Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14082 K.2024/1990

Taraflar arasındaki 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddi yönünde karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 30.09.2021 tarihinde Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne başvurarak tütün üreticisi olarak tütün teslimlerinde yapılan Bağ-Kur kesintilerine göre yeni yapılandırma yasası kapsamına göre sigortalılık günlerinin tescili ile çıkacak borç tahakkuk cetvelinin verilmesini istediğini ve gerekli evrakları Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne teslim ettiğini, Denizli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından müvekkilin ilgili talebine ilişkin olarak verilen cevapta müvekkilin 31.07.1995 - 31.12.1995 tarihleri arasında sigortalılığın mevcut olduğu,

belirtilen tarihler arasında ihya yapılması gerektiği kanaatine varıldığını, davalı Kurum tarafından yapılan tespit doğru olmayıp, müvekkilin gerçek çalışması bu kapsamda eksik değerlendirildiğini, müvekkil, 18.02.1980 tarihinden sonra bu yana hep çiftçilikle uğraştığını.

Müvekkilin eşinin annesi olan ...'in vefat etmesinden sonra, müvekkil kendilerine kayınvalidesinden geçen tarlalarda çiftçilik yaptığını, halen daha geçimini çiftçilik ile sağladığını, bu nedenlerle davalı idarenin usul ve yasalara aykırı işleminin iptaline ve müvekkilin 31.07.1995-30.09.2021 tarihleri arasında (31.07.1995 - 31.12.1995 tarih aralıkları hariç olmak üzere) Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, 7326 sayılı Kanun kapsamında müvekkilin aftan yararlandırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Kurum'un 1995 yılındaki kesintiden dolayı davacının 31.07.1995-31.12.1995 tarihleri arasındaki sigortalılığını kabul ettiği anlaşılmıştır.

Dosyaya celp edilen belgeler incelendiğinde; 1994 ve 1995 yıllarında davacının üretmiş olduğu ürünü Tekel'e sattığı ve Tekel tarafından prim kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının 1996, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 ve 2006 yıllarında da tarımsal faaliyetine bağlı olarak ürettiği ürünleri ilgili şirketlere teslim ettiği anlaşılmaktadır. Yukarıda bahsedilen emsal karar doğrultusunda ilk prim tevkifatını izleyen yıllarda prim tevkifatının veya ürün teslimatının gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Davacıdan ilk tevkifat 1994 yılında yapıldığı için 2006 yılına kadar süren teslimatlarından dolayı tespit kararı verilmesi gerekmiştir. Bu durumda davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.1996-31.12.2006 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar vermek gerekmiştir.

2006 yılından sonraki döneme ilişkin davacı tarafından ürün teslimi veya prim tevkifatına ilişkin belge sunulmadığı, Mahkemece celp edilen kayıtlardan da bu döneme ilişkin belge tespit edilemediği göz önüne alınarak davacının 01.01.2007-30.09.2021 tarihleri arasındaki tespit talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacının ayrıca 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırmadan yararlandırılma talebi bulunmaktadır.

Yapılandırmanın yukarıda açıklanan tespit kararı doğrultusunda yapılması gerekmektedir. Bu nedenle bu talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.1996-31.12.2006 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, davacının 7326 sayılı Kanun kapsamındaki yapılandırma talebinde tespitine karar verilen sürelerin değerlendirilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının tarım faaliyetinin süreklilik arz ettiğini, davacının 1995-2001 yılları arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti gerektiğini, İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya yönelik zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının tarımsal faaliyetlerini sürdürmediğini ve bu nedenle tarım sigortalılığının durdurulduğunu, Yerel Mahkeme kararının esastan reddine karar verilmesini talep edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "Davacının 31.07.1995- 31.12.1995 tarihleri arasında Kurumca tescil edildiği görülmektedir. İstek geriye dönük olmakla tescil başvurusu, prim ödemesi ve/veya tevkifat yapılmış olması gerekir. Ayrıca bir kez tevkifat yapıldıktan sonra müteakip yıllarda ürün teslimi sigortalılık için yeterlidir. Yine iki yılı geçmeyen boşluk dönemlerde tarımsal faaliyetin varlığının kanıtlanması halinde de tescil kararı verilebilecektir. Somut davada bu koşullar gerçekleşmiş olup verilen karar usul ve yasaya uygundur. " gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Taraf vekilleri, temyiz dilekçeleri ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Davaya konu uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıdaki yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,