Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14250 K.2025/13653

Taraflar arasındaki prim teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespiti ile fazla primlerin iadesi davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı SGK Başkanlığının yargılamanın devamı sırasında Hazineye devredilen ...Üniversitesi'ne gönderdiği 24.07.20 14... 584 /1395263.

035.38.03 -000.- 2013/3804461 sayılı yazısıyla 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen beş puanlık prim indiriminden ve 4447 sayılı Kanun'un Geçici 10. maddesinde öngörülen sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanmalarına imkan bulunmadığının üniversiteye bildirildiği, üniversitenin 11.08.2014 tarih ve 53332822/25 sayılı dilekçesiyle itiraz ettiği ve davalı Kurum tarafından itiraz dilekçesini 11.08.2014 tarih ve 11.358.660 sayı ile kayda alındığı ancak bu itiraza herhangi bir cevap vermediği,

Anayasa tarafından güvence altına alınan kanun önünde eşitlik ilkesinin davalı Kurum tarafından dava konusu idari işlemin yalnızca üniversiteye karşı gerçekleştirilmesi sebebi ile yok sayıldığı, dava konusu beş puanlık prim indirimi ve sigorta primi işveren hissesi desteğinden faydalanmalarının engellendiği iddiasıyla sigorta primi işveren hissesi desteğinden yararlanmalarını gerektiğinin tespitine, davalı SGK Başkanlığının idari işlemi nedeni ile fazladan ödemek zorunda kaldıkları primlerin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı üniversitenin sigorta primi işveren hissesi desteğinden ve beş puanlık prim indiriminden yararlanmasının mümkün olmadığı, çünkü teşvik kapsamında olmayan dolayısıyla prim desteğinden yararlandırılmayan işyerlerinin 4447 sayılı Kanunun Geçici 10. maddesinde belirtildiği, bu Kanunla sağlanan destekten 21.04.2005 tarihli ve 5335 sayılı Kanunun 30. maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri hakkında uygulanamayacağı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla Hazineye devredilen davacı ...

Üniversitesi'nin devlet yardımından faydalanmadığının anlaşıldığı ve 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin 1. fıkrasının "ı" bendinde öngörülen beş puanlık prim indiriminden ve 4447 sayılı Kanun'un Geçici 10. maddesinde yer alan sigorta primi işveren hissesi desteğinden 04.12.2014 dava tarihi itibariyle yararlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile Hazineye devredilen davacı ...

Üniversitesi'nin; devlet yardımından faydalanmadığının tespiti ile 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin 1. fıkrasının "ı" bendinde öngörülen beş puanlık prim indiriminden ve 4447 sayılı Kanun'un Geçici 10. maddesinde yer alan sigorta primi işveren hissesi desteğinden 04.12.2014 dava tarihi itibariyle yararlanması gerektiğinin tespiti ile davalı Kurum işleminin iptaline, 5510 sayılı Kanun 81/1-"ı" bendi beş puanlık prim indiriminin 437.874,96 TL, 4447 sayılı Kanun Geçici 10. maddesi sig. prim işv. hiss. dest.

38.836,38 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava tarihinden sonra faydalanılmayan dönem yönünden miktar da belirtilmek suretiyle faydalanılması gerektiğine dair tespit hükmünün;

taleple bağlılık, her davanın açıldığı tarihteki duruma göre değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği ortada olmakla bu yöndeki kararının kaldırılması gerektiği, 6111 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 2011 yılından Haziran 2014 tarihine kadar faydalanılan teşvikler konusunda ise ek madde 16/2 hükmüne göre usulüne uygun olarak faydalanmış sayılacağından davanın kabulünde bir isabetsizlik görülmediği, Temmuz 2014-dava tarihi olan 04.12.2014 tarih aralığındaki faydalandırmamaya dönük Kurum işlemlerinde yine yukarıda belirtilen ek madde 16/2. hükmündeki düzenlemeye göre isabet bulunmadığı,

kaldı ki dosya kapsamında bulunan başka bir vakıf üniversitesinin faydalandırıldığına ilişkin Kurum kayıtları gözetildiğinde eşit işlem koşuluna aykırılık söz konusu olacağından yine isabet görülmediği gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile.

Karşıyaka 1. İş Mahkemesi'nden verilen 14.04.2023 tarih, 2021/270 Esas ve 2023/139 Karar sayılı hükmünün 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına, davacının davasının kabulü ile, davacının, Mart 2011-Haziran 2014 dönem aralığına ilişkin 5510 sayılı Kanun'un 81/1-ı hükmündeki ve 4447 sayılı Kanunun Geçici madde 10 hükmündeki primlerin tahsiline dair işveren lehine olan düzenlemelerden faydalanma hakkının bulunmadığından bahisle ek bildirge istenmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, davacının,

Temmuz 2014-dava tarihi olan 04.12.2014 tarih aralığında 5510 sayılı Kanunun 81/1-ı hükmündeki ve 4447 sayılı Kanun'un Geçici madde 10 hükmündeki primlerin tahsiline dair işveren lehine olan düzenlemelerden faydalanma hakkının bulunduğunun tespitine, dava tarihinden sonraki dönem yönünden iş bu davada talep bulunmadığı ortada olmakla buna ilişkin karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri 1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap ve istinaf dilekçelerinin tekrar ederek 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesi ile 4444 sayılı Kanun'un 10. maddesi gereği; davacının yasada belirtilen prim indirimi ve sigorta pirimi işveren desteğinden yararlanamayacağı, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile hazırlanan bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; primlerin iadesi talep edildiği halde tutar belirtilmeksizin karar verilmesinin 6100 sayılı Kanun'un 297. maddesi ile taleple bağlılık ilkesine aykırı olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespiti ile fazla primlerin iadesine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR