Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14313 K.2024/852

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığın tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 10.08.1985 -31.07.1987 ile 10.07.1992-31.07.1996 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince “Erdemli Sosyal Güvenlik Merkezinin 24.03.2023 tarih 68444468 sayılı yazısı ile davacının, dava konusu ettiği sürelerin davalı Kurumca Bağ-Kur sigortalılık süresi olarak kabul edildiği, 10.08.1985-30.11.1985 döneminin primi ödenmiş süreler olarak davacı hizmet cetveline işlendiği, dava konusu dönemi de kapsayan 30.11.1985-15.08.2005 döneminin ise ihya edilecek (primi ödenmemiş) süreler olarak kabul edildiği, ihya talebinde bulunulması ve bu döneme ilişkin tahakkuk ettirilecek prim borcunun ödenmesi halinde davacının hizmet cetveline işleneceği bildirilmiştir.

Buna göre, davacının, dava konusu ettiği dönemin dava açıldıktan sonra davalı Kurumca Bağ-Kur sigortalılık süresi olarak kabul edildiği anlaşıldığından, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden yapılan değerlendirmede ise; davacının, dava açmadan önce davalı kuruma yaptığı başvuruya davalı kurumca olumsuz yanıt verildiği, bu nedenle davanın açılmasına davalı Kurumun sebebiyet verdiği anlaşıldığından, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı Kurum üzerinde bırakılmasına karar verilerek, aşağıdaki şekilde yazılı hüküm kurulmuştur.

-Davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davacının başvurusunun bulunmaması ve vergi kaydının 04.10.2000 tarihinden önce sonlandırıldığından kurumca tescil işlemlerinin yapılmasının mümkün olmadığını savunarak mahkeme hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Bağ-Kur sigortalılık tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun)331 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, AAÜT nin 6 ncı maddesi

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının 2011 yılı sonrası işbu dava konusu hakkında davalı Kuruma başvurusunun bulunmadığı, dava açıldıktan sonra uyuşmazlığın giderildiği ve davanın konusuz kaldığı belirgin olmakla, dava açılmasına sebebiyet vermeyen davalı Kurum aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Davalı Kurum vekilinin itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının (4) ve (5) nolu bentlerinin silinerek hükümden çıkarılmasına, yerine "4-Taraflara vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına," ibarelerinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,