Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14052 K.2024/930

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet ve prime esas kazancın tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili, davacının 06.11.2003-10.12.2013 tarihleri arasında davalı şirkette satış temsilcisi olarak çalıştığını, işe giriş tarihinin davalı işveren tarafından 01.01.2004 olarak gösterildiğini, en son 7.600,00 TL net ücret aldığını, maaşının büyük kısmını elden alıp, kalanını bankadan aldığını, 06.11.2003’den itibaren çalıştığının ve prime esas kazançların gerçek ücretleri üzerinden tespitini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı şirket vekili, davanın hak düşürücü süre içinde açıldığını, davacının davalı şirkette 10.12.2003 tarihinde çalışmaya başladığını, ödenen gerçek ücretlerin bordroya yansıtıldığını, maaş bordrolarının davacı tarafından ihtirazi kayıt konulmadan imzalanmış olduğunu, bağlayıcı olduğunu, bankaya hitaben yazılmış yazının davacıya kredi çekebilmesi için yardım amaçlı olarak verildiğini beyanla, davanın reddini istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın hak düşürücü süre içinde açıldığını, davacının ücret iddiasının ispatı için yazılı belge gerektiğini, dava açılmasına kurum sebebiyet vermediğinden kurumun yargılama giderlerin sorumlu tutulamayacağını, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2019 tarih ve 2017/288-2019/270 sayılı ilamı ile

"A-) 1601016775098 sigorta sicil numaralı davacının 1042650 Kurum sandık numaralı iş yerinde 10.11.2003-09.12.2003 tarihleri arasında sigortasız çalıştığının tespitine,

B-) 1601016775098 sigorta sicil numaralı davacının 1042650 Kurum sandık numaralı iş yerinde;

1-) 10.11.2003-31.12.2003 tarihleri arası günlük Brüt 46,74 TL ücretle

2-) 01.01.2004-30.06.2004 tarihleri arası günlük Brüt 75,68 TL ücretle

3-) 01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arası günlük Brüt 79,63 TL ücretle

4-) 01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arası günlük Brüt 88,55 TL ücretle

5-) 01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arası günlük Brüt 96,94 TL ücretle

6-) 01.01.2007-30.06.2007 tarihleri arası günlük Brüt 103,05 TL ücretle

7-) 01.07.2007-31.12.2007 tarihleri arası günlük Brüt 107,35 TL ücretle

8-) 01.01.2008-30.06.2008 tarihleri arası günlük Brüt 111,82 TL ücretle

9-) 01.07.2008-31.12.2008 tarihleri arası günlük Brüt 117,68 TL ücretle

10-) 01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arası günlük Brüt 122,94 TL ücretle

11-) 01.07.2009-31.12.2009 tarihleri arası günlük Brüt 128,13 TL ücretle

12-) 01.01.2010-30.06.2010 tarihleri arası günlük Brüt 135,15 TL ücretle

13-) 01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arası günlük Brüt 141,26 TL ücretle

14-) 01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arası günlük Brüt 148,27 TL ücretle

15-) 01.07.2011-31.12.2011 tarihleri arası günlük Brüt 156,22 TL ücretle

16-) 01.01.2012-30.06.2012 tarihleri arası günlük Brüt 166,04 TL ücretle

17-) 01.07.2012-31.12.2012 tarihleri arası günlük Brüt 176,81 TL ücretle

18-) 01.01.2013-30.06.2013 tarihleri arası günlük Brüt 184,27 TL ücretle

19-) 01.07.2013-31.12.2013 tarihleri arası günlük Brüt 192,72 TL ücretle

çalıştığının tespitine,

C-) Davacının fazlaya ilişkin hizmet ve prime esas kazanç tespiti yönündeki taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 15.01.2020 tarih ve 2019/2174-2020/11 sayılı kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 28.06.2021 tarih ve 2020/5083-2021/9055 sayılı kararında;

Mahkemece yapılacak iş, kanaat edinmeye yetecek kadar bordro tanıkları resen belirlenerek dinlenmeli, beyanlar arasında çelişki var ise giderilmeli, davacının başlangıç tarihi net olarak belirlenmelidir.

Yerel Mahkemece davacının tespite karar verilen sürede aldığı aylığın tespitinde, emsal ücret araştırmaları ve tanık ifadeleri yoluyla hüküm kurulmuşsa da bu hususta yukarıdaki esaslar dahilindeki deliller celp edilip özellikle bulunması halinde ücret bordroları, banka yoluyla davacının hesabına yatırılan ödeme belgeleri, ücret bordrolarında prim ödemeleri ve oranlarını gösterir belgeler, işçilik alacağı dosyası içeriğinde yer alan kayıt ve belgeler vb. getirtilerek bu belgeler de değerlendirildikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "bozma ilamı sonrasında dosyaya celp olunan belgeler içinde, davacı tarafın eksik prime esas kazançların ispatına elverişli yazılı belge veya yazılı delil başlangıcı sayılabilecek bir belge olmadığı sonucuna varıldığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; İlk Derece Mahkemesinin gerekçesinin hukuka uygun olmadığını, dosyada dinlenen tanıkların, davacının davalı işyerinde, 2003 yılında çalışmaya başladığını açık bir şekilde ifade ettiklerini, davalı işverenin davacının prime esas kazancını eksik bildirdiğinin ispatlandığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3.Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,