağlama onay tarihi olan 21.05.2011 tarihinden (davalı ... A.Ş'nin dava tarihinden itibaren) işleyecek ve hesaplanacak olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Cenaze giderlerinden kaynaklı 246,00 TL'nin ödeme tarihi olan 07.03.2011 tarihinden ( davalı ... A.Ş'nin dava tarihinden itibaren) işleyecek ve hesaplanacak olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ile davalı ... Tur...Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili; sigortalının kusurunun bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Tur...Ltd. Şti. vekili; işveren olmadıklarını, olayda kasıtlarının ve ağır ihmallerinin bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK Geçici 3/2 nci maddesi delaletiyle uygulama imkanı bulan 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 1086 sayılı HUMK’nun 427 ilâ 444 ncü maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi. 3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... Tur...Ltd.Şti. vekilinin tüm, davacı Kurum vekilinin ise aşağıdaki bent dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalılardan ... Tur...Ltd.Şti.'nin sigortalının işvereni olması nedeniyle teselsüle dayalı sorumluluğunun, bozma ilamında belirtildiği üzere 5510 sayılı Kanun'un 21/1-4 maddeleri kapsamında (49.736,89x0,05+49.736,89/2x0,75) 21.138,17 TL olduğunun gözetilmemesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... Tur...Ltd.Şti vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının 7 nci sayfasındaki "Mahkememizce bozma ilamına uyulmakla," ibaresi ile başlayan paragrafındaki "davacının rücu edebileceği peşin sermaye değerinin 19.894,76 TL olduğu" ibaresinin silinerek yerine, "davacının rücu edebileceği peşin sermaye değerinin davalı ... Tur...Ltd. Şti. yönünden 21.138,17 TL diğer davalılar yönünden 19.894,76 TL olduğu "ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,