Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14119 K.2024/426

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak Kocaköy Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü nezdinde usta öğretici olarak çalıştığını, bu süre içerisinde aylık maaş almasına ve tam gün çalışmasına rağmen çalışmalarının SGK kayıtlarına eksik yansıtıldığını, hafta sonu tatilleri ile resmi ve dini bayram tatillerinin primlerinin eksik ödendiğini belirterek; müvekkilinin çalıştığı dönemlerde aylık 30'ar gün çalıştırıldığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Halk Eğitim Merkezinde usta öğretici sıfatıyla 657 DMK 4 üncü maddesi kapsamında geçici personel statüsünde çalıştırıldığını, milli eğitim temel kanunu 47, uzman ve usta öğreticiler hakkında yönetmelik 5 inci madde ve 8 inci maddeye göre çalışma esasları ve ücretlerinin düzenlenip ödendiğini, davacının hizmetlerinin buna göre bildirildiğini, tespiti istenen hizmetin 5 yıllık hak düşürücü sürenin kapsamına girdiğini, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle.

5 yıllık hak düşürücü süre yönünden davanın reddedilmesi gerektiğini, yaptığı çalışmaların düzenli bir şekilde Kuruma bildirildiğini, davacının çalışmalarının 657 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 47 nci maddesi, mülga 1475 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63 üncü maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 4 ve 80 inci maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, usta öğreticilerin 4857 sayılı Kanun'a tabi oldukları dikkate alınarak part-time suretiyle çalışan bu kimseler hakkında bir günlük çalışma karşılığının 7,5 saat kabul edilip işlem yapıldığını,

Milli Eğitim Bakanlığfna bağlı Halk Eğitim Merkezlerinde usta öğretici olarak part-time çalışan sigortalıların tam gün esası ve aylık karşılığı olmayan çalışmalarının, günlük çalışma saatine göre ve kısmi zamanlı çalışma olması nedeniyle tam gün karşılığı olarak değerlendirilmesine imkân bulunmadığını, davacının talebinin Kurum kayıtlarıyla çeliştiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.01.2012 tarihli ve 2010/561 Esas 2012/21 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile Davacının 16.08.2005 – 31.05.2010 tarihleri arasında hizmet akdi ile “25891.21” sicil numaralı “Kocaköy Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü” unvanlı işyerinde 927 gün süre ile çalıştığı, ancak.

2005/8. dönemde 15 günlük çalışmasının 4 gününün, 2005/9. dönemde 30 günlük çalışmasının 9 gününün, 2005/10. dönemde 30 günlük çalışmasının 9 gününün, 2005/11. dönemde 30 günlük çalışmasının 10 gününün, 2005/12. dönemde 30 günlük çalışmasının 8 gününün, 2007/10. dönemde 14 günlük çalışmasının 4 gününün, 2007/11. dönemde 30 günlük çalışmasının 8 gününün, 2007/12. dönemde 30 günlük çalışmasının 12 gününün, 2008/1. dönemde 30 günlük çalışmasının 8 gününün, 2008/2. dönemde 30 günlük çalışmasının 9 gününün, 2008/3. dönemde 30 günlük çalışmasının 9 gününün, 2008/4. dönemde 30 günlük çalışmasının 9 gününün,

2008/5. dönemde 30 günlük çalışmasının 9 gününün, 2008/6. dönemde 30 günlük çalışmasının 9 gününün, 2008/8. dönemde 30 günlük çalışmasının 9 gününün, 2008/9. dönemde 30 günlük çalışmasının 10 gününün, 2008/10. dönemde 30 günlük çalışmasının 12 günü olmak üzere toplam 148 gününün davalı SGK'ya bildirilmediği, bildirilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 10.06.2013 tarihli 2012/7426 Esas, 2013/12202 Karar sayılı ilamında, "davacının günlük mesaisinin tamamını bu işe ayırıp ayırmadığının ve aynı işyerinde tam gün süreli çalışan emsal çalışanlarla aynı işi yapıp yapmadığının ya da tam gün süreli çalışan emsal çalışanlara göre önemli ölçüde daha az çalışıp çalışmadığının belirlemek için davalı işyerinden ücret bordrolarının, puantaj kayıtlarının, görevlendirme çizelgelerinin davacı adına düzenlenen ders programları, devam-devamsızlık çizelgesi ve kursa geliş ayrılış saatlerini gösterir belgelerin de getirtilerek,

davacı ile birlikte çalışan müdür, müdür yardımcısı, öğretmen ve usta öğreticileri dinlemek, davacının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığını araştırmak, dosyada bulunan diğer belgelerle birlikte değerlendirilmek suretiyle, okula geliş ve ayrılış saatleri de göz önüne alınarak, davacının günlük girilen ders saati itibariyle mesaisini tam gün olarak davalı işveren nezdinde geçirip geçirmediği,

diğer bir anlatımla, bir günlük çalışma mesaisinin tümünü davalı işyerine hasredip etmediği saptanmalı, daha az saat derse girilen günlerde tam gün mesaisinin davalı işveren nezdinde geçtiği kabul edilemeyeceğine göre 7,5 saatlik çalışmanın 1 gün kabul edilmek suretiyle hesap yapılması gerekirken, Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın, yanlış değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin 28.11.2018 tarihli 2017/87 Esas -2018/527 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Dairemizin 24.09.2020 tarihli 2020/6670 Esas 2020/4885 Karar sayılı ilamında; "...Yapılacak iş, davacı adına düzenlenen ders programları, devam-devamsızlık çizelgesi ve kursa geliş ayrılış saatlerini gösterir belgeler getirtilerek ve puantaj kayıtları ile ek ders çizelgeleri tekrar araştırılarak, puantaj kayıtları ile ek ders çizelgeleri, ücret belgeleri yeniden değerlendirilmek suretiyle 7,5 saatlik çalışma 1 gün kabul edilecek şekilde bilirkişi tarafından hesaplama yapılarak buna göre davacının Kuruma eksik bildirilen hizmeti olup olmadığını tespit etmektir..." gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

C.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacının, okula geliş ve ayrılış saatleri de göz önüne alınarak, davacının günlük girilen ders saati itibariyle mesaisini tam gün olarak davalı işveren nezdinde geçirmediği, diğer bir anlatımla, bir günlük çalışma mesaisinin tümünü davalı işyerine özgülenmediği,

daha az saat derse girilen günlerde tam gün mesaisinin davalı işveren nezdinde geçtiği kabul edilemeyeceğine göre, 7,5 saatlik çalışmanın 1 gün kabul edilmek suretiyle hesap yapılması gerektiği anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, davacının 16.08.2005 - 12.09.2009 tarihleri arasında ....sicil numaralı Kocaköy Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde toplam 647 gün çalıştığı, bu sürelerin 643 gününün kuruma bildirildiği, 2005/11 döneminde 21 günlük hizmetinin 1 günü, 2005/12 döneminde 23 günlük hizmetinin 1 günü, 2008/09 döneminde 21 günlük hizmetinin 1 günü,

2008/10 döneminde 19 günlük hizmetinin 1 günü, olmak üzere toplam 4 gününün davalı SGK'ya bildirilmediği, bu sürelin bildirilmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili, eksik araştırma ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek verilen kararı temyiz etmiştir.

Davalı Kurum vekili, tanık beyanlarının soyut olduğunu, eksik araştırma ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek verilen kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,