Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13348 K.2023/13447

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili ve davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 1986 yılından bu yana halen ikamet ettiği yer olan Denizli ili Kale ilçesi Adamharmanı Mahallesinde tarım ile iştigal ettiğini, hayvan yetiştiriciliğinin yanı sıra tütün, buğday, nohut gibi tarım ürünleri yetiştirdiğini, tarım işini kendi adına kayıtlı Denizli ili Tavas İlçesi ...

Mahallesi 2728, 2755 ve 1742 parsellerde kayıtlı taşınmazlarda, ayrıca icar yoluyla edindiği taşınmazlarda gerçekleştirdiğini, davacının yetiştirdiği ürünlerini ...'e ve ... Tütün İhr. San. Tic.

A.Ş.’ye verdiğini, teslim edilen tütünden dolayı kesinti yapıldığını öğrendiğini, davacının 1997-2004 yılları arasında tütün üretiminde bulunduğu gibi küçük ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliği de yaptığını ileri sürerek, aksi Kurum işleminin iptali ile davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında 1997 tarihinde başlayıp halen devam eden tarımsal faaliyeti nedeniyle zorunlu tarım sigortalılığının aralıksız olarak sürdüğünün tespitine karar verilmesini istemiş.

13.09.2022 tarihli beyan dilekçesi ile davacının 12.05.1998 - 30.05.1999 ve 01.01.2000 - 14.01.2016 tarihleri arasındaki sigortalılığının tespitini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının, 1998 yılında ve 2000 - 2005 yılları arasında ... Holding A.Ş.'ye devredilen ...'e, 1999 yılında ... Tütün İhr. San. Tic.

A.Ş.'ye, 2018, 2020 ve 2021 yıllarında Alliance One Tütün A.Ş.'ye ürün teslimatının bulunduğu, söz konusu teslimattan, davalı Kuruma intikal ettirildiği saptanan Mayıs 1995 ayına ait prim tevkifatının yanı sıra, 2004 ve 2005 yılları ile 2018 yılına ait prim tevkifatının bulunduğu, Yargıtay içtihadlarına göre ilk prim tevkifatını izleyen yıllarda prim tevkifatının veya ürün teslimatının yapılmış olmasının sigortalılığın tescili için tek başına yeterli olduğu,

davacının dava konusu dönemde yapılan ürün teslimatına ve prim tevkifatına istinaden, ilk prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen ayın başından son ürün teslimatının ve prim tevkifatının yapıldığı yılın sonuna kadar geçen 01.06.1999 - 31.12.2005 tarihleri arasında sigortalı olarak kabulünün gerektiği, diğer taraftan, dava konusu 12.05.1998 - 31.05.1999 tarihleri arası dönem yönünden, davacının 1998 yılında ürün teslimatı bulunmakla birlikte,

söz konusu teslimat sırasında satım bedelinden prim tevkifatı yapılmadığından ilk prim tevkifatının yapıldığı 1999/05 ayı öncesine rastlayan söz konusu dönemde davacının tek başına ürün teslimatına istinaden sigortalılığının geriye dönük olarak tespiti ile tescilinin mümkün olmadığı,

Dava konusu 12.05.1998 - 31.05.1999 tarihleri arası dönemin dışında kalan süreler yönünden ise davanın açılmasından önce davalı Kurum tarafından davacının bu sürelere rastlayan 01.05.2015 - 14.01.2016 tarihleri arası dönemin dışında kalan sürelerde sigortalılık tescilinin yapıldığı, bu durumda sigortalılık tescili yapılan süreler yönünden davacının artık sigortalılığının kayıt ve tescilini talep etmekte hukuki yararının bulunmadığı,

belirtilen 01.05.2015 - 14.01.2016 tarihleri arası dönem yönünden ise 5510 sayılı Kanun'un geçici 63 üncü maddesi uyarınca, davacı sigortalının daha önce ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu olduğu anlaşılan 30.04.2015 tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulduktan sonra davacının yerleşim yeri adreslerine ilişkin MERNİS kayıtları ile seçmen geri izleme kayıtlarına,

yargılama sırasında dinlenen davacı tanıklarının ve Mahkemece muhtar ve ihtiyar heyeti azaları arasından resen seçilen tanıkların beyanlarına göre davacının belirtilen dönemde Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya devam ettiği anlaşılmakla birlikte, anılan Kanun maddesinin yayımı tarihini takip eden ayın başı olan 01.05.2015 tarihi itibarıyla sigortalılığının yeniden başlatılmadığı,

bu durumda, davacının yasa hükmünde belirtilen 01.05.2015 tarihi ile sigortalı işe giriş bildirgesinin Kuruma intikali üzerine Kale Ziraat Odası nezdinde üyelik kaydının başlatıldığı tarih itibarıyla sigortalılık tescilinin yapıldığı 15.01.2016 tarihi arasına rastlayan 01.05.2015 - 14.01.2016 tarihleri arası dönemde sigortalılık tescili yapılmamasının hatalı olduğu gerekçeleriyle,

Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile Davacının 01.05.2015 - 14.01.2016 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin süreler yönünden davacının tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının ürün teslim ettiği eski adıyla ...'in davacıdan prim tevkifatı yapması gerektiğini, tevkifatın yapılmamış olmasının veya yapılmış ise SGK'ya aktarılmamasından davacının sorumlu tutulamayacağını, davacının yapılması gereken kesinti tarihinden itibaren sigortalı sayılması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde; Kurumca genelge hükümleri doğrultusunda işlem yapıldığını, yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,