Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13410 K.2023/13298

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik derecesinin tespitine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin, davalı iş yerinde ... SSK sicil numarası ile çalıştığını, ... iş ortaklığı bünyesinde Amasya Taşova Bölgesinde Hidroelektrik santralı inşaatında çalışmakta iken 30.06.2011 tarihinde iş kazası geçirerek sakatlandığını, iş kazasına konu olay 30.06.2011 tarihinde, ...

Mevkii Taşova-Amasya adresinde ... iş ortaklığı tarafından yapımı sürdürülen “Kale regülatörü ve HES projesi” inşaatında tünel işçisi olarak çalışan davacının tünel aynasında forklift sepetinde iki işçi ile birlikte iksa çalışması yaparken ayna ekseninden aniden kopup gelen yaklaşık 1.5x50 cm ebadındaki kavlak malzemenin yüz bölgesine çarpması ve kendini korumak isterken alnını demire vurması sonucu kaza gerçekleştiğini, Davacı işçi, kaza sırasında yüzüne ve başına almış olduğu şiddetli darbeler neticesinde sayısız operasyonlar geçirdiğini, yüzünde elmacık kemikleri ve burnunun kırılmış, yüzünde iki platin bulunmakta olup,

sağ tarafında kalıcı hasar meydana geldiğini, kazazede işçi başına almış olduğu ağır darbe sonucu beyin fonksiyonlarında kayıplar yaşayarak, unutkanlık, dalgınlık, aşırı evham, geceleri uyumama, düşünce derinliğinde aşırı fakirleşme sorunları bulunduğunu, davacı işçi, çok genç bir çağ olan 30 yaşında yüz bölgesinde kalıcı hasarların meydana gelmesinden dolayı da ağır bunalıma girmiş olup psikolojik olarak büyük çöküntü yaşadığını, bu sebeple maluliyetin tespit edilebilmesi için davacı işçinin detaylı olarak tetkik edilebilmesi için 3. Adli Tıp İhtisas Kuruluna veya Tıp Fakültesi konseyine sevk edilmesini,

kazanın işçi üzerindeki psikiyatrik sonuçlarının da değerlendirilebilmesi için Rorschach ve organize testlerinin de yaptırılmasını ve hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde maluliyetinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilinin, dava dilekçesinde, müvekkilinin geçirmiş olduğu iş kazası sonucu malul kaldığını iddia etmekte ve maluliyet oranının tespitini talep ettiğini, Kurum içi yazışmalarda, Kurum Amasya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden gelen yazıda, ... sigorta sicil numaralı ...'un 30.06.2011 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik derecesinin %0 olduğu, 5510 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi gereğince %10'un altında olması nedeniyle kendisine gelir bağlanamadığı belirtildiğini, davacının dosyasının incelenmesinde.

30.06.2011 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu, Medicana Samsun Hastanesi, TKHK Ordu Ünv.

EAH'den alınan sağlık kurulu raporlarının incelenmesi sonucu, Kurum Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 26.03.2013 tarih ve 5732 sayılı sağlık kurulu kararında davacının, meslekte kazanma gücü kaybı oranının (sürekli iş göremezlik derecesi) %0 olduğunun tespit edildiği, yardıma muhtaç olmadığı ve kontrol muayenesi gerekmediğinin belirtildiğini, davacının, iş kazası maluliyet oranına itirazı üzerine, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun 2014/3174 E. 28/3875 K. Sayılı 09.04.2014 tarihli kararında, sigortalının bir üniversite veya eğitim ve araştırma hastanesi psikiyatri kliniğinde yeniden muayenesi yapılarak,

bir ruhsal hastalığı olup olmadığı varsa bunun kazadan kaynaklanıp kaynaklanmadığının ayrıntılı sağlık kurulu raporu temin edilerek Kurumumuza gönderilmesi gerektiğine karar verildiğini ve davacının Yüksek Sağlık Kurulu kararı gereğini yerine getirip tekrar Kuruma başvuru yaptığına ilişkin bir belge bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Davacı vekili duruşmada, davacıya ulaşamadıklarını, her ne kadar davacı asile tebligat çıkarılmışsa da bu tebligatın davacıya ulaşmadığını, davacının ikide bir telefon numarasını değiştirdiğini, bu nedenle adli tıpın istediği eksiklikleri gideremediklerini ve son kez uzun bir süre talep ettiklerini, bu süre içerisinde eksiklikleri gidereceklerini, yargılamanın uzamasının ... maluliyet işlemlerinin uzamasından ve davanın açıldığı tarihten sonraki yaşanan değişik olaylardan kaynaklandığını ifade etmiştir.

