Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14229 K.2024/626

Taraflar arasındaki fili birliktelikten kaynaklı Kurum işlemi iptali ve borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle ; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yetim aylığı almakta iken boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle yetim aylığının kesilerek yersiz ödenen 26.143,34 TL'nin Kurum tarafından iadesinin talep edildiğini beyanla, yetim aylığının kesilme tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte tekrar bağlanmasına ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kurumun tüm işlemlerinin yerinde olduğunu, yersiz ve hukuki mesnetten yoksun olduğundan davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne, 18.08.2015 tarih 2015/ŞD/150 sayılı denetmen raporuna istinaden davacıya bağlanan ölüm aylığının kesilmesine ve ödenen toplam 26.143,34 TL aylık miktarının borç olarak tahakkuk ettirilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, davacıya ödenmeyen ölüm aylıklarının, hak ediş tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurum tarafından davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı Kurum istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde, tanık beyanlarına göre davacının boşandığı eşinin mesleğinin pazarcılık olduğunun ve boşanma sonrası ekonomik sıkıntılar yaşadığının anlaşıldığını, günümüzün ekonomik şartlarında uzun süre pansiyonda kalmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, eşinin alkol kullanması ve kendisine şiddet uygulaması nedeniyle boşandığını dile getiren davacının eşinin alkol sorununun devam etmesine rağmen yeniden evlenmesi ve boşanma aşamasında hiçbir maddi kaynak talep etmemesinin çelişkili olduğunu, Kurum işleminde mevzuata aykırı herhangi bir husus bulunmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gerekçesiyle yapılan yargılamaya ve toplanan delillere göre, yargılama aşamasında dinlenen muhtar ve aza ...'in davacı ve eski eşinin fiilen birlikte yaşamadıklarına yönelik beyanları, davacının ve eski eşinin uyuşmazlık konusu dönemde adreslerinin farklı olması, medula sisteminde aynı tarihlerde sağlık kurumlarına başvurularının bulunmaması, seçimden alınan bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, davacının, Kurum denetmeni tarafından yapılan tespitin aksine uyuşmazlık konusu dönemde boşandığı eşi ile fiili olarak birlikte yaşamadığı gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle istinaf başvuru sebeplerini ileri sürerek eksik araştırma ve inceleme sonucunda verilen kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık,5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi kapsamında boşandıktan sonra fiili birlikteliğin bulunup bulunmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1.Hakkında verilen boşanma kararı kesinleşen davacıya, hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle kesildiği anlaşılmaktadır.

2.Eldeki davada eski eşin bildirdiği adreslerde anılan eşin yaşamadığı oğlunun ailesi ile birlikte oturduğuna ilişkin kolluk tutanağının, mahallindeki yönetici, muhtar, aza varsa güvenlik görevlisi ayrıca komşu beyanını ve tespitini içermediği anlaşılmakla öncelikle dava dışı eski eşin bildirdiği " Yenimahalle Mimar Sinan Bulvar No: 114/ 9 Yunusemre/ Manisa " ve " Merkezefendi Mahallesi 3819 sokak No: 63/ 1 Yunusemre/ Manisa " adreslerinde yaşayıp yaşamadığı anılan konumdaki kişilerin de beyanlarını da içerecek şekilde kapsamlı tahkikatla belirlenmeli, şayet dava dışı eski eş bildirdiği iş bu adreslerde yaşamıyor ise hangi adreste yaşadığı açıklığa kavuşturularak fiili birliktelik irdelemesi yapılmalıdır.

3.Öte yandan, davacı ...'nin ikamet adresinde uyuşmazlık konusu dönem içerisinde yaşadığı belirgin olan ve buna ilişkin kayıtların açıkça tespit edildiği komşu, kapıcı, yöneticinin beyanlarına açıkça başvurulmalı; daha önce dinlenen tanıkların beyanları arasındaki çelişkiler giderilmelidir.

Bu kapsamda, 13 numaralı dairede ikamet eden hem denetim raporunda hem de Mahkeme huzurunda dinlenilen ...'in Mahkeme huzurundaki beyanında, davacının ilk oturmaya başladığında eşi ile birlikte olduğunu, boşandıklarını bilmediğini ancak daha sonra ise yedi yıldır eski eşi olmadan yaşadığını beyan etmesi karşısında, tanığın vermiş olduğu beyanlar arasında çelişki olmakla açık ve net şekilde yeniden beyanına başvurularak, beyan verdiği tarihte yedi yıldır ayrı yaşıyorlar mıydı resmi olarak mı boşandıklarını yeni duyduğu noktasında ifadeleri alınarak belirtilen eksiklikler giderilerek söz konusu döneme ilişkin ihtilafın çözülmesi gerekmektedir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,