Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13375 K.2023/13386

Taraflar arasındaki 5434 sayılı Kanun kapsamında bağlanan emekli aylıkları sebebiyle borç çıkarılmasına ilişkin Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asıl dava dilekçesinde.

PAÜ'de çalışırken 05.09.2016 tarihinde açığa alındığını, 29 Ekim 2016 tarihli 675 sayılı KHK ile görevinden ihraç edildiğini, bu süreçte SGK'ya dışarıdan başvurarak emekli olduğunu, OHAL Komisyonunca görevine iade edilerek 09.11.2022 tarihinde AFSÜ'de çalışmaya başladığını, 15.01.2023 tarihinde SGK'dan gelen bildirim nedeniyle Ocak maaşından kesinti yapıldığını öğrendiğini, bu ödeme tebligatının kendisine yapılmadığını söylemesi üzerine AFSÜ tarafından SGK'nın düzenlediği borç bildirim belgesinin 31.01.2023 tarihli üst yazısıyla 03.02.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, ödeme emrinde itiraz süresi ve itiraz merciinin bildirilmediğini,

Denizli SGK İl Müdürlüğünün 14.02.2023 düzenleme 19.02.2023 tebellüğ tarihli borç bildirim belgesinin e-devlet kanalıyla tebliğ ettiğini, 27.02.2023 tarihinde aynı tarihli dilekçe ile ödeme bildirgesi talebinde bulunduğunu, ancak talebinin reddedildiğini, belgede itiraz üzerine verilecek karara karşı dava açma süresi, görevli mercii gibi bulunması zorunlu unsurların bulunmadığını, böylece hak arama özgürlüğünün kısıtlandığını belirterek, usulsüz bildirimin iptali ile gerekli unsurları içeren yeni sahih bir tebligatın yapılmasını, borcun doğması için bu tebligatın miat olarak saptanmasını, yapılmakta olan tahsil işleminin durdurulmasına,

söz konusu borcun 24 ay vadesinin olduğunu, ancak 5 yıl geriye doğru talep edilebilecek bir borç olduğuna, bu hususun tespiti ve (01.12.2017) tarihinden önceki maaşların ve ikramiyenin ıskatı ile emekli maaşları ve ikramiyeler dahil talep edilebilecek maksimum miktarın 286.841,79 TL. olduğunun tayinine, ödeme zamanından önce tahsil edilmiş ve edilebilecek paraların yasal faizleriyle iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde davacının Pamukkale Üniversitesinde okutman olarak görev yaparken, 29.10.2016 tarihinde 675 sayılı KHK ile görevinden çıkarıldığını, 20.11.2016 tarihli dilekçesi ile isteği üzerine 5434 sayılı kanuna tabi 26 yıl 5 ay fiili hizmeti ve 6 gün 4/1-(a) kapsamındaki hizmeti olmak üzere 2829 sayılı Kanun hükümleri uyarınca toplam 26 yıl 5 ay 6 gün hizmeti esas alınarak 1. derecenin 4. kademesi +3600 ek gösterge üzerinden 24.01.2017 tarihli ve 339318 sayılı işlemi ile 01.12.2016 tarihinden itibaren 4/1-(c) kapsamında emekli aylığı bağlandığını, ancak,

birleştirilmiş hizmetinin bulunması ve memuriyetinin kamu görevinden çıkarılmak suretiyle sona ermesi nedeniyle ilgiliye emekli ikramiyesi tahakkuk ettirilmediğini, davacı tarafından emekli ikramiyesinin ödenmemesi nedeniyle Kurum aleyhine açmış olduğu dava sonucunda, ...

18. İdare Mahkemesinin 2017/2698 Esas 2018/1221 Karar sayılı Kararında; "dava konusu işlemin iptaline, 5434 sayılı Kanun'a tabi hizmetleri için emekliye sevk olunduğu tarihte geçerli katsayılar üzerinden hesaplanacak emekli ikramiyesinin davacıya ödenmesine" şeklinde karar verildiğini, 26 yıl 5 ay 5 gün toplam hizmetinin 4/1-(c) kapsamında geçen 26 tam yıl hizmetine karşılık emekli aylığı bağlanan 01.12.2016 tarihindeki mevcut katsayı üzerinden 84.934,02 TL emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiğini, Olağanüstü Hal İnceleme Komisyon Kararı ile göreve iade edilmesi üzerine 09.11.2022 tarihinde göreve başlatıldığının tespit edildiğini,

bu nedenle emekli aylığının bağlandığı 01.12.2016 tarihinden itibaren kesildiğini, 2020/22 sayılı Genelgesinde belirtilen hususlar doğrultusunda 01.12.2016-30.11.2022 tarihleri arasında ödenen emekli aylıkları 312.237,02 TL ve 2018-2019-2020-2021-2022 yıllarına ait bayram ikramiyeleri toplamı 10.400,00 TL olmak üzere toplam 322.637,02 TL borç çıkarıldığını, davacının Kurumunca mahsuplaşma işlemi gerçekleştirilmediğinden, görev aylıklarından 5.822,00 TL kesinti yapılarak Kurumun hesabına yatırılması üzerine,

bu tutarın borcundan mahsup edildiğini, 316.815,02 TL tutarındaki borcun takip ve tahsili için Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne bildirildiğini, 17.02.2023 tarihinde yeniden emekliye sevk edilmesi nedeniyle 15.03.2023 tarihinden itibaren yeniden emekli aylığı bağlanarak 15.03.2023-31.03.2023 tarihleri arası için emekli aylığı tutarı 6.399,22 TL ile 255,97 TL ek ödeme ve 92.704,98 TL emekli ikramiyesi tahakkuk ettirildiğini, kalan tutarın Nisan 2023 aylığından 1/4 oranında 3.327,59 TL olarak kesilmeye başlandığını, Kurumun yaptığı işlemin doğru olduğunu, herhangi bir eksiklik bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargı yolu yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı taraf istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı taraf istinaf dilekçesinde; mahkeme kararının hatalı olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, davacının 06.09.1989 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun kapsamında çalışmaları bulunduğundan, talebinin de 5434 sayılı Kanun'u ilgilendirmesi nedeniyle İş Mahkemelerinin görevli olmadığı anlaşılmakla, kurulan hükme ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı görülmekle davacının istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı taraf temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı asıl; istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Olağanüstü Hal kapsamında işten çıkarılan davacıya 4/c statüsünde çalışmaları sebebiyle bağlanan aylıkların ve ödenen ikramiyelerin, Olağanüstü Hal İnceleme Komisyon Kararı ile göreve iade edilmesi üzerine emekli aylığının bağlandığı 01.12.2016 tarihinden itibaren borç çıkarılması işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı tarafın temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,