Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/13482 K.2024/477

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ödeme emrinin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ödeme emrine konu borçların ... Giyim Endüstri ve Tic. A.Ş.'den tahsil edilemediği gerekçesiyle kendisine ödeme emri tebliğ edildiğini, 26.03.2004 tarihinde şirkete ait hisselerini devrettiğini, genel kurul toplantısının 1 Nisan 2004 tarih ve 6020 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlandığını, şirkette hiçbir zaman yönetim kurulu üyeliğinin bulunmadığını beyanla ödeme emirlerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; yersiz ve mesnetsiz açıldığını iddia ettikleri davanın reddi gerektiğini, davanın yasal süresi içerisinde açılmadığını, davacının mezkur şirketin ortağı ve/veya yetkilisi olduğundan dava konusu ödeme emirlerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, tanık dinletilmesine muvafakatlarının olmadığını, beyanla, davanın reddine, reddolunan miktardaki kamu alacağının %10 zamla tahsiline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.02.2018 tarihli ve 2016/146 E. 2018/40 K. sayılı kararıyla; davacının davasının kabulü ile davalı Kurum tarafından tesis edilen, yargılamaya konu 89801 takip kartı ve 2013/072425 takip no.lu, 608.174,43 TL miktarlı ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 27.12.2019 tarihli ve 2018/1882 Esas, 2019/2483 Karar sayılı kararıyla; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 19.04.2021 tarihli ve 2020/4371 E. 2021/5542 K. sayılı bozma kararında; davacının gerek dava dilekçesinde, gerekse davaya konu ödeme emrine ilişkin olarak, 15.04.2015 günlü itiraz dilekçesinde; “dava dışı borçlu şirketin sigorta prim ödemelerinin ihracattan kaynaklı KDV iade alacaklarından mahsup edildiğini, ancak zamanaşımı ve yasal belgelerin şirket merkezinde bırakılıp yeni ortaklara teslim edildiğinden herhangi bir belge ibraz edemediğini” belirtmesine rağmen, davacının dava dilekçesinde sarf ettiği zamanaşımı ifadesinin, davaya konu ödeme emrine ilişkin olmayıp,

zamanaşımı nedeniyle elde edemediği belirtilen kayıtların açıklanmasına yönelik olduğu, Mahkemece zamanaşımı definin varlığı kabul edilerek, yanılgılı şekilde yazılı şekilde karar tesisinin yerinde görülmediği, ne varki davaya konu ödeme emrine ilişkin borç dönemi yönünden de, davacının temsil ve ilzama yetkisinin bulunup bulunmadığının Mahkemece irdelenmesi gerektiği hususlarına işaret edilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında. Yargıtay ilamı sonrası Kurumdan celp edilen E-35442756-202.01.01-69919137 sayılı yazı cevabına ekli belge ve kayıtlar ile bozma öncesi celp edilen 17.06.2015, 03.04.2017 ve 02.06.2017 tarihli müfredat kartonları incelendiğinde; dava dışı ...

Giyim Endüstri ve Ticaret A.Ş. aleyhine icra takibine girişilen 2007 öncesi yargılamaya da konu edilen 2001/01-03,2022/01-02 dönemlerine ait borçların KDV mahsubu suretiyle ödendiğinin ve icra takibi öncesi bu dönemlere ait borç olmadığının Kurumca da kabul edildiğinin sabit olduğu, davaya konu diğer borçların ise 1999/04-05-06-07-08-12. ve 2000/05 dönemlerine ait olup, 16.06.2015 tarihli müfredat kartonuna göre 1999 yılının 3 üncü ayında 18.302,60 TL alacağın borçtan mahsup edilmek üzere Kurum tarafından gelen hesaba aktarıldığı ancak mahsup edilmediği eş söyleyişle bu tutarın dava dışı borçlu şirketin Kurum borçlarından düşülmediği,

anılan tutar Kurum borcundan düşülse idi dava dışı borçlu şirketin Kuruma olan borcunun sona ereceği, dolayısıyla müfredat kartonlarına göre işbu dava açılmadan önce (1999 yılında) dava dışı borçlunun KDV alacakları Kurum hesabına ulaştığı halde borçtan mahsup edilmemesi yönündeki Kurum hatası nedeniyle davacıya ödeme emri tahakkuk ettirildiği gerekçelerine dayalı olarak davanın kabulü ile davalı Kurum tarafından davacı aleyhine tebliğ ve tahakkuk ettirilen, 89801 kart numaralı, 2013/72425 takip numaralı, 608.174,43 TL miktarlı ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, Kurum tarafından yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, ayrıca zamanaşımını kesen ve durduran sebeplerin mevcut olduğunu, Mahkemece dava konusu takiplerin hangi gerekçeye dayalı olarak iptal edildiğinin ayrıntılı bir şekilde gerekçeli kararda belirtilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 80, 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesidir.

3. Değerlendirme Somut olayda, dava dışı ... Giyim Endüstri ve Ticaret A.Ş.’nin 1999/04-05-06-07-08-12. ve 2000/05, 2001/01-03-11, 2002/01-02 aylarına ait prim ve gecikme zammı borcu ile ilgili olarak, davacıya Nuri ... eşi olarak, 2013/72425 takip sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrinin iptali talebiyle açılan eldeki davada, Mahkemece bozma sonrası kararında, dava dışı ... Giyim Endüstri ve Ticaret A.Ş.'ye ait borçların bir kısmının KDV mahsubu suretiyle ödendiği, bir kısmının ise Kurum hesabına ulaştığı halde borçtan mahsup edilmemesi yönündeki Kurum hatası nedeniyle davacıya ödeme emri düzenlendiği gerekçesine dayalı olarak, ödeme emrinin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ancak dava dışı şirketin borçlarını KDV mahsubu suretiyle ödediği dönem ve tutarların, eldeki davaya konu ödeme emrine konu borç dönem ve tutarlarını kapsayıp kapsamadığı, ödeme emrine konu borcun ödenip ödenmediği konularının açıklığa kavuşturulması için Dairemizce verilen geri çevirme kararı sonrasında, dosyaya ibraz edilen kayıt ve belgelerin incelenmesinde Kurumun 30.11.2023 günlü yazı içeriğine göre, eldeki davaya konu 2013/72425 takip sayılı ödeme emrine ilişkin olarak KDV mahsubu ile yapılan bir tahsilat olmadığının, yine Kurumun 07.04 2023 tarihli yazısında, icra takibinden önce,

ilgili işverenin borçlarından bir kısmını KDV mahsubu suretiyle ödediğine ilişkin kayıt ve belgelerin gönderildiğinin anlaşılması karşısında, Mahkemece bilirkişi marifetiyle, eldeki davaya konu olan ödeme emrine ilişkin dönem ve tutarlar ile KDV mahsubu suretiyle ödendiği kabul edilen tutar ve dönemler ayrıntılı bir şekilde karşılaştırılmak suretiyle dava konusu ödeme emrine ilişkin borcun ödenip ödenmediği açıklığa kavuşturulmalı eş söyleyişle davanın konusuz kalıp kalmadığı irdelenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,