Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/14418 K.2024/10995

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 26.04.2012 tarihinde davalı işyerinde iş kazası geçirdiğini ve yaralandığını belirterek davacı için 1.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın, her bir tazminat tutarına kaza tarihi olan 26.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talebinde bulunmuştur. 2.Davacı vekili ıslah dilekçesi ile davacı için maddi tazminatı alacağını 947.222,73 TL olarak artırarak kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının asgari ücret aldığını, vasıfsız işçi olduğunu, davacının tüm tedavi ve ilaç giderlerinin davalı şirket ve SGK tarafından karşılandığını, davacı tarafından yapılmış tedavi gideri bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "...Kusura dair alınan bilirkişi raporlarında.

12/05/2021 tarihli alınan raporda, transplet olarak adlandırılan yük taşıma aleti ile ikinci kattan zemin kata elektrik prizi malzemelerini indirmek için için yük asansörünün kapısını açtığı, asansöre geri geri gelmek isterken boşluğu fark etmeyip, aşağı yuvarlandığı, davalı işverenin işyerinde denetim görevini ve gözetim borcunu yerine getirmediği, asansörün kontrollerinin yapılmadığı, kural olarak asansörün açıklanan standartlara uygun olarak teknik eleman gözetiminde kurulması, kontrollerinin yapılması ve belgelendirilmesi,

asansörün kullanımı için uygun raporu verildikten sonra çalışmasına izin verilmesi gerektiği, davalı işverence işyerinde asansör ve malzeme nakli konularında risk değerlendirmesi yapılması gerektiği, çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği genel eğitimleri ile birlikte asansörün kullanım şartları ile ilgili işe özel eğitimlerin verilmesini sağlamadığı ve kazanın meydana geldiği; dosya kapsamında Anadolu 5.Sulh Ceza Mahkemesinin 24.09.2013 tarih karar sayılı ilamında davalının, davacının tali kusurlu olduğunun belirtildiği;

olayda, anılan nedenlerden dolayı, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yönetmelik maddelerine aykırı hareket eden davalı işveren müessese ... Boya Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin %90(Yüzdedoksan) oranında kusurlu olduğu, bu oranın % 5 kısmından dava dışı işveren ... sorumlu olduğu davacı ...'nun %10(Yüzdeon) oranında kusurlu olduğu yönünde rapor tanzim edilmiştir.

SGK ...

SSGM'nin Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı (sürekli iş göremezlik derecesi ) tespitine ilişkin 01.10.2014 tarihli sağlık kurulu raporunda Sürekli İş Göremezlik Derecesi E Cetveline Göre %37,2 olduğu belirtilmiştir....maddi zararın hesabına yönelik Aktüerya bilirkişisine dosya tevdi edilmiş, 18/10/2022 tarihli aktüerya bilirkişi raporu alınmış; bu raporda davacıya istirahatlı kaldığı 58 gün karşılığı 1.157,00 TL ve 60 gün karşılığı 1.254,00 TL; toplamda 44.601,51 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiği tespit edildiği, 26/04/2012 tarihinde gerçekleşen iş kazası sonucunda davacının sürekli iş görememezlik oranının %37,2 olarak belirlendiği,

davalı işveren ... Boya Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %90(Yüzdedoksan) oranında kusurlu olduğu, davacı ...'nun %10(Yüzdeon) oranında kusurlu olduğu yönündeki kusur raporu da dikkate alınarak davacının maddi zararının asgari ücretin değişmesi ile alınan 08.03.2023 tarihli ek raporda 1.seçeneğe itibarla 834.675,26 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.." gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne,

1. Maddi tazminatın kısmen kabulü ile 834.675,26 TL'nin kaza tarihi olan 26.04.2012'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2. Manevi tazminatın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 26.04.2012 'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, Davanın kısmen kabulüne; 1.Davacının maddi tazminata ilişkin davasının kabulü ile net 834.675,26 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 26.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine, 2.Davacının manevi tazminata ilişkin talebinin reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davanın kısmi dava olduğu, davacı tarafın 16.05.2023 tarihli dilekçe ile ıslah talebinde bulunduğu, taraflarınca bu ıslah talebine karşı zamanaşımı definde bulundukları nitekim ıslah edilen tutarın zamanaşımına uğradığını ancak bu itirazlarının gözetilmediğini, İlk Derece Mahkemesince alınan kusur raporu ile rücu dosyası ve ceza dosyasında alınan kusur raporlarının çeliştiğini,davacının asgari ücretle çalışmış olmasına karşın ücretinin TÜİK verileri esas alınarak belirlenmiş olmasının hatalı olduğunu,