İş bu davanın, 10.04.2015 tarihinde açıldığı, uzun süredir davacının Sosyal Sigorta Sağlık Kurulu Kararlarında yer alan tetkikleri yerine getirmediği için dosyanın sürüncemede kaldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar ATK 3. İhtisas Dairesi kararında davacının davaya konu iş kazasından kaynaklı olarak %5,1(yüzdebeşvirgülbir) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı tespit edilmişse de davacı taraf, dayanmış oldukları ATK raporu delili ile ilgili olarak delil avansını yatırmamışlardır. Bu nedenle ATK Raporu ücretinin ödenemediği; dolayısıyla davacının ATK'dan rapor alınmasına yönelik talebinden vazgeçmiş sayıldığı anlaşılmıştır.

ATK 3. İhtisas Dairesi raporu dikkate alınmadığı zaman, dosyada sadece Sosyal Sigorta Sağlık Kurulu kararının kaldığı ve bu kararda da davacının sürekli iş göremezlik oranının % 0 (sıfır) olduğu ve bunun aksinin de davacı tarafından ispat edilemediği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " ... Mahkemece 12.01.2023 tarihli celse zaptına "Amasya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 19.10.2022 tarihli cevabında "[TCKN] T.C. kimlik ve 8/186177 tahsis numaralı ... hakkında Kocatepe Sosyal Güvenlik Merkezinin 26.03.2013 tarih 5732 sayılı kararında ilgilinin iş göremezlik derecesi %0 (sıfır) olarak tespit edilmiştir.

Sigortalının 12.03.2014 tarih 1429775 sayılı dilekçeyle Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin kararına itirazı sonucu dosyası Yüksek Sağlık Kuruluna gönderilmiş olup, Yüksek Sağlık Kurulunun ara kararına istinaden Ordu Devlet Hastanesine sevk edildiği ancak; bugüne kadar ilgili hastaneden - herhangi bir rapor müdürlüğümüze intikal etmediğinden Yüksek Sağlık Kurulu Kararı işlemleri sonuçlamamıştır" denilmiştir.

... 12. İş Mahkemesinin 2012/197 E.sayılı dosyanın tamamının uyap üzerinden gönderildiği ve davacısının ..., davalılarının ... İnşaat ve ... İnşaat isimli iki ayrı şirket olduğu, davanın konusunun davacının, davalı iş yerinde ... SSK sicil numarası ile çalışmış olduğu, ... ış ortaklığı bünyesinde Amasya Taşova — bölgesinde Hidroelektrik santralı inşaatında çalışmakta iken 30.06.2011 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sonucu sakatlarımış iş gücü kaybı meydana gelerek maluliyeti ortaya çıkmış olduğunu belirterek iş kazasından kaynaklı maddi tazminat istemiştir. Davanın açılmamış sayılmasına son duruşmada karar verildiği ve bu şekilde sonuçlandığı anlaşılmıştır. " açıklamaları geçirilerek,

Aynı celsenin 1-4 ara kararlarında "1. Davacı tarafa gelecek celseye kadar süre verilmesine, iş kazasından kaynaklı sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi hususunun 5510 sayılı Kanun'un 95 inci maddesinde düzenlendiği, buna göre öncelikle ... Sağlık Kurulu ve sonrasında da Yüksek Sağlık Kurulundan bu oranın belirleneceği. YSK kararına itiraz halinde Adli Tıp Kurumunda rapor alınarak belirleneceği düzenlenmiştir.

Davacının, YSK tarafından sevk edildiği hastaneye gitmeyerek süreci tamamlamadığı anlaşılmıştır.

Davacının, ...'ya giderek ...'nın sevk edeceği tetkikleri yaptırmasına, yaptırmadığı takdirde sürecin tamamlanamayarak dosyanın sürüncemede kalacağı, gelecek celseye kadar ...'ya başvurup ...'nın sevk ettiği Hastaneden tetkikleri yaptırdığını Mahkememize beyan etmediği takdirde davanın dosyadaki mevcut duruma göre sonuçlandırılacağının ihtarına, 2. İş bu celse zaptının davacı vekiline ve davacı asile ayrı ayrı tebliğine, 3.davacı tarafa 2 hafta süre verilerek, 1.000 TL adli tıp kurumu giderini Mahkeme veznesine yatırmasına,

4.davacı tarafından adli tıp kurumu mahkeme veznesine yatırıldığında kalem tarafından adli tıp kurumu hesabına yatırılmasına," yazıldığı anlaşılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, anılan yasal düzenlemeler ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre somut olayda, dava açılış tarihi de gözetilerek celselerdeki ihtaratların da yeterli olduğu kanaati ile gelinen aşamadaki kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı görülmekle, davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle davanın kabulü ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlı Sigortası Kanunu'nun 16 ncı maddesinin 1 inci fıkrasının ilgili bölümü şöyledir: "İş kazası veya meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar şunlardır: ...b) Sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması."

2. 5510 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin ilgili 1 ve 2 nci fıkrası ile 3 üncü fıkrasının ilk cümlesi şöyledir:

"İş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü en az %10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.

Sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış olan sigortalının yeniden tedavi ettirilmesi halinde meslekte kazanma gücünü ne oranda yitirdiği, birinci fıkrada belirtilen sağlık kurullarından alınacak raporlara göre yeniden tespit olunur.

Sürekli iş göremezlik geliri, sigortalının mesleğinde kazanma gücünün kaybı oranına göre hesaplanır..."

Aynı maddenin devamında;

"…Sigortalının sürekli iş göremezlik geliri;

a)Geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi,

b)Geçici iş göremezlik tespit edilemeden sürekli iş göremezlik durumuna girilmişse, buna ait sağlık kurulu raporu tarihini, takip eden ay başından başlar..." düzenlemelerine yer verilmiştir.

3. 5510 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin ilgili 4 üncü fıkrasının ilk cümlesi şöyledir: "Kurul, sigortalılar hakkında vazife malûllük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi tespiti ile çalışma gücünün malûliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlar."

4. Ayrıca sürekli iş göremezlik ve malullük halinin belirlenmesinde izlenecek yol. 5510 sayılı Kanun'un “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95 inci maddesinde (506 sayılı Kanun'un 109 uncu maddesinde) hükme bağlanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin S.S. Yüksek Sağlık Kurulu'na itiraz hakları mevcuttur.

Söz konusu kurulun raporlarının Kurumu bağlayacağı diğer ilgililer yönünden bağlayıcı olmayıp, Adli Tıp Başkanlığı veya Tıp Fakültelerinin ilgili ana bilim dalı konseylerinden Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü çerçevesinde inceleme ve araştırma yapılmasını isteyebilecekleri 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararının gereğidir. Öte yandan.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17.02.2010 gün ve 2010/21-60 Esas, 2010/90 Karar sayılı ilamı ile 06.10.2010 gün ve 2010/10-390 Esas, 2010/448 Karar sayılı ilamların da belirtildiği üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığı’nın ilgili ihtisas kurulu ile üniversitelerin tıp fakülteleri ilgili bilim dalı başkanlıklarınca ya da S.S.

Yüksek Sağlık Kurulu'nca düzenlenen raporlar arasında çelişkinin mevcut olması halinde, çelişkinin Adlî Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp 2.Üst Kurulu tarafından giderilerek, sigortalının sürekli iş göremezlik oranı ve başlangıç tarihi kesin olarak karara bağlanması da zorunludur.

3. Değerlendirme Eldeki dava, davacının sürekli iş göremezlik derecesinin tespitine ilişkin olup yargılama sırasında 5510 sayılı Kanununun 95'inci maddesi gereği tespit prosedürünün uygulanmaya çalışıldığı, Mahkeme tarafından davacının Yüksek Sağlık Kurulu'na gidip rapor alması konusunda kesin mehil verilmesi yönünde ara karar oluşturulduğu ancak ara kararın kendi içinde çelişkili olduğu gibi Mahkemece daha sonra Adli Tıp Kurulu 3'üncü İhtisas Dairesi 'ne sevketmek suretiyle rapor aldığı, davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %5 olarak belirlenmiş olmasına rağmen davanın sübut bulmadığından reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılması gereken iş; davacıya YSK'ya itiraz edip iş göremezlik derecesinin belirlenmesi için işlem yapılması, YSK'dan rapor alınması halinde ATK raporu ile çelişkili olup olmadığı dikkate alınarak çelişki varsa ATK 2. Üst Kurulu'ndan rapor alıp sonucuna göre karar verilmesi, YSK'dan rapor alınmaması halinde davalı ... Başkanlığı'nın belirlediği %0 sürekli iş göremezlik derecesi ile ATK 3. İhtisas Kurulu'nun belirlediği %5 arasında çelişki oluştuğundan ATK 2.Üst Kurulu'ndan rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,