taraflar arasında düzenlenen ibranamede belirtilen 10.000 TL banka aracılığıyla 14.11.2016 tarihinde yapmış oldukları ödemenin sadece manevi tazminata mahsuben kabul edilmiş olmasının hatalı olduğunu, ibranamenin maddi tazminat yönünden de değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davanın yasal dayanakları, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21. maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi hükümleridir.

Dosya kapsamındaki kayıt ve belgelerden; davacı kazalının davalı işverene ait elektrik priz boyama ve montaj konulu işyerinde depo elemanı olarak çalışırken yüklü transpalet ile geriye doğru asansöre binmek amacıyla hareket ettiği sırada asansörün katta bulunmaması nedeniyle asansör boşluğuna düşmek düşmesi sonucu yaralanması ile meydana geldiği, Mahkemece aldırılan 12.05.2021 tarihli kusur raporunda; davalı işyerinin %90 oranında, kazalının %10 kusurlu olduğu, aynı heyetten alınan 11.07.2021 tarihli ek raporda da aynı oranların belirlendiği,

öte yandan, iş kazasına ilişkin SGK SGK müfettişi tarafından düzenlenen 20.01.2013 tarihli raporda davalı işverenin %70, kazalının %30 oranında kusrlu olduğu yönünde görüş bildirildiği, yine SGK tarafından davalı işverene karşı İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin E.2015/70 esasa kayden açılan rücu davasında alınan kusur raporunda ise davalı işverenin %65,dava dışı şirket yetkilisi ...'ın % 5 kazalının ise %30 oranında kusurlu bulunduğu,öte yandan İstanbul Anadolu 5. Sulh Ceza Mahkemesinin E.2012/694 esasa kayden görülen ve ... hakkında açılan sanığın asli,kazalının tali kusurlu olduğunun belirlendiği,sanığın adli para cezasına çarptırıldığı

ve hakkındaki kararın Yargıtay 12. Ceza Dairesinin E. 2014/8254 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, anlaşılmıştır.

İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti önem taşımaktadır.

Zira maddi tazminat davalarında sigortalının kazanç kaybının hesaplanmasında davacının kendi kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu Mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.

Bunun yanında meydana gelen zarardan müteselsilen sorumlu olanların kendi aralarındaki kusur dağılımı, kendi payına düşenden fazla ödeme yapan müteselsil borçlunun diğer müteselsil borçlu veya borçlulara karşı yönelteceği rücu alacağının miktarını etkilediği gibi müteselsil sorumlular arasında 5510 sayılı Kanun’un 21/4. maddesi anlamında üçüncü kişinin bulunması durumda hesaplanan maddi tazminat tutarından tenzil edilecek Kurum ödemelerinin miktarını da etkilemektedir.

Somut olayda; Mahkemece hükme esas alınan kusur raporları ile SGK müfettişi tarafından düzenlenen soruşturma raporunda belirlenen kusur oranı, rücu davasında esas alınan kusur oranı ile ceza dosyasındaki kusur oranlarının birbiriyle çeliştiği, anılan raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmiş olması hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak iş, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, özellikle dosyada ceza dosyasına ilişkin UYAP kayıtları gelmiş olmasına karşın dosya içinde bilirkişi rapor örneği olmadığından ceza dosyasının celbi ile davalı temyiz eden tarafın itirazlarını karşılar mahiyette somut verilere dayalı kusur raporunun düzenlenmesi için dosyanın alanında uzman A sınıf İş güvenliği uzmanlarının bulunduğu yeni bir heyete tevdi ederek, olayın gerçekleşmesinde tarafların kusur oranlarını belirlemek ve SGK müfettiş raporu, rücu ve ceza dosyalarında esas alınan kusura ilişkin bilirkişi raporlarını da değerlendirir ve aralarındaki çelişkiyi giderir mahiyette kusur raporu alınarak oluşacak sonuca göre dosya kapsamına uygun karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR